วันที่ ศุกร์ สิงหาคม 2556

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ "บ้านน้ำทรัพย์" เพชรบุรี


ปี ๒๕๕๒ – ๒๕๕๓ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอแก่งกระจานได้รับงบประมาณจากรมการพัฒนาชุมชนให้ดำเนินโครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบในระดับ มั่งมี ศรีสุข คือ บ้านน้ำทรัพย์ หมู่ที่ ๙ ตำบลแก่งกระจาน และ บ้านป่าเด็งเหนือ หมู่ที่ ๑ ตำบลป่าเด็ง ซึ่งประกันคุณภาพด้วยรางวัลชนะเลิศอันดับ ๑ จากบ้านน้ำทรัพย์ ในปี ๒๕๕๒ ในการประกวดหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง อยู่เย็น เป็นสุข ระดับจังหวัดเพชรบุรี

พื้นที่ท่องเที่ยว แก่งกระจาน

คำว่าหมู่บ้านเศรษฐกิจพอพียงต้นแบบเป็นเรื่องยิ่งใหญ่มาก จึงพยายามเน้นย้ำพัฒนากรอยู่ตลอดเวลา ให้ศึกษาและทำความเข้าใจตัวชี้วัดของกระทรวงมหาดไทย ตัวชี้วัด ๖x๒ การจัดระดับของหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ และแนวทางต่างๆทีเกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หรือกระบวนการต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชุมชน จนในที่สุดก็สามารถขับเคลื่อนกิจกรรมหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ปี ๒๕๕๒ และปี ๒๕๕๓ ไปได้ด้วยความร่วมมือเป็นอย่างดียิ่งของผู้นำชุมชนทุกฝ่าย ชาวบ้าน และส่วนราชการต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

บ้านน้ำทรัพย์ เพชรบุรี

“บ้านน้ำทรัพย์” ชุมชนขนาด 128 ครัวเรือน มีประชากรกว่า 450 คน เป็นชุมชนที่อยู่บนพื้นที่สูงเหนือเขื่อนแก่งกระจาน ห่างจากจังหวัดเพชรบุรีประมาณ 60 กิโลเมตร และห่างจากอำเภอแก่งกระจานประมาณ 20 กิโลเมตร เป็นหมู่บ้านที่ล้อมรอบด้วยภูเขาสูงต่ำสลับกันไป ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพหลักด้านการเกษตร ปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ และประมงน้ำจืด การเดินทางไม่ยากลำบากนักเพราะมีถนนลาดยางเข้าถึง แต่การโทรคมนาคมยังเป็นจุดอ่อน เพราะเป็นหมู่บ้านที่ไม่มีโทรศัพท์พื้นฐาน โทรศัพท์เคลื่อนที่ก็ใช้ได้บ้างไม่ได้บ้าง ส่วนไฟฟ้าก็จะมีปัญหาติด ๆ ดับ ๆ บ่อยครั้งในช่วงหน้าฝน

ผู้ใหญ่ ชูชาติ วรรณขำ

ผู้ใหญ่ ชูชาติ วรรณขำ ให้ความรู้กับผู้เข้าชมโครงการ

“บ้านน้ำทรัพย์” เป็นหมู่บ้านหนึ่งที่ได้ชื่อว่า มีจุดเด่นเรื่องความพอเพียง ชาวบ้านมีความรักใคร่สามัคคี ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน มีความเอื้ออาทรและร่วมกันทำกิจกรรมของชุมชนอย่างพร้อมเพรียง เรียกว่า เป็นหมู่บ้านต้น แบบการดำเนินชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของจังหวัดเพชรบุรี ถึงแม้จะมีความอุดมสมบูรณ์แต่ก็ไม่ได้สะดวกสบายไปเสียทั้งหมด แต่ชาวบ้านก็สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุขตามที่มีที่หามาได้ด้วยการพึ่งพาตนเอง จัดกระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยมีศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแก่งกระจาน (กศน.อำเภอแก่งกระจาน) เป็นพี่เลี้ยงในการจัดแสวงหาความรู้และถอดบทเรียนเพื่อการขยายผล

ว่ากันว่าการที่ชุมชนใดจะยืนอยู่ได้อย่างมั่นคง ต้องมีผู้นำที่เข้มแข็ง ซึ่งที่บ้านน้ำทรัพย์ก็เป็นเช่นนั้น ผู้ใหญ่ ชูชาติ วรรณขำ เล่าว่า เริ่มแรกก็ไม่รู้ว่าเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร ก็มีหน่วยงานต่าง ๆ โดยเฉพาะ กศน.และเครือข่ายเข้ามาให้ความรู้ ทำให้เข้าใจได้ว่า คำว่าเศรษฐกิจพอเพียง คือ ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ใช้ทรัพยากรในหมู่บ้านก่อน พอเริ่มรู้ก็มาทดลองทำ ตอนแรกทำเห็ดด้วยทะลายปาล์ม แต่เนื่องจากต้องไปซื้อทะลายปาล์มจากข้างนอกทำให้ต้นทุนสูงจึงไม่ประสบความสำเร็จ ก็มาเริ่มต้นใหม่ ทำสระน้ำหน้าบ้านเลี้ยงปลากินกันเอง ปลูกผักริมรั้ว แล้วขยายผลใช้กระบวนการกลุ่ม คนที่มารวมกลุ่มก็มาช่วยกันทำงานในกลุ่ม ซึ่งก็จะได้ทั้งค่าแรงและปันผล โดยมีการทำบัญชีที่โปร่งใส ส่งเสริมชาวบ้านให้ทำบัญชีครัวเรือน อยากทำอาชีพอะไรเราก็มาประชาคมกันช่วยกันคิดแล้วก็พากันไปหาความรู้จากแหล่งความรู้ต่าง ๆ แล้วกลับมาทำ

สินค้า OTOP ของบ้านน้ำทรัพย์

“วันนี้เรามีกลุ่มอาชีพเยอะมาก จากที่ทำใช้กันในชุมชนก็ขยายออกไปขายข้างนอก ช่วยกันทำยอดทำการตลาด แล้วเปิดโอกาสให้ทุกคนสามารถเข้ามาร่วมหุ้นได้ แต่การทำงานเราเปลี่ยนแนวคิดจากที่เมื่อก่อนจะให้ทุกคนต้องช่วยกันทำ แต่ผลคืองานที่ออกมาอาจไม่ได้มาตรฐาน เราก็มาเปลี่ยนใหม่เป็นให้คนที่ถนัดมาทำแล้วได้ค่าแรง และปันผลจากกำไร ส่วนคนที่ไม่ได้เข้ามาทำงานก็รอรับปันผลไป วิธีนี้ช่วยให้ชาวบ้านอยู่ดีกินดีมีชีวิตที่ดีขึ้น คนที่เคยเป็นหนี้ก็มีหนี้ลดลง หรือที่มีหนี้เพิ่มก็เป็นหนี้ที่ก่อให้เกิดรายได้ เพราะเราส่งเสริมให้ลงทุนจะมารวมกลุ่มหรือทำส่วนตัวก็ได้ และส่งเสริมให้ฝึกอาชีพพัฒนาตนเอง เพื่อจะได้ไม่เป็นหนี้ที่สูญเปล่าแต่เป็นหนี้ที่มีรายได้”

ผู้ใหญ่ชูชาติกล่าวพร้อมกับย้ำว่า บ้านน้ำทรัพย์ หมู่ 9 ต.แก่งกระจาน อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี เป็นหมู่บ้านที่เปิดและยินดีต้อนรับผู้ที่จะเข้ามาศึกษาดูงานตลอดเวลา โดยมีฐานการเรียนรู้จากประสบการณ์ที่ถอดเป็นบทเรียนพร้อมที่จะถ่ายทอดให้กับทุก ๆ คน

จากความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าหลากหลายแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติจึงก่อเกิด "หมู่บ้านต้นแบบการเรียนรู้" โดย ศูนย์เรียนรู้ชุมชนอำเภอแก่งกระจาน ณ หมู่บ้านน้ำทรัพย์ นี้ถือเป็นแหล่งรวบรวมภูมิปัญญาท้องถิ่น แหล่งอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งไม่เพียงแต่รณรงค์ให้คนในชุมชนช่วยกันอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ทุกคนในชุมชนยังน้อมนำแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาปรับใช้ในการดำรงชีพอยู่อย่างพอเพียง จนได้รับคัดเลือกเป็น "หมู่บ้านท่องเที่ยว OVC" (OTOP VILLAGE CHAMPION)

นอกจากศูนย์ชุมชนบ้านน้ำทรัพย์แห่งนี้จะเป็นหมู่บ้านต้นแบบแห่งการเรียนรู้ในด้านต่าง ๆ แล้วที่นี่ยังมีกิจกรรมอีกมากมาย ให้เราเพลิดเพลินด้วยการขี่ม้ารอบ หมู่บ้านและชมความงามท่ามกลางขุนเขาน้อยใหญ่ สูดอากาศบริสุทธิ์เย็นสบายรอบเขื่อนแก่ง กระจาน ชูชาติ วรรณขำ ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 9 บ้านน้ำทรัพย์ บอกว่า ถึงแม้ว่านักท่องเที่ยวจะขี่ม้าไม่เป็นก็ตาม แต่สามารถฝึก  ได้เพียงใช้เวลาไม่นาน

ม้าที่เลี้ยงไว้สำหรับการท่องเที่ยว

โดยม้าที่จัดเตรียมไว้ให้นักท่องเที่ยวขี่ชมธรรมชาติ และตามฐานการเรียนรู้ต่าง ๆ มีทั้งหมด 12 ตัวเป็นม้าของศูนย์ฯ และของชาวบ้านที่นำมาฝึกให้บริการนักท่องเที่ยวเป็นพาหนะ ถือเป็นส่วนหนึ่งของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในการประหยัดน้ำมันและสร้างรายได้ ให้แก่ชาวบ้านในชุมชน หากใครสนใจอยากทดลองขี่ม้ามีเจ้าหน้าที่คอยสอนให้ตั้งแต่วิธีการขึ้นขี่ วิธีบังคับม้า จนกระทั่งขี่เป็นและขี่ออกไปชื่นชมธรรมชาติได้

นอกจากนี้ "บ้านน้ำทรัพย์" ยังได้รับทุนตั้งต้นพระราชทานจากสมเด็จพระบรมราชินีนารถ นั่นคือ "กองทุนแม่ของแผ่นดิน" อีกด้วย

แม่น้ำเพชรบุรี

โดย น้ำค้างหยก

 

กลับไปที่ www.oknation.net