วันที่ อาทิตย์ ธันวาคม 2556

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ชมนก ชมไม้ ลอดลายมังกร ศาลาบรรพชนคนแซ่ลี้ มีอะไรซ่อนอยู่ในป้ายวิญญาณ!?


นั่งรถผ่านถนนบางนา-ตราด ไปสนามบินสุวรรณภูมิ เห็นสมาคมตระกูลลี้ประเทศไทย ใหญ่โตอยู่ริมทาง อ.บางพลี จ.สมุทรปราการ พลางนึกสงสัยว่าสมาคมตระกูลลี้ มาตั้งอยู่ชานเมือง ต่างกับสมาคมตระกูลแซ่อื่นๆ ที่มักจะตั้งอยู่ในย่านการค้าของคนจีน ในกรุงเทพฯ...

ผมคิดฝันๆ และแอบขอฯ...อยู่ในใจว่า สักครั้งหนึ่ง คงได้มีโอกาสมาเยือนสถานที่แห่งนี้...

...

เหมือนความฝันเป็นจริง ด้วยแรงศรัทธาแห่งบรรพบุรุษชาวจีน เมื่อช่วงกลางปี ทีมงานออการ์ไนซ์ชวนไปรับงาน ที่สมาคมตระกูลลี้ ในโอกาส ฉลองการสถาปนา ครบรอบ 50 ปี สมาคมตระกูลลี้ประเทศไทย และ งานประชุมสมาคมตระกูลลี้สากล ซึ่งจัดไปแล้วเมื่อวันที่ 20-21 พฤศจิกายน 2556 ที่ผ่านมา...

เที่ยวไป ทำงานไป ด้วยความหลงใหล ในศิลปะวัฒนธรรมจีน และมีโอกาสได้เข้าไปใหว้ บรรพบุรุษตระกูลลี้ ชมนก...ชมไม้...ลอดลายมังกร ความงดงามของลวดลายประดับแบบจีนๆ ถึงแม้จะไม่ค่อยเข้าใจในความหมาย แต่สัมผัสได้ถึงความสงบ อันมีมนต์ขลัง...

อีกครั้งที่ได้เข้ามาชม สถานที่อันเป็นที่สถิตของบรรพชนชาวจีน ที่คนทั่วไปอาจจะไม่ได้เข้ามาชมมากนัก ขออนุญาตบรรพบุรุษ(ในใจ) 
ถ่ายภาพมาบันทึกประกอบเรื่องจีนๆ ที่น่าสนใจครับ...

ลอดลาย 9 มังกร มงคล

...

ผมรู้จักชื่อ แซ่ลี้ จากหนังไทยเรื่อง "คนแซ่ลี้" เมื่อหลายปีก่อน ที่เนื้อหาจะออกแนวมาเฟียตามล่ากัน จำได้ว่านำแสดงโดย ต้น จักรกฤษณ์ อำมรัตน์ และ หน่อย บุษกร พรวรรณะศิริเวช ซึ่งเปิดตัวนักแสดงรุ่นใหม่ฝีมือดีมาประดับวงการบันเทิง ผมและทีมงาน(ออร์กาไนซ์)เข้าไปสมาคมตระกูลลี้ อยู่หลายๆครั้งในระหว่างเตรียมงาน ได้มีโอกาสเข้าไปไหว้หอบรรพบุรุษ พร้อมๆกับคณะกรรมการสมาคม ก่อนเริ่มประชุมงาน ทราบว่าสถานที่แห่งนี้ ก็เคยเป็นฉากถ่ายทำภาพยนตร์ ละครทีวี อยู่หลายๆเรื่อง...

ผมไม่สงสัยว่ามีเรื่องอะไรบ้าง แต่กลับสนใจว่า หอบรรพบุรุษของคนจีน มีความหมายเช่นไร? 
และมีอะไรซ่อนอยู่ในป้ายวิญญาณ!? "อาเฮีย" กรรมการสมาคมท่านหนึ่งช่วยอรรถาธิบายให้ "เกล็ดมังกรที่กลายพันธุ์" อย่างผมได้หายสงสัย...

ตระกูลลี้ (李) หรือบางส่วนก็อ่านว่า หลี่ หรือ ลี เป็นตระกูลแซ่ ที่มีชาวจีนโพ้นทะเลใช้มากเป็นอันดับ 3 ในประเทศไทย มีโครงสร้างเครือญาติที่สลับซับซ้อน อยู่กระจัดกระจายไปตามท้องถิ่นต่างๆทั่วประเทศ บรรพชนคนแซ่ลี้ในยุคแรกๆ จึงได้รวมกลุ่มก่อตั้งเป็นสมาคมฯ ขึ้นเมื่อปี 2506 เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างญาติมิตรสายเลือดเดียวกัน...

โดยแรกเริ่มนั้น 
ตั้งอยู่ในย่านสำเพ็ง-บางรัก-และวังใหม่ ปทุมวัน เมื่อสถานที่คับแคบ จึงได้ย้ายมาอยู่ในย่านบางพลี เมื่อปี 2533 เพื่อสร้างเป็นหอบรรพบุรุษ หรือศาลเจ้าประจำตระกูลขึ้น อย่างใหญ่โต สวยงาม ติดถนนใหญ่ มีสายน้ำไหลผ่าน ตามหลักฮวงจุ้ย แต่ก่อนก็คงเป็นท้องทุ่ง ในปัจจุบันก็หนาแน่นไปด้วยชุมชน ธุรกิจ ที่ขยายตัวตามมากับสนามบินสุวรรณภูมิ...

ตัวเป็นปลา หัวเป็นมังกร จิตนาการ

ปลาปูนปั้น ที่ประดับบนชายคา เป็นท่อไว้รองรับน้ำฝนนั่นเอง

...

หอบรรพบุรุษ หรือ ศาลบรรพชน นอกจากจะเป็นที่ทำการของสมาคมจีนตระกูลแซ่ต่างๆแล้ว ยังมีส่วนพิธีกรรม และตั้งป้ายบรรพชน ที่ออกแบบตกแต่งศิลปะ-สถาปัตย์ ตามคติความเชื่อในวัฒนธรรมจีน งดงาม อลังการ แตกต่างกันไป ตามขนาดของแต่ละตระกูลแซ่ แต่มุ่งหมายที่เหมือนกันคือ เกิดพลังมงคล แก่ผู้มา กราบไหว้บรรพบุรุษ...

และที่หอบรรพบุรุษตระกูลลี้ มีตำนานว่าต้นกำเนิดแซ่ลี้ นั้นมาจากฮ่องเต้ องค์ประกอบการตกแต่งจึงมีรูปมังกร เน้นโทนสีแดง สีทอง 
เป็นมงคล มีลวดลายธรรมชาติประกอบตามหลักความเชื่อว่า เป็นที่สถิตอันสงบ ของวิญญาณบรรพชน...

คนไทยเชื้อสายจีน จะบอกเล่าด้วยความภูมิใจ ในเรื่องการสืบทอดประเพณีไหว้ป้ายบรรพชน ที่สถาบันพระมหากษัตริย์ไทย ทรงสืบสานไว้เป็นตัวอย่าง ในพระราชพิธี "สังเวยพระป้าย" ซึ่งจารึกอักษรจีน พระปรมาภิไธย ของพระบูรพมหากษัตริย์ไทย ในราชวงศ์จักรี ที่ทรงมีเชื้อสายจีนด้วย ตามธรรมเนียมแบบจีน ในเทศกาลตรุษจีน เป็นตัวอย่างให้คนไทยเชื้อสายจีนรุ่นหลังๆ ได้ยึดถือปฏิบัติ...

ที่หอบรรพบุรุษตระกูลลี้ มีนกซุกซ่อนอยู่มากมาย เลยละครับ
ตามคตินิยมของศิลปะสถาปัตย์จีน ที่จะเน้นการตกแต่งในส่วนบนหลังคา-เพดาน เป็นพิเศษ
ดูๆไปก็เหมือนส่องนกในป่า ถ่ายมาฝาก สหายบลูฮิลล์ ณ บางพลี :-)

ปู...ปลา...หมีแพนด้า ก็มี

ภาพเขียน ในวรรณกรรมจีน

...

ป้ายบูชาบรรพบุรุษ หรือ ป้ายวิญญาณ ที่ชาวจีนเรียกว่า "เกสิน" หมายถึง ป้ายชื่อของบรรพบุรุษ บุพการี ที่ตั้งไว้บูชาประจำบ้าน ตามธรรมเนียมจีนจะเคารพนับถือ กตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษ การบูชาเซ่นสรวง แสดงว่าเป็นคนดี มีความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษ ซึ่งจะส่งผลให้เกิดความเจริญรุ่งเรือง แก่ผู้ปฏิบัติ...

การจารึกป้ายบูชาบรรพบุรุษ สืบมาจากในสมัยโบราณ ที่ยังไม่มีการถ่ายรูป หรือการจ้างให้เขียนรูปก็มีราคาสูง จึงได้ทำป้ายจารึกชื่อ แซ่ ของบุพการี(พ่อ-เม่) และตั้งไว้ในสถานที่อันควร ในเทศกาลมงคลของชาวจีน ที่จะมีการไหว้เทพเจ้าจีน และต่อด้วยการไหว้ป้ายบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว เพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษ บางครอบครัวอาจนำป้ายวิญญาณบรรพบุรุษ ไปไว้ตามวัดจีน โดยมีความเชื่อว่าเมื่อพระสงฆ์จีนทำวัตรสวดมนต์ ดวงวิญญาณก็จะได้รับอานิสงค์ด้วย...

คนจีนเชื่อว่า พอคนตายแล้ว วิญญาณจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วน โดยดวงหนึ่งจะอยู่ที่สุสาน (ฮวงซุ้ย) อีกดวงจะไปยมโลก (สวรรค์ หรือนรก) ดวงที่สามจะมาสถิตที่ป้ายบรรพชน (ป้ายวิญญาณ) ให้ลูกหลานได้กราบไหว้บูชา...

จิตรกรรม ผสมภาพปูนปั้นนูนต่ำ โดยการยกมิติบางส่วนขึ้น เพื่อให้มองจากด้านล่างภาพจะได้สมจริงครับ

เทพทวารบาล แบบบู๊-แบบบุ้น ลายเส้นงดงามมาก

...

สำหรับตระกูลแซ่ ที่มีผู้ใช้จำนวนมาก ก็มีการรวมกันตั้งเป็นสมาคม และจัดสร้างหอบรรพบุรุษประจำตระกูลขึ้น เพื่อเป็นที่รวมป้ายบรรพบุรุษ ซึ่งเหมาะสมกับยุคสมัยปัจจุบัน ที่ดินในการสร้างสุสาน หรือฮวงซุ้ย มีน้อยลง และมีราคาแพงมากขึ้น...

คนจีนในปัจจุบัน ก็เลือกการเผาศพผู้วายชนม์ในวัด แบบพิธีชาวพุทธ และได้สร้างป้ายบรรพบุรุษ มาเก็บไว้ที่หอบรรพบุรุษ 
ของตระกูลแซ่ต่างๆแทน โดยการจ่ายค่าบำรุง(ตลอดชีพ) ให้กับทางสมาคม ซึ่งทางสมาคมต่างๆ ก็ได้นำดอกผลนั้น มาทำกิจกรรมเพื่อสาธารณกุศล ต่อๆไป...ฯ

มาถึงหัวใจที่ผมสงสัยแล้วครับ "มีอะไรซ่อนอยู่ในป้ายวิญญาณ!?"
ป้ายจารึกชื่อ-แซ่ ของบรรพบุรุษ (เตี่ย-ม่าม้า หรือ อากง-อาม่า) ที่นำมาเก็บไว้ที่หอบรรพบุรุษ ของตระกูลแซ่ต่างๆนั้น
จะเป็นป้ายแบบสำเร็จรูป มีขนาดเท่าๆกัน โดยจารึกชื่อ-แซ่ ของพ่อแม่ ทั้ง 2 ชื่อ หากพ่อแม่มีแซ่เดียวกัน
หรือจารึกไว้ชื่อเดียว หากพ่อแม่มีแซ่ที่ต่างกัน โดยแยกไปเก็บไว้ที่สมาคมแซ่ของพ่อหรือแม่...

ป้ายบรรพบุรุษจะนำมาตั้งไว้ก่อนที่จะเสียชีวิต (เหมือนการจองฮวงซุ้ย จ่ายค่าบำรุงตลอดชีพ)
โดยมีถุงผ้าสีแดงคลุมป้ายไว้ เก็บไว้ในตู้ที่แกะสลักอย่างสวยงาม จะเปิดในพิธีไหว้บรรพบุรุษประจำปี
หรือในเทศกาลมงคลของจีน เมื่อพ่อหรือแม่เสียชีวิตแล้ว จึงเปิดถุงผ้าแดงออก
หากป้ายจารึกไว้ทั้ง 2 ชื่อ ก็จะปิดชื่อของท่านที่ยังไม่เสียชีวิต ไว้ด้วยแถบสีแดง
("อาเฮีย" บอกเล่า : ขออนุญาตบรรพบุรุษ ถ่ายภาพป้ายไกลๆมาประกอบเป็นเกร็ดความรู้ครับ)

ภาพเขียน ปฐมบรรพชนตระกูลลี้ ที่มีชื่อเสียงก้องปฐพี รุ่งเรืองนามในอดีต
ทั้ง จักรพรรดิ์ ฮ่องเต้ ขุนนาง กวี และเหลาจื้อแห่งลัทธิเต๋า

..."ข้าพเจ้าฯขอคารวะ บรรพชน คนแซ่ลี้"...

อีกครั้ง...ที่ผมได้มาร่วมจัดงานให้กับสมาคมชาวจีน ในโอกาส ฉลองการสถาปนา ครบรอบ 50 ปี สมาคมตระกูลลี้ประเทศไทย และ งานประชุมสมาคมตระกูลลี้สากล (20-21 พ.ย. 56) ซึ่งงานสำเร็จไปด้วยดี แถมยังมีเรื่องราวมาให้ผมได้บันทึก ตามสไตล์ เกล็ดมังกรที่กลายพันธุ์ ที่อาจชื่นชอบในศิลปะวัฒนธรรมจีน เพราะมีสายเลือดแห่งบรรพบุรุษของพ่อ ที่เป็นคนจีนหรือไม่...ไม่แน่ใจ !?

แต่มั่นใจได้ว่า ในความเชื่อความศรัทธาแห่งบรรพบุรุษ ไม่ว่าจะเป็นคนจีน หรือคนไทย จะมีฐานะร่ำรวย หรือว่ายากจน ย่อมส่งผลอันดีงาม เป็นมงคล ต่อลูกหลาน และในทุกๆการเดินทาง ย่อมมีเรื่องราวให้เรียนรู้...บันทึก...และแบ่งปัน...

(ข้อมูลเรียบเรียงย่อๆจากการอ่าน และสอบถามด้วยความสงสัยใคร่รู้
ผิดตกต้องขออภัย ผู้รู้เรื่องจีนๆ โปรดช่วยเสริมด้วยครับ:-)

...เพลงบรรเลงกู่เจิ้ง ซออู้ พิณ เปียโน และขลุ่ย (ขอบคุณคลิป MOMO KOTARO)...

"ในหมู่ชน จะหาสามัคคีธรรมเสมอพี่น้องได้ยาก"
"ในใต้หล้า จะหาความผิดในพ่อแม่ไม่มี"
(สุภาษิตจีน ที่จารึกไว้ 2 ข้างพระป้าย ในรัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5)


เรื่องเกี่ยวเนื่อง เที่ยวไป...ทำงานไป ณ หอบรรพบุรุษ สมาคมตระกูลลี้ประเทศไทย

Chinese Lees World Meeting 2013 in Thailand ฉลอง 50 ปี สมาคมตระกูลลี้ ประเทศไทย
พระอาทิตย์ทรงกลด พระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ กับวันมหัศจรรย์ของผม!?

โดย อะหนึ่ง

 

กลับไปที่ www.oknation.net