วันที่ พฤหัสบดี สิงหาคม 2555

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ฐานันดร5+ : อาณาเขตข่าว-พื้นที่ไม่จำกัด




รายงานพิเศษ : ฐานันดร 5+ จากสื่อกระแสหลัก ถึงนักข่าวพลเมือง ตอนที่ 4 'อาณาเขตข่าว-พื้นที่ไม่จำกัด' โดย กองบรรณาธิการ 'คม ชัด ลึก ออนไลน์'  

.....................  

          ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อว่า ณ เวลานี้ อินเตอร์เน็ตได้เปลี่ยนโลกเดิม ให้ไปสู่โลกใหม่ ที่แทบจะไม่มีข้อจำกัดใด ๆ อีกแล้ว 

          โดยเฉพาะในแง่ของ “การสื่อสาร” 

          โลกวันนี้ ไม่ต้องรอการ “ส่งสาร” ในลักษณะของการสื่อสารทางเดียว เหมือนที่เคยเป็นมาในอดีต 

          โลกวันนี้ สามารถ “สื่อสาร” รับส่งข้อมูลทั้งไปและกลับ โดยไร้ข้อจำกัด อันว่าด้วยเวลา สถานที่ และพื้นที่ในการนำเสนอ 

          นี่เป็นโลกใหม่ บนพื้นที่ใหม่ และการสื่อสารแบบใหม่ 

          และไม่ว่าจะเป็นใคร ก็สามารถใช้พื้นที่บนโลกใหม่ได้ อย่างเสมอภาค เท่าเทียม และทรงประสิทธิภาพในการสื่อสารได้เท่า ๆ กัน 

          ทุกคนเป็น “นักข่าว” ได้ 

          และทุกคนก็ “เป็นข่าว” ได้เท่า ๆ กัน 

          ห้วงเวลาที่ผ่านมา มีปรากฏการณ์หลายประการ ที่บ่งชี้ถึงการเปลี่ยนผ่านของยุคสมัย 

          นี่อาจไม่ใช่แค่การเปลี่ยนผ่านธรรมดา

          หากแต่อาจหมายถึงการปรับและเปลี่ยน เพื่อให้อยู่ร่วมกับยุคสมัย ที่เปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็ว ได้อย่างไม่ตกยุคสมัยเร็วเกินไปนัก

          รูปธรรมของ “นักข่าว-นักเขียน” ในหลายสาขา และในหลายแขนง อาจเป็นอีกหนึ่งกรณีศึกษา

          ที่สะท้อนปรากฏการณ์ของการเข้าร่วม

          ในเครือข่ายโซเชียลเน็ตเวิร์ค และโซเชียลมีเดียอย่างคึกคัก

          ทั้งจากในระดับผู้อาวุโส รุ่นใหญ่ รุ่นกลาง ไปจนถึงรุ่นเล็ก และน้องใหม่ไฟแรงร่วมยุคสมัยปัจจุบัน

          ห้วงเวลาที่ผ่านมา มีความเคลื่อนไหวใน “ชุมชนออนไลน์” อย่างคึกคักอย่างยิ่ง

          นับตั้งแต่การเปลี่ยนผ่านของ “โลกจริง” สู่ “โลกเสมือนจริง” ผ่านกลไกอินเตอร์เน็ต ส่งผลสะเทือนอย่างยิ่งยวด ต่อการปรับตัวเพื่ออยู่ร่วมกับยุคสมัยที่เปลี่ยนไป

          จากยุคของสื่อกระดาษ สู่ยุคของโลกออนไลน์

          จากเวบไซต์ สู่เวบบอร์ด และสู่บล็อก

          ช่วงเวลาหนึ่ง ของการเติบโตโดยกระแสที่เปลี่ยนผ่าน ไม่มีใครเชื่อว่า ชุมชนเล็ก ๆ ในบล็อกจะเติบโต จากการบันทึกเรื่องราวส่วนตัว ไปสู่การายงานข้อมูลข่าวสาร

          ในลักษณะของ “บล็อก” ที่ “ทุกคนเป็นนักข่าวได้”

          ชุมชนบล็อก ใน “โอเคเนชั่น” เป็นรูปธรรมหนึ่ง ที่สะท้อนถึงการปรับและเปลี่ยน เพื่ออยู่ร่วมสมัยกับโลกใหม่ที่เปลี่ยนผ่าน โดยกลไกอินเตอร์เน็ต

          “นักข่าวตัวจริง” ถูกกระแสของการเปลี่ยนแปลง

          ผลักดันให้ต้องผันตัวเองลงสู่ “บล็อก”

          ในห้วงเวลานั้น “นักข่าวตัวจริง” ไม่ว่าจะเติบโตกับสายข่าวด้านไหน ก็ล้วนแล้วแต่ต้องผันตัวเอง ลงมาสู่ “บล็อก”

          เพื่อแสดงสถานะของการ “รายงานข้อมูลข่าวสาร” ผ่านเครื่องมือ “โซเชียลมีเดีย” ชนิดหนึ่ง

          นักข่าวสายการเมือง เศรษฐกิจ สังคม อาชญากรรม เทคโนโลยี เกษตร ศิลปวัฒนธรรม บันเทิง กีฬา ต่างประเทศ และ ฯลฯ

          แทบทั้งหมด ต้องผันตัวเอง เพื่ออยู่ร่วมกับยุคสมัยที่เปลี่ยนผ่าน

          มีบ้างที่พอเข้าใจ และพยายามเรียนรู้เพื่อปรับตัว

          แต่ก็มีอีกจำนวนไม่น้อย ที่ยังตกอยู่ในภาวะงุนงง และต้องเข้ามาสู่กระแสธารความเปลี่ยนแปลง โดยไม่ทันตั้งตัว

          นี่เป็นปรากฏการณ์หนึ่ง ของการเปลี่ยนผ่านของ “พื้นที่ข่าว”

          จากสื่อกระดาษ สู่สื่อไม่จำกัด บนพื้นที่ “อินเตอร์เน็ต” โดยเครื่องมือของ “โซเชียลมีเดีย”

          จากการสื่อสารทางเดียว สู่การสื่อสารสองทาง

          ไม่ใช่แค่การให้ข้อมูล แต่ยังเป็นการเปิดพื้นที่รับข้อมูล

          พร้อม ๆ กับการเปิดรับความคิดเห็น และเสียงวิพากษ์วิจารณ์ที่มีกลับมาให้ในทันที

          จาก “นักข่าว” ซึ่งสื่อสารทางเดียว ส่งผ่านข้อมูลออกไปสู่สาธารณะ และอยู่ภายในโลกของตัวเอง ไปสู่ “นักข่าว” ในพื้นที่สาธารณะ ที่ใคร ๆ ก็สามารถสื่อสารกลับมา

          ปรับสภาพเป็น “นักข่าว” ตัวเป็น ๆ ที่สามารถรู้จัก พูดคุย ทักท้วง และ ฯลฯ

          รวมทั้งยังวิพากษ์วิจารณ์ได้ อย่างเสมอภาคกัน บนสถานะที่ต่างก็สามารถทำได้เหมือนกัน

          นั่นก็คือ สถานะของ “นักข่าวพลเมือง” เช่นกัน

          นี่เป็นปรากฏการณ์ของการเปลี่ยนผ่าน ซึ่งไม่ได้ส่งผลกระทบต่อบุคคลในแวดวงสื่อสารมวลชนโดยตรงเท่านั้น หากแต่ยังส่งผลกระทบในวงกว้าง และในทุกวงการ

          โลกของ “นักเขียน” ก็เช่นกัน

          นักเขียนรุ่นใหญ่ รุ่นกลาง รุ่นเล็ก ตลอดจนถึงรุ่นใหม่ร่วมสมัย ต่างพาเหรดเข้าร่วมกับเครือข่ายสังคม โดยเครื่องมือของโซเชียลมีเดีย อย่างคึกคักและหนาแน่น

          ชุมชนบล็อก ใน “โอเคเนชั่น” เป็น “ชุมชนออนไลน์” ที่สะท้อนการเปลี่ยนผ่านได้อย่างชัดเจน

          จาก “โลกจริง” สู่ “โลกเสมือนจริง”

          จากงานเขียนในสื่อกระดาษ สู่งานเขียนในโลกอินเตอร์เน็ต

          ที่ไม่มีข้อจำกัดว่าด้วยการสื่อสาร และไม่มีข้อจำกัดว่าด้วยการตีพิมพ์

          ไม่มีข้อจำกัดว่าด้วยตัวงาน และไม่มีข้อจำกัดว่าด้วยการส่งผ่านข้อมูล

          ทั้งในแง่ของส่วนตัว และในแง่ของส่วนรวม

          ชุมชนบล็อก ใน “โอเคเนชั่น” เป็น “ชุมชนออนไลน์” ที่สะท้อนการเปลี่ยนผ่านได้อย่างชัดเจน

          จากสื่อกระดาษ สู่เวบไซต์ และสู่บล็อก

          จากบล็อก สู่ทวิตเตอร์ สู่เฟซบุ๊ค สู่กูเกิลพลัส สู่ยูทูป และ สู่ ฯลฯ

          ทั้งในแง่ของ “นักข่าว” และในแง่ของ “นักเขียน”

          ทั้งหมดเข้ามาอยู่ใน “สื่อใหม่” โดยสถานะที่ต่างก็มีไม่ต่างกัน เป็นทั้ง “นักข่าว” เป็นทั้ง “นักเขียน” และก็ “เป็นข่าว” ได้เท่า ๆ กัน

          ต้องยอมรับว่า ก่อนหน้านี้ การสื่อสารระหว่าง “นักข่าว” กับ “คนในข่าว” ยังไม่ได้คล่องตัวนัก

          ว่าไปแล้ว คงเทียบไม่ได้เลย กับภาวะในห้วงเวลาปัจจุบัน

          ในหลาย ๆ กรณี ภายใต้ข้อจำกัดที่ว่านี้ ทำให้การ “สื่อสาร” และการ “สื่อข่าว” ไม่ได้มีขึ้นอย่างต่อเนื่อง และมีความคืบหน้าอย่างที่ควรจะเป็น

          แต่นี่ไม่ใช่สำหรับห้วงเวลาในยุคสมัยปัจจุบัน

          ในโลกที่ทุกคนอยู่ในพื้นที่เดียวกัน ทำให้เราสามารถสื่อสารถึงกันได้อย่างรวดเร็ว

          แม้กระทั่งความเคลื่อนไหวของโลกวรรณกรรม ศิลปวัฒนธรรม และกวีนิพนธ์ ที่เดิมเคยถูกนิยามอย่างขันขื่นว่า มีการรายงานความเคลื่อนไหวอย่างเนิบช้าถึงช้าที่สุด

          แต่ในโลกปัจจุบันที่ถูกเชื่อมด้วยอินเตอร์เน็ตให้ถึงกัน เรากลับสามารถรับรู้ถึงกันได้อย่างรวดเร็ว

          “นักเขียน” นอกจากดำรงสถานะของนักเขียนแล้ว ยังมีสถานะเป็น “นักข่าว”

          ทั้งแจ้งความเคลื่อนไหว ในวิถีชีวิตที่เป็นไป ความคืบหน้าของภาระหน้าที่การงาน และอีกสารพัดความเคลื่อนไหวที่พึงมี

          เพื่อให้ “นักข่าว” เลือกนำข้อมูลข่าวสารที่ว่านั้น ไปเผยแพร่ในสื่อกระแสหลักได้อย่างทันท่วงที

          กรณีของ “ไพวรินทร์ ขาวงาม” กวีซีไรต์ และศิลปินศิลปาธร เป็นรูปธรรมหนึ่ง

          นอกจากการเขียนงาน ผ่านสื่อกระแสหลักในหลายแขนงแล้ว เขายังร่วมสมัยกับการเขียนงาน บนพื้นที่อันไม่จำกัด ในโลกอินเตอร์เน็ตอย่างสนุกสนาน

          นอกจาก “บล็อก” ใน “โอเคเนชั่น” แล้ว เขายังใช้โซเชียลมีเดีย อย่างเฟซบุ๊ค อย่างเอาจริงเอาจัง

          ใน “ชุมชนออนไลน์” นอกจากการเขียนงาน ก็ยังทำหน้าที่รายงานความเคลื่อนไหว ในทุก ๆ ด้านด้วย

          นี่ไม่ต่างจากสถานะของ “นักข่าวพลเมือง”

          ที่ทำหน้าที่รายงานความเคลื่อนไหว ในบริบทของ “นักข่าววรรณกรรม”

          ไม่เพียงแค่นั้น เขายังสามารถผลิตงาน และนำเสนอผ่านเครือข่ายสังคม โดยได้รับการตอบรับข่าวสาร จากคนในชุมชนออนไลน์ และ “นักข่าว” ใน “สื่อกระแสหลัก” อย่างกว้างขวาง

          ตัวอย่างผลงานรวมเล่มบทกวีล่าสุด “เห็นรักด้วยใจ เห็นใจด้วยรัก” ที่เขาจัดทำขึ้นเอง โดยไม่ได้เข้าสู่กระบวนการในระบบ “สายส่ง” และ “ร้านหนังสือ” ใน “โลกจริง”

          แต่กลับได้รับการตอบรับจาก “โลกเสมือนจริง” ใน “ชุมชนออนไลน์” อย่างอบอุ่น

          อาจถือได้ว่า เป็นรูปธรรมที่ชัดแจ้ง ถึงพลังอันยิ่งใหญ่ ของเครือข่ายสังคม และโซเชียลมีเดีย ที่วางอยู่บนพลังอำนาจของ “ข้อมูลข่าวสาร” ที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้อย่างแท้จริง

          นี่เป็นปรากฏการณ์หนึ่ง ของ “พื้นที่ข่าว” อันมีไม่จำกัด บนโลกอินเตอร์เน็ต

          เป็นขุมพลังอันยิ่งใหญ่ ของเครือข่ายทางสังคม ผ่านเครื่องมืออันทรงพลัง อย่างโซเชียลมีเดียในหลายรูปแบบ

          นี่เป็นอาณาบริเวณของ “พื้นที่ข่าว”

          ที่ไม่ได้ถูกจำกัดเพียงแค่ใครคนใดคนหนึ่ง หรือใครกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งอีกต่อไป

          หากแต่นี่เป็น “พื้นที่ข่าว” ที่เปิดกว้าง สำหรับทุกคน ที่เข้ามาอยู่ในเครือข่ายทางสังคม และพร้อมที่จะแสดงตน เป็น “คนข่าว” ในสถานะของ “นักข่าวพลเมือง”

          “พื้นที่ข่าว” ไม่ได้ถูกจำกัด ให้อยู่ในแวดวงจำกัด

          และ “พื้นที่ข่าว” ก็ไม่ได้ถูกจำกัด ให้อยู่ในพื้นที่จำกัด อีกต่อไปแล้วนับจากนี้ !!!

.........................

(หมายเหตุ : รายงานพิเศษ : ฐานันดร 5+ จากสื่อกระแสหลัก ถึงนักข่าวพลเมือง ตอนที่ 4 'อาณาเขตข่าว-พื้นที่ไม่จำกัด' โดย กองบรรณาธิการ 'คม ชัด ลึก ออนไลน์'  


http://www.komchadluek.net/detail/20120809/137293/ฐานันดร5+:อาณาเขตข่าวพื้นที่ไม่จำกัด.html 

ลิงก์ข่าวที่เกี่ยวข้อง

# รายงานพิเศษ : ฐานันดร 5+ จากสื่อกระแสหลัก ถึงนักข่าวพลเมือง ตอนที่ 1 'We the Media' โดย กองบรรณาธิการ 'คม ชัด ลึก ออนไลน์'

http://www.komchadluek.net/detail/20120804/136856/ฐานันดร5+:WetheMedia.html

# รายงานพิเศษ : ฐานันดร 5+ จากสื่อกระแสหลัก ถึงนักข่าวพลเมือง ตอนที่ 2 'ปรากฏการณ์นักข่าวพลเมือง' โดย กองบรรณาธิการ 'คม ชัด ลึก ออนไลน์'

http://www.komchadluek.net/detail/20120806/137009/ฐานันดร5+:ปรากฏการณ์นักข่าวพลเมือง.html

# รายงานพิเศษ : ฐานันดร 5+ จากสื่อกระแสหลัก ถึงนักข่าวพลเมือง ตอนที่ 3 'โลกที่ทุกคนเป็นนักข่าว ?' โดย กองบรรณาธิการ 'คม ชัด ลึก ออนไลน์'

http://www.komchadluek.net/detail/20120808/137152/ฐานันดร5+:โลกที่ทุกคนเป็นนักข่าว.html)

โดย คมชัดลึก

 

กลับไปที่ www.oknation.net