วันที่ ศุกร์ สิงหาคม 2556

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

เที่ยววัดตอนที่2....จิตรกรรมฝาผนังอันงดงามตระการตา มีขั้นตอนอย่างไร?


ภาพพระมาลัยขณะขึ้นไปนมัสการพระมหาจุฬามณีบนสวรรค์(วัดระฆังโฆษิตารามฯ)

 

                 ตุ้มเพื่อนรัก

                                         แรกเริ่มเดิมทีฉันออกจะเป็นพวกหลงแสงสีและไม่ค่อยชอบเข้าวัดเท่าไหร่    แต่เมื่อถึงจุดหนึ่งที่สุนทรียภาพเริ่มก่อเกิดในใจ     ฉันชอบที่จะไปวัดเพื่อชื่นชมศิลปะไทยภายในวัด    ไม่ว่าจะเป็นงานสถาปัตยากรรม    จิตรกรรม หรืองานประติมากรรมต่างๆ      โดยเฉพาะงานจิตรกรรมฝาผนังอันงดงามภายในโบสถ์  วิหาร  หรือหอไตร   ซึ่งบ่งบอกถึงความมีเอกลักษณ์    ภูมิปัญญา    และความละเอียดอ่อน   ของคนไทย

                              งานจิตรกรรมฝาผนัง    กว่าจะสำเร็จเสร็จสมบูรณ์    ออกมาสวยงามนั้น   มีขั้นตอนอย่างไร........   

    

ภาพในนรก(วัดระฆังโฆษิตาราม)

 

งานจิตรกรรมไทยบนฝาผนังมีขั้นตอนดังนี้

 

1.ออกแบบและเขียนแบบ  

เรื่องราวที่นิยมนำมาเขียนฝาผนัง    จะเป็นฝาผนังของโบสถ์   วิหาร  พระระเบียง  วิหารคด  พระที่นั่ง  หอพระ  หอไตร  หรือหลังบานประตูหน้าต่าง   ล้วนแล้วแต่เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับศาสนาพุทธเป็นหลัก  เช่น ทศชาติชาดก

นอกจากนี้ก็มีรามเกียรติ  ซึ่งเป็นเรื่องราวที่แฝงไว้ซึ่งขนบธรรมเนียม   ประเพณีและวัฒนธรรมของไทย   ในยุคที่มีการเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนัง โดยออกแบบและเขียนแบบ   ในลักษณะที่เราเรียกว่า    การมองภาพแบบตานกบิน  

ในการร่างแบบควรร่างบนกระดาษร่าง  หรือกระดาษปรู๊ฟเสียก่อน

 

2.ทำแบบปรุ  

นำแบบที่ได้ร่างไว้   แลัวปรับลายจนเรียบร้อยดีแล้ว    มาทำแบบปรุ  โดยใช้กระดาษไข  เบอร์ 70-75 แกรม   วางทับลงไปบนแบบที่ได้ร่างไว้   แล้ววางซ้อนใต้แบบอีก 2-3 แผ่น   ลงมือปรุแบบโดยใช้เข็มปรุแบบ    จนแล้วเสร็จ
ตรวจดูความเรียบร้อย  ไม่หลงลืม   โดยเช็คดูจากกระดาษไขบนแบบร่าง

ในการยึดแบบร่างกับกระดาษไข   เพื่อกันไม่ให้เคลื่อนขณะปรุแบบ   ใช้แม็กเย็บกระดาษโดยรอบแบบ   เสร็จแล้วจึงค่อยเอาแม็กเย็บกระดาษออก

 

                     

 ภาพทศชาติชาดกเรื่องพระมหาชนก(วัดระฆังโฆษิตาราม)

 

3.เตรียมพื้นผนัง   

ก่อนลงมือเขียนฝาผนังที่เป็นปูน    ต้องประสะ(ชโลม)ผนังที่จะเขียนหลายครั้ง  โดยใช้น้ำใบขี้เหล็ก
เมื่อผนังแห้งดีแล้ว   ใช้ขมิ้นชันสดทดลองขีดดู   ถ้าเป็นสีเหลืองของขมิ้น    แสดงว่าผนังนั้นหมดความเค็มแล้ว   

เตรียมการลงพื้น โดยใช้ดินสอพองผสมกับแป้งเปียก   ที่ทำจากเม็ดมะขาม (นำเม็ดมะขามไปคั่ว  แล้วนำไปต้มจนเปื่อยเป็นแป้งเปียก)ทาลงบนฝาผนังให้ทั่ว    อย่าให้หนาเกินไป   ผึ่งไว้จนแห้งดี   แล้วขัดด้วยกระดาษทรายละเอียดให้เรียบ    ใช้สีขาว(สีฝุ่นขาว)  ทาด้วยแปรงให้ทั่วอีกครั้งหนึ่ง

 

4.ลูบฝุ่นโรยแบบ  

นำแบบที่ปรุไว้เรียบร้อย    ทาบลงบนฝาผนัง    ที่ได้เตรียมพื้นไว้แล้ว    ใช้ลูกประคบขาว-ดำ  ลูบไปบนแบบจนทั่ว   เอาแบบปรุออก   ฝาผนังจะปรากฎรอยประ    ที่เกิดจากลูกประคบขาว-ดำ

 

5.ระบายสี  

เริ่มระบายสีที่เป็นแบคกราวด์    หรือองค์ประกอบของภาพเสียก่อน   ไม่ว่าจะเป็นทิวทัศน์   โขดเขา  ก้อนหินพื้นดิน   น้ำ  ต้นไม้  ท้องฟ้า  ตลอดจนอาคาร   บ้านเรือน   วิมานฯลฯ    หลังจากเสร็จแล้ว   จึงค่อยระบายตัวภาพ   โดยใช้สีฝุ่นต่างๆ

 

 ภาพทศชาติชาดกเรื่องพระสุวรรณสาม(วัดอรุณราชวรารามฯ)

6.ทายางมะเดื่อ  

ไม่ว่าจะเป็นส่วนใดของภาพก็ดี    ถ้ามีที่ที่จะต้องปิดทองคำเปลว  ให้ใช้รงทองระบายในส่วนที่จะปิดทองเสียก่อน  เพื่อให้สังเกตุได้ง่าย   จะได้ไม่หลงลืม   และทำให้พื้นที่บริเวณที่จะปิดทอง   เรียบเสมอกัน   

จากนั้นทาด้วยยางมะเดื่อ    โดยทาให้ทั่วในส่วนที่จะปิดทอง  

พอทายางมะเดื่อหมดแล้ว   ก็ลงมือปิดทอง   (ยางมะเดื่อ  เป็นยางที่ได้จากต้นมะเดื่ออุทุมพรใบจะเล็ก    เรียวกว่า   และไม่หยาบเหมือนมะเดื่อทั่วไป)

 

7.ปิดทองคำเปลว  

เปิดกระดาษเปลือกทอง   แล้วปิดคว่ำลงไป   ให้แผ่นทองปิดทับลงบนยางมะเดื่อ   

ระวังอย่าให้เปลือกทอง  ที่เป็นกระดาษติดบนยาง   จะทำให้ปิดทองไม่ติด   และปิดทองทั่วดี  แล้วใช้นิ้วมือแตะแผ่นทอง   ซ่อมในส่วนที่มีรอยให้เรียบร้อย
แล้วกวดทองให้เรียบ   โดยจะใช้นิ้วมือหรือสำลี   คลึงให้เป็นก้อนกวดอีกที   ทั้งนี้เพื่อเก็บเศษทอง  กรือเกสรของทองออกให้หมด

 

8.ตัดเส้น  

ใช้พู่กันขนาดเล็กตัดเส้นสีต่างๆ    โดยทำการตัดเส้น    ไม่ว่าจะเป็นองค์ประกอบต่างๆของภาพ   หรือตัวภาพ   ตลอดจนลวดลายต่างๆ     รวมทั้งที่ที่ได้ปิดทองไว้   โดยในส่วนที่ปิดทอง   ให้ใช้สีแดงชาดทั้งหมด   เน้นเส้นที่เป็นเค้าโครง  ที่สำคัญๆด้วยสีดำ

 

                            ภาพพระพุทธเจ้าเสด็จจากดาวดึงส์(วัดระฆังโฆษิตารามฯ)

อุปกรณ์ในการเขียนภาพจิตรกรรมไทย

* พู่กัน
* แปรง
-เปลือกต้นกระดังงาไทย
-รากลำเจียก
* ดินลองเหลือง(ทำจากดินเหลืองหรือดินกิน   ลักษณะเป็นดินดาน   ทีมีเนื้อละเอียด    นุ่มแต่แข็งกว่าดินสอพอง)
* ลูกประคบดำและขาว
* ยางมะเดื่อ
* เข็มปรุแบบ
* สำลีอย่างดี
* ทองคำเปลว 100%
* ใบมีด(ใช้ขูดทอง)
* สีฝุ่นสีต่างๆ   อัตราส่วน 3 ต่อ 1(สี 3 ส่วน ต่อน้ำกาว 1 ส่วน)

 

 ภาพเทพชุมนุม

                              

                             หวังว่าตุ้มคงจะได้ความกระจ่างในเรื่องงานจิตรกรรมฝาผนังบ้างแล้ว    ฉันคิดว่างานศิลปะคือสุนทรียภาพที่ก่อให้เกิดสุนทรียภาพ    งงมั๊ย??   ฉันเองก็เริ่มจะงงบ้างแล้ว555     ฉันหมายถึงงานศิลปะสร้างด้วยมือของคนที่มีสุนทรียภาพในใจ   และเมื่องานเสร็จสมบูรณ์  งานศิลปะของเขาก็ก่อให้เกิดสุนทรียภาพในใจของผู้ชมอีกต่อหนึ่ง  

                               คราวหน้าฉันจะะมาเล่าเรื่องวัดอีก   อ้อฉันได้เขียนเรื่องราวเกี่ยวกับวัดเอาไว้ชื่อเรื่อง  "เที่ยววัดตอนที่1  "ชื่อวัดสำคัญไฉน?"     http://mblog.manager.co.th/madonalily/2013/07/26/%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94-%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%881/      ลองเข้าไปอ่านดูนะจ๊ะ

 

*********************************

โดย someone_in_somewhere

 

กลับไปที่ www.oknation.net