วันที่ จันทร์ มีนาคม 2555

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ย้อนรอยอดีตตลาดน้ำหลักห้าที่เคยโด่งดัง...ของชาวราชบุรี


     ปัจจุบันนี้หากจะเอ่ยปากถามคนรุ่นใหม่ในพื้นที่ราชบุรีว่า..รู้จักตลาดน้ำหลักห้าไหม รับรองคำตอบที่ได้95เปอร์เซ็นต์จะตอบว่า..ไม่รู้จัก..ซึ่งก็ไม่น่าแปลกใจนักหรอกที่คนรุ่นใหม่นี้จะไม่รู้จัก  แต่ถ้าเกิดลองไปถามคนในพื้นที่ที่อายุ70ปีขึ้นไปก็ยังพอได้คำตอบที่ต้องการบ้าง...ย้อนไปเมื่อหลายปีที่แล้วก็เคยมีนักท่องเที่ยวมาถามหาตลาดน้ำคลองโพหัก(เป็นอีกหนึ่งชื่อเรียกของตลาดน้ำหลักห้า)...เราเองยังแอบขำในใจเลยว่าอยู่โพหักมาตั้งแต่เกิดยังไม่เคยเห็นตลาดน้ำที่ว่านี้เลย สงสัยว่านักท่องเที่ยวกลุ่มนี้คงจำชื่อตลาดน้ำสับสน เค้าน่าจะหมายถึงตลาดน้ำดำเนินสะดวกเสียมากกว่า แต่เค้าก็ยืนยันว่าเค้ามาตามหาตลาดน้ำคลองโพหักไม่ใช่ตลาดน้ำดำเนินสะดวกเราก็เลยยืนยันกลับไปว่า..ตลาดน้ำคลองโพหักที่ว่ามาน่ะไม่มีหรอกค่ะ พอกลุ่มนักท่องเที่ยวกลับไปแล้ว...วันรุ่งขึ้นด้วยความสงสัยเราก็เลยลองไปถามกับพ่อว่ารู้จักตลาดน้ำคลองโพหักไหม พ่อก็บอกว่าน่าจะหมายถึงตลาดน้ำหลักห้าหรือตลาดน้ำวัดปราสาทสิทธิ์ที่พ่อเคยไปสมัยหนุ่มๆซึ่งปัจจุบันนี้ไม่มีแล้ว...อ้าวตกลงตลาดน้ำที่เค้าถามหามันมีจริงๆด้วยอ่ะ...ก็ได้แต่หวังลึกๆว่านักท่องเที่ยวกลุ่มนั้นคงตามหามันเจอน่ะ..

ตลาดน้ำหลักห้า หรืออาจจะถูกเรียกขนานนามในชื่ออื่นๆที่ชาวบ้านในย่านนี้ใช้เรียกกันจนติดปากว่า....ตลาดน้ำวัดปราสาทสิทธิ์ หรือตลาดน้ำคลองโพหัก(เพราะอยู่ตรงปากคลองโพหัก)หรืออีกชื่อว่าตลาดน้ำคลองบัวงาม...ตลาดน้ำแห่งนี้นับเป็นตลาดน้ำแห่งแรกๆของจังหวัดราชบุรีที่มีอายุเก่าแก่หลายสิบปีหากจะย้อนไปแล้วก็น่าจะถือกำเนิดเกิดมาก่อนตลาดน้ำดำเนินสะดวกในปัจจุบันนี้(ที่คลองต้นเข็ม) พยายามค้นหาข้อมูลประวัติของตลาดน้ำหลักห้าว่ามีจุดกำเนิดมาตั้งแต่ปีพ.ศ.ไหนกันแน่ แต่ก็มิได้มีหลักฐานบันทึกที่แสดงอย่างแจ่มแจ้งในเรื่องจุดกำเนิดของตลาดน้ำแห่งนี้...

 

ปากคลองโพหักเป็นปากคลองเล็กๆแต่ในอดีตมันก็เต็มไปด้วยเรือของบรรดาพ่อค้าแม่ค้าจากหลากหลายพื้นที่

ในอดีตตลาดน้ำแห่งนี้นับว่ามีความเฟื่องฟูมากเพราะถือเป็นจุดศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนซื้อขายสินค้ากันทางน้ำที่มีความหลากหลายของสินค้าทั้งของกิน ของใช้นานชนิด  แม้ว่าคลองในช่วงนี้จะเป็นเพียงคลองเล็กๆแต่ก็หนาแน่นไปด้วยเรือของเหล่าบรรดาพ่อค้าและแม่ค้าที่มาจากทั่วสารทิศทั้งในพื้นที่และพื้นที่ใกล้เคียงทั้งของชาวดำเนินสะดวก ชาวบ้านแพ้ว และชาวชุมชนโพหัก-บัวงาม

รูปด้านบนนี้เป็นรูปในอดีตของตลาดน้ำหลักห้าบริเวณปากคลองโพหักที่ถูกเผยแพร่อย่างแพร่หลายซึ่งหลายๆคนเข้าใจผิดคิดว่าเป็นรูปของตลาดน้ำดำเนินสะดวก

 

 รูปซ้ายมือเป็นโปสเตอร์ตลาดน้ำหลักห้าในอดีตที่ติดอยู่ในบริเวณวัดปราสาทสิทธิ์ ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบดูแล้วเป็นรูปที่ถ่ายในบริเวณเดียวกับรูปด้านบน  ส่วนรูปขวามือ(จากเว็บgoratchaburi)คือรูปที่ถ่ายตอนปัจจุบัน.....เมื่อลองเปรียบเทียบทั้ง3ภาพแล้วน่าจะเป็นรูปที่ถ่ายจากจุดเดียวกันทั้งหมด...

ตลาดน้ำหลักห้าถือกำเนิดเกิดขึ้นมาในพื้นที่ต.ประสาทสิทธิ์ อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี โดยเรียกชื่อตามหลักเขตที่ปักไว้ริมฝั่งคลองดำเนินสะดวกซึ่งก็คือหลักเขตที่ 5  มีพื้นที่ติดต่อกับ อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร.... ต้องย้อนไปนิดหนึ่งว่าคลองดำเนินสะดวกจะมีหลักเขตปักอยู่ทั้งหมด8หลักด้วยกัน  การขุดคลองดำเนินสะดวกเป็นการขุดคลองที่ใช้แรงงานคนเพียงอย่างเดียว มิได้อาศัยเครื่องจักรกลใด ๆ ทั้งสิ้น ใช้เวลาขุดคลอง 2 ปีเศษจึงแล้วเสร็จ คลองดำเนินสะดวกเป็นคลองที่ยาวมาก เป็นคลองที่มีความตรง ไม่คดเคี้ยว  อาศัยภูมิปัญญาชาวบ้านในการขุดคลอง คือมีการขุดคลองเป็นช่วง ๆ สลับกับพื้นที่บางช่วงไม่ได้ขุด เมื่อฤดูฝนมาถึงน้ำหรากมาก็จะเซาะดินที่ไม่ได้ขุดให้พังทลายไปชนกับช่วงที่ขุดไว้แล้ว เป็นการทุ่นแรงงานนั่นเอง  มีการแบ่งระยะโดยการปักหลักเขต  โดยใช้เสาหินสี่เหลี่ยมขนาด 8x8 นิ้ว ปักไว้บนพื้นดินริมคลองสลักเลขกำกับไว้ แต่ละหลักมีระยะห่างกันประมาณ 4 กิโลเมตร หลักที่ 1 อยู่ในเขตพื้นที่ อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร และหลักสุดท้ายคือหลักที่ 8 อยู่ในเขตพื้นที่ อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี และชาวชุมชนบริเวณนี้นิยมเรียกชุมชนที่ตนเองอาศัยอยู่ตามชื่อหลักเขตดังกล่าว เช่น ชุมชนชาวหลักสาม ชาวหลักสี่ หรือชาวหลักห้า เป็นต้น นอกจากนั้นโรงเรียนหรือวัดก็นิยมเรียกชื่อตามหลักเขตดังกล่าว เช่น โรงเรียนวัดหลักห้า โดยมีชื่อทางราชการ คือ โรงเรียนชุมชนวัดประสาทสิทธิ์ เป็นต้น

 

 

ตลาดน้ำในคลองดำเนินสะดวก....

ในอดีตยุคสมัยที่ชาวบ้านใช้เส้นทางน้ำเป็นเส้นทางหลักในการสัญจรและคมนาคมขนส่งนั้น คลองดำเนินสะดวกถือเป็นเส้นทางหลักของชาวบ้านในพื้นที่ และพื้นที่ใกล้เคียง    ด้วยเหตุนี้เองคลองดำเนินสะดวกนี้จึงถือเป็นจุดก่อกำเนิดของตลาดน้ำหลากหลายจุด ซึ่งในอดีตตลาดน้ำจะมีเพียงไม่กี่ครั้งใน 1 เดือน ตามระดับน้ำที่ขึ้นลง จึงจำเป็นต้องมีตลาดน้ำมากมายหลายแห่งในละแวกเดียวกันโดยมากจะมีติดๆ กันเรียกว่า ตลาดนัด ดังนั้นคลองดำเนินสะดวกจึงเป็นที่ตั้งของตลาดนัดทางน้ำหลายแห่งแต่ที่เห็นเด่นชัดจะมีอยู่3จุดด้วยกันอันได้แก่มี ที่ปากคลองลัดพลี  ปากคลองโพหักหรือคลองบัวงาม และที่ปากคลองศรีสุราษฎร์ ...และต่อมาก็ยังทำให้เกิดตลาดน้ำใหม่ที่สร้างขึ้นเพื่อการท่องเที่ยวโดยเฉพาะอย่างตลาดน้ำที่คลองต้นเข็ม(ตลาดน้ำดำเนินสะดวกในปัจจุบันโดยเฉพาะอย่างตลาดน้ำที่คลองต้นเข็ม(ตลาดน้ำดำเนินสะดวกในปัจจุบัน) 

    พอเวลาผ่านไปวิถีการดำเนินชีวิตของชาวบ้านก็เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาและความก้าวหน้าของการพัฒนาจึงส่งผลให้ตลาดน้ำแบบเก่าๆที่มีมาแต่เดิมถูกลดความสำคัญลงจนแทบจะเลือนหายไปจากความทรงจำของผู้คนตามกาลเวลาที่เปลี่ยนแปลงผันแปรไป....

รูปด้านบนเป็นปั๊มน้ำมันเก่าที่น่าจะปิดตัวลงไปแล้ว  แต่ก็ยังคงเหลือร่องรอยไว้ให้ผู้มาเยือนได้สัมผัส

บ้านเรือนริมน้ำในบริเวณชุมชนนี้ส่วนมากยังคงเป็นบ้านไม้เก่าแบบดั้งเดิมที่สร้างยาวต่อเนื่องกันไปเป็นแนวยาวตลอดทางเดิน

สำหรับบรรยากาศของอดีตตลาดน้ำแห่งนี้ถือว่าดีมากๆ นักท่องเที่ยวยังน้อยอยู่ เดินได้แบบสบายๆเมื่อยตรงไหนก็นั่งตรงนั้น รับลมเย็นๆ (ขอบอกว่าเย็นจริงๆเพราะอยู่ริมน้ำ)  ที่นี่ยังพอที่จะหลงเหลือบรรยากาศวิถีชีวิตของชาวบ้านริมน้ำให้เราได้พอสัมผัสกันบ้าง ..

นอกจากนี้เรายังจะสามารถพบเห็นร้านค้าแบบดั้งเดิมหลายร้านที่ยังคงปักหลักค้าขายและรอต้อนรับผู้ที่จะมาเยือน....

สำหรับใครที่ต้องการมาเยือนหรือมาสัมผัสอดีตของตลาดน้ำแห่งนี้ก็สามารถมาได้ทุกวันค่ะหากเป็นเสาร์อาทิตย์ก็จะครึกครื้นหน่อย โดยสามารถนำรถมาจอดได้ในวัดปราสาทสิทธิ์ที่จอดรถกว้างมากค่ะ ...พอจอดรถเสร็จก็เดินมาทางริมน้ำเราก็จะมองเห็นบ้านเรือนร้านค้าตั้งเรียงรายอยู่ริมน้ำตลอดเป็นแนวยาวทั้งสองฝั่ง

พอเดินเข้ามาตรงหัวมุมก็จะเป็นร้านขายผลไม้ตามฤดูกาลหลากหลายชนิด...

ทางเดินยังเป็นพื้นไม้แบบดั้งเดิมค่ะ

คนในชุมชนหลักห้าส่วนมากจะคนไทยเชื้อสายจีนค่ะ....

พอเดินมาตรงกลางก็จะพบร้านก๋วยเตี๋ยวเรือร้านอร่อยมี2ร้านค่ะ ร้านแรกคนจะค่อนข้างเยอะค่ะแต่ที่นั่งก็กว้างขวาง นั่งกับพื้นรับลมเย็นแบบสบายๆ    ส่วนร้านที่2แม้ที่นั่งจะคับแคบไปหน่อย แต่เรื่องรสชาติของก๋วยเตี๋ยวรับรองว่าอร่อยไม่แพ้กันค่ะ น้ำซุปของเค้ารสกลมกล่อมกำลังดีทานได้เลยไม่ต้องปรุงมากนัก

       

-ขอเบิ้ล2ชาม เส้นเล็กน้ำ บะหมี่น้ำ ชามละ20บาทเองค่ะ

ปัจจุบันชาวบ้านในพื้นที่ก็ยังคงใช้เรือในการสัญจรเป็นหลักเพราะสะดวกและรวดเร็วกว่ารถ

อิ่มแล้วก็เดินย่อยเสียหน่อย ก็มาเจอร้านจำหน่ายของตกแต่งสวนหลากหลายแบบ

กะว่าจะมาหากาแฟสดทานแก้ง่วงสักแก้วปรากฎว่าวันนี้ร้านปิดค่ะ  ร้านอยู่ฝั่งตรงข้ามตรงสะพานลอยข้ามคลอง(ปกติเปิดเสาร์ อาทิตย์ค่ะ)

บ้านเรือนบางหลังก็ได้รับการปรับปรุงตกแต่งเสียใหม่ให้ดูทันสมัยและคลาสสิคมากขึ้น..

หลังจากตามรอยอดีตตลาดน้ำหลักห้ากันแล้วก็แนะนำให้ไปไหว้พระขอพรหลวงพ่อไตรรัตน์โรจน์ฤทธิ์ที่วิหารริมน้ำที่อยู่ติดกัน  ท่านเป็นที่เคารพนับถือของของผู้คนในพื้นที่นี้มากค่ะ

ขึ้นมาบนวิหารนี้เราจะรู้สึกว่าเย็นสบายมากๆค่ะเพราะรับลมจากริมน้ำเต็มๆ

สำหรับวัดปราสาทสิทธิ์แห่งนี้สร้างขึ้นในราวๆปีพ.ศ.2396 ผู้สร้างคือสมเด็จเจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์(ช่วง บุนนาค)  โดยชื่อของวัดถูกเรียกตามยศบรรดาศักดิ์ของท่านในขณะนั้นคือพระปราสาทสิทธิ์ ซึ่งท่านเป็นผู้อำนวยการในการขุดคลองดำเนินสะดวก ที่เกิดจากแรงงานคนล้วนๆไดยไม่ได้ใช้เครื่องจักรกลเข้ามาช่วยเลย ใช้เวลาขุดถึง2ปี โดยจ่ายค่าแรงวันละ1 บาท(เริ่มขุดในปี2409)

       

หลังจากไหว้พระขอพรกันแล้วก็ลงไปชมพิพิธภัณฑ์ที่อยู่ชั้นล่างของวิหาร(เปิดเฉพาะเสาร์อาทิตย์ค่ะ)

พอเข้ามาด้านในก็เจออ่างน้ำมนต์ขนาดใหญ่ห้องนี้ห้ามสตรีเข้าน่ะค่ะ...

ข้างในนี้จะเป็นพิพิธภัณฑ์แสดงของเก่าหลากหลายชนิดที่ชาวบ้านได้นำมาถวายให้วัดไว้จัดแสดงค่ะ

มีพระเป็นวิทยากรอธิบายความเป็นมาของแต่ละชิ้นให้ฟังค่ะ..

มีของเก่าหลายชนิดให้เดินชมกันแบบสบายๆในห้องแอร์ค่ะ

มีทั้งภาชนะเครื่องปั้นดินเผา ภาชนะทองเหลือง  ภาชนะที่ทำจากไม้ตลอดจนเหรียญกษาปณ์ชนิดต่างๆ

เดินชมเสร็จก็ไม่ลืมที่จะถวายปัจจัยช่วยเป็นค่าน้ำค่าไฟและค่าทำนุบำรุงพิพิธภัณฑ์ให้กับทางวัดค่ะ  

 

 

 นอกจากนี้หากยังมีเวลาเหลือพอก็สามารถนั่งเรือเมล์ตรงท่าน้ำหน้าวัดปราสาทสิทธิ์เพื่อชมวิถีชีวิตของชาวบ้านริมสองฝั่งคลองได้ และก็สามารถแวะไปนมัสการหลวงพ่อโตที่วัดหลักสี่ (เรือเมลล์นี้จะไปสิ้นสุดที่ตลาดบ้านแพ้ว)...ค่าบริการจากหน้าวัดปราสาทสิทธิ์มาถึงวัดหลักสี่ประมาณ10 บาท  หรือจะขับรถมาที่วัดหลักสี่ก็ได้ค่ะเพราะอยู่ไม่ไกลจากวัดปราสาทสิทธิ์เท่าไหร่นัก...แนะนำว่าถ้านั่งเรือก็ได้บรรยากาศดีไปอีกแบบน่ะค่ะ ลมเย็นสบาย แต่ถ้าหากไม่อยากรอเรือนานก็เหมาเป็นลำก็ได้ค่ะ..

 

 

......................................................................................................

link ภาคต่อ..ไหว้พระขอพรหลวงพ่อโตวัดหลักสี่...นั่งเรือชมวิว เดินชิวชิวที่ตลาดริมน้ำบ้านแพ้ว..

 
 
....................................................................................................

โดย นกน้อยแห่งโพหัก

 

กลับไปที่ www.oknation.net