วันที่ พุธ กันยายน 2555

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

วงจรชีวิตเส้นผม (1)


 เส้นผมของคนเรานั้นจะไม่ได้ทำหน้าที่อะไรมากมาย เมื่อเปรียบเทียบกับอวัยวะส่วนอื่นๆ และไม่ค่อยจะมีคนตั้งคำถามกับหน้าที่ของผมในเชิงสรีรวิทยาเท่าใดนัก หน้าที่ของเส้นผมจึงดูเหมือนจะทำหน้าที่เชิงวัฒนธรรมเสียมากกว่า แต่ก่อนทรงผมช่วยจัดประเภทความเป็นหญิงชาย ผมเป็นเครื่องมือในการเสียดสี รังแก คนหัวล้านในสังคม เช่น ขุนแผน กับขุนช้าง เพียงแค่ไม่มีผมขุนช้างกลายเป็นผู้ร้ายทั้งที่รักเดียวใจเดียว คนหัวล้านรู้สึกเป็นตราบาปที่ต้องปกปิด จนแม้ปัจจุบันธุรกิจเกี่ยวกับเส้นผมมีมูลค่านับหมื่นล้านบาทเลยทีเดียว

 การที่เราต้องดูแลเส้นผมสิ่งที่เราต้องรู้ก่อนก็คือ ธรรมชาติของเส้นผม เส้นผมคือเซลล์ที่ตายแล้ว เป็นโปรตีนที่อัดแน่น ถูกยึดกับหนังศีรษะด้วยรากผม (hair follicle) ซึ่งรากผมที่มีชีวิตสามารถเอามาตรวจหาดีเอ็นเอได้ แต่ถ้ารากผมตายผมก็จะร่วง รากผมจะตายหรือไม่แข็งแรง ขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น เมื่อเราขาดอาหาร เพราะรากผมต้องการวิตามิน เกลือแร่ และโปรตีนที่จำเป็นหลายชนิด เป็นต้น คนปกติที่เป็นผู้ใหญ่จะมีต่อมรากผมประมาณ 5 ล้านต่อม และลดจำนวนลงเมื่ออายุมากขึ้น สำหรับวัยรุ่นจะมีเส้นผมประมาณ 615 เส้นต่อตารางเซนติเมตร และลดลงเหลือ 435 เส้น เมื่ออายุ 80 ปี แต่คนหัวล้านจะมีเส้นผมหรือต่อมรากผมไม่เกิน 306 เส้นต่อตารางเซนติเมตร ถ้าหัวล้านมากจำนวนต่อมรากผมจะยิ่งน้อยลง โดยปกติเส้นผมบนหนังศีรษะมีประมาณ 1 แสนเส้น และโดยเฉลี่ยผมร่วง 100 เส้นต่อวัน แต่ถ้าสระผมอาจร่วงเป็น 2 เท่า

วงจรการงอกของเส้นผม ปกติมี 3 ระยะ คือ 
 1.Anagen phase คือ ช่วงเจริญวัยของเส้นผม เป็นระยะเจริญเติบโตต่อมขนอยู่ลึกในชั้น dermis มีสีเข้ม เลือดมาเลี้ยงมาก ใช้เวลาประมาณ 1,000 วัน หรือ 3 ปี ในการเจริญเติบโตเป็นเส้นผม และโดยส่วนใหญ่ประมาณร้อยละ 85-90 จะเจริญเติบโตเป็นเส้นผมบนหนังศีรษะ
 2.Catagen phase คือ ช่วงเวลาเสื่อมสภาพ หรือช่วงหยุดการเจริญเติบโต เป็นระยะที่มีการเปลี่ยนแปลง โดยต่อมผมจะเลื่อนสูงขึ้น สีเริ่มจางลง แยกตัวจากเส้นเลือดที่มาเลี้ยง ในการเจริญเติบโตใช้ระยะเวลาประมาณ 10 วัน หรือ 2-3 สัปดาห์
 3.telogen phase คือ ช่วงเวลาพักตัว หรือช่วงรอยต่อของผมที่กำลังจะหลุดร่วง กับเส้นผมใหม่ที่กำลังจะขึ้นมาแทน เป็นระยะหยุดการเจริญเติบโตเลื่อนตัวขึ้นอยู่ต่ำกว่าช่องเปิดต่อมไขมันเพียง เล็กน้อย โคนมีลักษณะเป็น club hair และจะถูกผมระยะ anagen ที่เกิดใหม่มาแทนที่ดันให้หลุดร่วงไป ใช้เวลาประมาณ 100 วัน หรือ 3 เดือน
 
"ผมร่วง" ปัญหาที่รอทางออก
 อาการผมร่วงในบริเวณกว้าง หรือหัวล้านมีปัจจัยหลากหลาย เช่น กรรมพันธุ์ โรคภัยไข้เจ็บ อาหารการกิน วิถีชีวิต เครื่องสำอางที่ใช้ รวมไปถึงสภาพจิตใจ อาการดังกล่าวเกิดได้ทั้งเฉียบพลันและถาวร เกิดเฉพาะที่และกระจัดกระจาย เกิดอย่างเป็นรูปแบบและไร้รูปแบบ เกิดเป็นรอยแผลเป็นและไม่เป็นรอยแผลเป็น ความผิดปกติของเส้นผมเป็นสาเหตุของผมร่วง อาการที่แสดงให้เห็นถึงความผิดปกติของเส้นผมมีดังนี้

 1.มีจำนวนผมร่วงมากกว่า 100 เส้นต่อวัน
 2.มีผมบางบริเวณด้านหน้า
 3.มีความกว้างของส่วนที่ร่วงบางส่วน
 4.เกิดการลดของเส้นผมหรือเกิดผมแตกปลาย
 5.ผมบางกระจัดกระจายหรือเป็นกลุ่ม
 6.เกิดผมร่วงอย่างมากขณะที่มีการดึง
 7.เกิดการหยุดสร้างเส้นผมไม่มีผมงอก

โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร
โทร.0-3721-1289

โดย ลุงแจ่ม

 

กลับไปที่ www.oknation.net