วันที่ เสาร์ เมษายน 2557

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ขนมจีนเส้นสดคลายร้อน.....ภูมิปัญญาท้องถิ่น


 

กลับบ้านสงกรานต์นี้ เรามาหากิจกรรมที่แสดงถึงความรัก ความสามัคคี และอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น
กิจกรรมหนึ่งที่ครอบครัวของบ่าวยัณได้ทำร่วมกันคือทำ   "ขนมจีนเส้นสด"

.....
แม่เฒ่าชอบกินกับน้ำปลา น้ำต้มปลาช่อน หรือบางครั้งก็กินเปล่าๆ
นอกจากที่ทำขนมจีนแล้ว ผลพลอยได้อีกอย่างคือ เอาแป้งมาปั้นเป็นรูปต่างๆ เช่นรูปดาว
รูปสัตว์ แล้วเอาไปใส่ในกะทะขนมจีนด้วย แป้งต้มก็อร่อยไม่แพ้ขนมจีน ต้องกินตอนร้อนๆ
กินกับน้ำปลาขอบอกว่า " หรอยจังหู "
วิธีการทำขนมจีนตามแบบของแม่เฒ่าที่บ่าวยัณจำได้

 

นำข้าวสารแช่น้ำทิ้งไว้ 1 คืน เพื่อให้ข้าวสารพองตัว นิ่ม สะดวกแก่การนำไปบด
เพราะทำให้ได้แป้งที่ละเอียด แป้งมีกลิ่นหอม

 

 

เตรียมอุปกรณ์ในการบดข้าวสารให้เป็นแป้ง แม่เฒ่าเรียกว่า " ครกบด "ครกบดทำมาจากหิน
ขั้นตอนในการบด คือ ตักข้าวสารที่แช่น้ำเตรียมไว้ด้วยช้อน ใส่ลงในช่องด้านบนครกบด
หมุนครกบดทวนเข็มนาฬิกา แท่นหินส่วนบนครกบด จะบดข้าวสารให้ละเอียด
แล้วแป้งที่ได้จากการบด จะไหลลงมาในภาชนะที่เตรียมไว้ ดังภาพ
สิ่งสำคัญในการบดแป้ง คือ ในระหว่างการใส่ข้าวสาร ควรใส่น้ำด้วย เพื่อให้บดได้ง่าย
และควรหมุนครกบดอย่างช้าๆ ไม่เร็วเกินไป ถ้าหมุนเร็วเกินไปทำให้ได้แป้งที่หยาบ ไม่ละเอียด
ขั้นตอนการบดแป้ง....เป็นขั้นตอนที่ต้องใช้เวลานานเป็นชั่วโมง แต่ไม่ว่านานแค่ไหน ลูกหลาน
ก็ชอบที่จะนั่งดู....บางครั้งแม่เฒ่าบดแป้งพร้อมๆ กับเล่านิทานให้ฟังไปด้วย
นิทานจบไปหลายเรื่อง แต่การบดแป้งยังไม่เสร็จ

 

เมื่อบดแป้งได้ตามจำนวนที่ต้องการแล้ว นำแป้งที่บดเสร็จแล้ว ใส่ถุงผ้า(ผ้าขาวดิบ)
ปิดปากถุงให้แน่น แล้วนำครกบดมาตั้งทับถุงแป้ง ทิ้งไว้ 1 คืน เพื่อให้น้ำที่ผสมกับแป้งออกให้หมด

 

 

นำแป้งที่แห้งสนิท ออกจากถุง แล้วนำมาปั้นเป็นก้อนกลมๆ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 เซนติเมตร

 


นำก้อนแป้งดังกล่าว ไปนึ่งให้สุก ระยะเวลาในการนึ่งประมาณ 20-30 นาที

 

 

นำก้อนแป้งที่นึ่งสุกแล้ว ไปใส่ครกตำข้าว เพื่อทำการตำ(เช) ก้อนแป้งให้ละเอียด
สำหรับการตำแป้ง(เชแป้ง) นั้นใช้เวลา10 นาที หรือจนกว่าแป้งจะละเอียด

 


ขั้นตอนนี้เป็นที่ชื่นชอบของลูกหลานมาก แต่ละคนก็อยากจะช่วย ทั้งๆที่เชแป้งไม่เป็น
แม่เฒ่าต้องห้ามทุกครั้ง กลัวว่าแป้งจะตกพื้น...แต่ก้ได้แค่ห้าม เพราะไม่มีใครฟัง
รู้ตัวอีกทีก็ตอนที่เห็นแป้งขาวๆ กองอยู่ข้างครก
ไม่มีหลานคนไหนเชแป้งได้เสร็จ...อย่างดีก็ถือสาก ถ่ายรูปอย่างที่เห็น หุหุหุหุ

ระหว่างที่แม่ช่วยแม่เฒ่าเชแป้ง แม่ฒ่าบอกว่าให้ไปเตรียม " บอกบิด "
ให้เอาน้ำมันมาเช็ดบอกบิด แล้วตั้งไว้ให้แห้ง
ขั้นตอนนี้ไม่มีลูกหลาน คนไหนชอบทำเลย เพราะกลัวมือเปื้อนน้ำมัน ล้างออกยาก
" บอกบิด " เป็นอุปกรณ์ใส่แป้งแล้วนำไปบิด(หมุน) เพื่อให้เส้นแป้งออกมา
" บอกบิด " ของแม่เฒ่าทำมาจากทองเหลือง น้ำหนักเกือบ 4 กิโลกรัม
แม่บอกว่า แม่เฒ่าซื้อบอกบิดมาจากนครศรีธรรมราช เมื่อครั้งที่ไปวัดพระธาตุ ตอนที่แม่เด็กๆ

 

 

เมื่อเชแป้งได้แป้งนิ่มตามต้องการแล้ว ให้นำแป้งมานวดด้วยมืออีกครั้ง เพื่อเพิ่มความนิ่มของแป้ง
เมื่อแป้งนิ่ม ให้นำแป้งปั้นเป็นก้อนเล็กๆ นำมาใส่บอกบิดให้เต็ม ปิดฝา หมุนเกลียวบอกบิดหลวมๆ
ขั้นตอนนี้แม่เฒ่า ฉุบ ทำเอง ท่านบอกว่า พวกเราไม่ได้ล้างมือ เดี๋ยวขนมจีนไม่สะอาด

 

 

ก่อไฟ เตรียมกะทะใส่น้ำ วางคานครอบกะทะดังรูป รอจนน้ำเดือด

 

 

นำบอกบิดซึ่งภายในใส่แป้งไว้เต็มแล้วไปวางในช่องที่เตรียมไว้บนคาน
ขั้นตอนนี้บ่าวยัณ จะเป็นคนรับหน้าที่เอง แต่ระหว่างที่บิด บอกบิด ให้ได้เส้นขนมจีนนั้น
ขนหน้าแข้งของบ่าวยัณ จะหายไปหลายหย่อม เพราะไฟจากเตา

 

วิธีการบิด(หมุน) บอกบิด(บอกขนมจีน) ให้เส้นขนมจีนออกมา คือ หมุนที่จับ ทวนเข็มนาฬิกา
เพื่อให้เกลียวของบอกบิด หมุนลงเรื่อยๆ และไปกดทับฝาปิดแป้ง และเนื้อแป้ง จะไหลผ่านบอกบิด
ออกมาเป็นเส้นๆ และลงมาในกะทะ ที่เตรียมไว้

 

 

เมื่อเส้นขนมจีนอยู่ในกะทะ เส้นจะจมอยู่ก้นกะทะ หลังจากนั้นประมาณ 6-10 นาที เส้นขนมจีน
จะค่อยๆลอย ให้เอาไม้กวนเส้นขนมจีน ให้ทั่ว

 

นำนางที่เตรียมไว้มาตักเส้นขนมจีนออกจากกะทะ

 

 

 แล้วนำเส้นขนมจีน ไปล้างน้ำ 2-3 น้ำ จะได้ขนมจีนเส้นสดสะอาดพร้อมรับประทาน

 

 

การจับเส้นขนมจีน เป็นหน้าที่ของผู้สูงอายุ ถ้าใครแย่งทำ มีเหวี่ยง

 

 

ขนมจีนที่จับเส้นเรียบร้อยแล้วพร้อมรับประทาน แต่บางครั้งก็กินแบบไม่ต้องจับ

 

 

 

เมื่อเห็นเส้นขนมจีนสดๆ หอมๆ พยาธิในท้องก็ร้องทันที.... ทันใดนั้น
ลูกหลานเกือบ 10 คน แต่กินจานเดียว คนละคำ สองคำ แย่งกินจานเดียวเหมือนแมว

 ......

กิจกรรมใดๆที่ทำแล้วแสดงออกถึงความรัก ความสามัคคี
ทำเถอะครับ ทำดีกะคนที่เรารัก และรักเรา

 

โดย บ่าวยัณ

 

กลับไปที่ www.oknation.net