วันที่ อาทิตย์ มีนาคม 2557

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ใครอยากมี “อำนาจ” เชิญทางนี้


สวัสดีคุณผู้อ่านทุกท่าน ช่างเป็นสัปดาห์ที่ไม่มาไม่ไปอะไรเท่าไหร่ กระแสข่าวการเมืองก็เริ่มแกน ๆ จน Highlight ทางการเมืองกลายเป็นเรื่อง “นายก หกล้ม” สะท้อนว่าปฏิกิริยาทางการเมืองเริ่มลดความร้อนแรงลงไปพอสมควร ว่าไปก็ดีเหมือนกัน เราจะได้เปิดรับเรื่องราวอื่น ๆ กันบ้าง เผื่อจะได้มีแนวคิดใหม่ ๆ มาใช้ในการผลักดันให้ชีวิตเดินหน้ากันต่อไป

สำหรับ Ministry of Learning สัปดาห์นี้อยากมาชวนคุณผู้อ่านคุยกันถึงเรื่อง “อำนาจ” กันสักหน่อยดีกว่าว่าอำนาจมีหน้าตาอย่างไร ใกล้ตัวแค่ไหน และ การศึกษาไทยจะมีบทบาทอย่างไรได้บ้าง เพราะเป็นแนวคิดในเชิงรัฐศาสตร์ที่ Universal สามารถจับมาคิดต่อยอดและวิเคราะห์ในเรื่องราวต่าง ๆ รอบตัวได้ดีทีเดียว

ก่อนอื่นต้องทำใจให้เป็นกลางกับคำว่า “อำนาจ” กันก่อนนะ อย่าเพิ่งทำใจให้มีประจุ ว่าเป็นคำดีคำร้าย อำนาจชั่วอำนาจดี เอาไว้ก่อน ผมไม่เข้าเรื่องนั้นในวันนี้

ทฤษฎีที่จะคุยกันในวันนี้มีชื่อว่า “สมการอำนาจ” ของศาสตราจารย์ ดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ ผมได้ฟังสรุปจากผู้ที่ได้รับฟังการบรรยายของท่านมาอีกทอดหนึ่ง กอปรกับอ่านบทความจาก Blog เพื่อนบ้านที่เขียนโดยคุณปกรณ์ ซึ่งมีหลักการดังนี้

อำนาจ (Power) หมายถึง ความสามารถบันดาลให้เป็นไปตามความประสงค์ (ราชบัณฑิตยสถาน) มีหลากหลายรูปแบบ เช่น อำนาจแบบบังคับ อำนาจในการควบคุมสถานการณ์ อำนาจในการใช้อำนาจหน้าที่ หรือแม้แต่อำนาจทางวิชาการ

บุคคล/องค์กร/พรรคการเมือง/ประเทศใดที่เรียกว่ามี “อำนาจ” หรือ “Power” ได้นั้น จะต้องมี (=) องค์ประกอบ 3 อย่าง ได้แก่ ทิศทาง (Direction) ฐาน (Base) และ ความเข้มข้น (Magnitude) ฟังดูคล้าย ๆ กับทฤษฎีฟิสิกส์อย่างเรื่องไฟฟ้า (P = VA) ซึ่งเราสามารถเขียนได้เป็นรูปสมการจริง ๆ ได้ดังนี้

Power = Direction X Base X Magnitude

ทิศทาง (Direction) หมายถึง ทิศทางที่จะใช้อำนาจไปสู่อะไร เช่น ชนะคู่ต่อสู้ในเวทีมวย ชนะการสอบแข่งขัน ชนะการขึ้นเป็นอับดับหนึ่งด้านยอดขาย ชนะการเลือกตั้ง หรือ ชนะสงคราม ซึ่งจะต้องบอกให้ได้ว่าใคร อะไร ที่ไหน เมื่อไหร่ อย่างไร

ฐาน (Base) หมายถึง ทรัพยากรหรือต้นทุนในการทางอำนาจ เช่น ความแข็งแรงของร่างกาย ความรู้ ความสามารถในการวางแผนและสร้างเงื่อนไข ความชอบธรรมนำคนอื่นได้ หรือแม้แต่กำลังทางอาวุธยุทโธปกรณ์ เป็นต้น

ความเข้มข้น (Magnitude) หมายถึง ความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะเผชิญหน้ากับคู่แข่งให้ได้ตั้งแต่ระดับบุคคล ระดับองค์กร ระดับพรรคการเมือง จนถึง ระดับประเทศ อยู่ที่ว่าโจทย์ต้นของอำนาจนั้นอยู่ที่ไหน

ทีนี้ที่เรียกว่าเป็นสมการเพราะพยายามจะสื่อว่าเท่ากับ ในขณะที่องค์ประกอบทั้ง 3 จะต้องส่งเสริม/คูณซึ่งกันและกัน (X) ดังนั้นหากตัวใดตัวหนึ่งซึ่งก็คือทิศทาง ฐาน และ ความเข้มข้น เท่ากับศูนย์ (0) อำนาจก็จะเป็นศูนย์ หรือ ไม่มีอำนาจในเรื่องนั้น ๆ ไปด้วย

ยกตัวอย่างสนุก ๆ กันดีกว่า สมมติว่าคุณผู้อ่านมีเวลา 6 เดือนในการเตรียมความพร้อมเพื่อขึ้นเวทีชกกับนักมวยระดับโลกอย่าง Mike Tyson ลองจินตนาการนิดนึงว่าเป็น “Fight บังคับ” ความรู้สึกคุณผู้อ่านในตอนนี้เป็นอย่างไร... อาจจะมีหลายคำตอบตั้งแต่ ตายแต่ สมองเสื่อมแน่ ต้องรีบทำประกันเยอะ ๆ ฯลฯ ทั้งหมดนี้คือปฏิกิริยาในใจเราที่มีต่อ “อำนาจ” ของ Mike Tyson นั่นเอง

คราวนี้เรามาลองวิเคราะห์กันหน่อยดีกว่าว่าอำนาจของ Mike Tyson นั้นมามีหน้าตาอย่างไรบ้าง อย่างแรกคือทิศทาง Tyson เป็นนักมวยระดับโลกที่ทำสถิติการชกได้สวยงามมาก เพราะตั้งแต่เริ่มชกอาชีพใน ค.ศ. 1985 ก็ชนะรวด 37 ครั้งใน 4 ปี โดยไม่รู้จักคำว่าแพ้หรือเสมอเลย ทิศทางของ Tyson ชัดเจนมากคือต้องการเอาชนะทุกคนที่ชกอย่างรวดเร็วด้วยแววตาและพลังหมัดที่ไม่เคยกลัวใคร ฐานของ Tyson ก็แข็งแกร่ง เพราะเป็นนักมวยที่ครบเครื่องทั้งความว่องไว ความเร็วหมัด น้ำหนักหมัด และ ความแม่นยำ ทั้งที่ Tyson เป็นนักมวยรุ่นยักษ์ที่รูปร่างเล็กกว่าคนอื่น สุดท้ายความเข้มข้น Tyson อาจจะมีปัญหาด้านพฤติกรรมส่วนตัวบางอย่าง แต่ทุกครั้งที่มีปัญหาทั้งการติดคุกหรือแพ้จากการชก Tyson จะกลับมาต่อสู้และได้รับชัยชนะเสมอ (ยกเว้นการชก 2 ครั้งสุดท้ายก่อนแขวนนวมไปในปี ค.ศ. 2005 เนื่องจากอายุมากและการบาดเจ็บที่เข่า)

กลับมาที่มุมของคุณผู้อ่านบ้าง เมื่อเรารู้จัก Tyson แล้วเราจะไปหาอำนาจที่ไหนมาต่อกรกับ Tyson ได้บ้าง หากวิเคราะห์ในสมการอำนาจแบบเดียวกัน ในด้านทิศทางเรารู้แต่ว่าคู่ต่อสู้เราเป็นใครและน่ากลัวแค่ไหน แต่เดี๋ยวก่อน จากสถิติแล้ว Fight ที่ Tyson แพ้มักจะต้องชกยืดเยื้อเกินกว่า 6 ยกขึ้นไป ดังนั้นทิศทางของเราคือทำอย่างไรก็ได้ให้เราไม่โดนน๊อคภายใน 6 ยกแรก และเน้นการทำคะแนนมากกว่าพยายามน๊อคพี่เขากลับ ในด้านฐาน ต้องมีร่างกายที่ดีพอที่จะเต้นเพื่อหลบหมัดมรณะเหล่านั้นได้อย่างต่อเนื่อง ดังนั้นความทนทานและความเร็วในการเคลื่อนไหวเป็นปัจจัยที่ควรพิจารณา สุดท้ายความเข้มข้น แม้ว่า Tyson จะน่ากลัว แต่จะฝึกจิตฝึกใจอย่างไรไม่ให้ปอดจนขาสั่นตอนเจอกับ Tyson ตัวจริง เรียกว่าไม่กลัวแต่ก็ไม่ประมาท ถ้าทำดังนี้ได้ “โอกาส” ที่จะชนะก็ยังมีอยู่บ้างนะไม่ใช่ไม่มี ขึ้นอยู่กับว่าเราจะทำองค์ประกอบต่าง ๆ ให้เกื้อหนุนกันได้มากน้อยแค่ไหนในทางปฏิบัติ ซึ่งนั่นล่ะเป็นการวัดความสามารถที่แท้จริงของคนเรา

ที่เล่ามาทั้งหมดนี้เป็นแค่ตัวอย่างมุมเล็ก ๆ มุมหนึ่งในเรื่องอำนาจเท่านั้น เพราะเป็นตัวอย่างแค่อำนาจในตัวบุคคลด้านกายภาพ (Physical) ในขณะที่ยังมีอำนาจในตัวบุคคลมุมอื่น ๆ อีกเยอะแยะ ทั้งอำนาจในเชิงความรู้ ความรัก ความเป็นผู้นำ ฯลฯ อ่านถึงตรงนี้คุณผู้อ่านลองนั่งคิดนั่นมองดูตัวเอง คนในองค์กร หรือ นักการเมืองที่รู้จักดูสิ ว่าสมการอำนาจของแต่ละคนเป็นอย่างไร ทำไมบางคนขยับนิดเดียวถึงเสียวกันทั้งวงการ ก็ลองไปคิดดู

คำถามที่ผมสนใจคือ “การศึกษาไทย” ได้ให้อำนาจ (Empower) กับเยาวชนไทยเพียงพอแล้วหรือไม่ เพราะการศึกษาเป็นเครื่องมือเดียวที่ช่วยพัฒนาความสามารถในองค์ประกอบต่าง ๆ ในสมการอำนาจได้อย่างสมบูรณ์ อย่างที่ Nelson Mandela กล่าวไว้ว่า Education is the most powerful weapon which you can use to change the world. เพราะเมื่อคนไทยแต่ละคนมีอำนาจและความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องอำนาจแล้ว เขาจะรู้ว่าควรจะมอบอำนาจที่มีนั้นให้กับใคร จะติดตามและตรวจสอบการใช้อำนาจนั้นอย่างไร ซึ่งนั่นล่ะคือรากฐานสำคัญของการปกครองที่ “อำนาจ” มาจากประชาชน...

สำหรับ Ministry of Learning ฉบับนี้ก็สมควรแค่เวลาแล้ว ขอให้มีความสุขกับการค้นหาอำนาจของตัวเอง แล้วพบกันใหม่สัปดาห์หน้า สวัสดี

เอกสารอ้างอิง

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์(2557). อำนาจ-ความขัดแย้ง(ในสังคมไทย)-(ความรุนแรง)

ปกรณ์ (2553). ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ : สังคมเสี่ยง...ระวัง "ฟางเส้นสุดท้าย". สืบค้นจาก http://www.oknation.net/blog/print.php?id=582216

Nelson Mandela (n.d). สืบค้นจากhttp://www.brainyquote.com/quotes/authors/n/nelson_mandela.html#b0zKQdHBdm4FQsRw.99

Wikipedia (2014). Mike Tyson. สืบค้นจาก http://en.wikipedia.org/wiki/Mike_Tyson#cite_note-15

 

ผู้เขียน ดร.โชดก ปัญญาวรานันท์ CEO จาก JobNow Healthcare Network ผู้ซึ่งมีประสบการณ์ในการบริหารโครงการ (Project Management) บริหารจัดการระบบในองค์กร (Business Process) การอบรมและการพัฒนาศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ (Human Capacity Development)

JobNow Healthcare Network ให้บริการด้านการจัดหางานแบบออนไลน์ด้านธุรกิจ Healthcare โดยเฉพาะ โดยเพื่อน ๆ ที่กำลังมองหาโอกาสในการทำงานใหม่ หรือ น้อง ๆ ที่กำลังมองหางานสามารถฝาก profile ไว้กับเราได้ฟรีโดยไม่ค่าใช้จ่ายที่ www.jobnowhcn.com รวมถึงสามารถติดตามเราได้จากช่องทางต่าง ๆ ได้แก่

Facebook: https://www.facebook.com/jobnowhealthcarenetwork

IG: https://www.instagram.com/jobnowhealthcarenetwork

Twitter: https://twitter.com/JobnowNetwork

โดย โชดก

 

กลับไปที่ www.oknation.net