วันที่ อังคาร กุมภาพันธ์ 2557

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

วัฒนธรรมการลงแขก..วิถีชาวนาที่เปลี่ยนไป


          ในฐานะเป็นคนคุ้นเคยกับชาวนามาตั้งแต่เด็ก  มีอยู่เรื่องหนึ่งที่หลายคนชอบถามผมอยู่
เสมอ  ถึงสาเหตุที่ทำให้ประเพณีการลงแขกของชาวนาไทยเลิกราไปจากสังคมไทย
          คำตอบที่ผมตอบออกไปก็คือ  การลงแขกหรือการเอาแรงไปช่วยในการกระบวนการผลิต
ข้าวของชาวนา ซึ่งได้แก่ การหว่านดำ การเกี่ยวข้าว การขนข้าวเข้าลาน  รวมไปถึงการช่วยกัน
นวดข้าวอย่างในอดีตนั้น  ตอบได้เลยว่าไม่มีมานานแล้วครับในพื้นที่การทำนาแถวบ้านผม
          แต่ถ้าเป็นการลงแขกช่วยเหลือกันทางด้านสังคม เช่น งานบวช งานแต่ง ขึ้นบ้านใหม่จน
ไปถึงงานศพนั้นยังมีอยู่  ในรูปของการช่วยแรงกายบ้างและปัจจัยทางด้านทุนทรัพย์บ้าง คนแถว
บ้านผมเขาเรียกว่า “ถูกงาน” ครับ
          ปัจจัยสำคัญของการช่วยงานในกระบวนการผลิตข้าวของชาวนานั้นก็คือ ที่ดินในการทำนา
ไม่ว่าจะเป็นที่ดินของตนเองหรือเช่านาคนอื่นเขาทำนา  แบบนี้แลกเปลี่ยนเอาแรงกันได้ คนที่ไม่มี
นาทำก็ไม่รู้ว่าจะไปช่วยแรงเพื่อนบ้านได้อย่างไร  ต้องผันตัวเองเป็นชาวนารับจ้างแทนครับ
          ครั้นบ้านเมืองและสังคมชาวนาเปลี่ยนมาเป็นทุนนิยมเต็มรูป  มีการเร่งผลผลิตทำให้ต้องใช้
เทคโนโลยีสมัยใหม่ด้วยรถไถนาและรถเกี่ยวข้าวแทน  การลงแขกและลานข้าวจึงไม่มีความจำเป็น
อีกต่อไปแล้วในวิถีการผลิตข้าวปัจจุบัน
          แล้วกรณีที่ชาวนาร่วมมือร่วมใจกันออกมาทวงถามถึงค่าข้าวจากรัฐในขณะนี้  ไม่รู้ว่าจะเข้า
นิยามของการลงแขกกันหรือเปล่า 
          เรื่องลงแขกกับจำนำข้าว..มาเป็นเรื่องราวเดียวกันได้อย่างไร
          ผมเอง..ก็ชักจะงงแล้วครับ
.

.

โดย คนบ้านใหม่

 

กลับไปที่ www.oknation.net