วันที่ พุธ มิถุนายน 2557

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ปฏิรูปตำรวจ = ปฏิรูปประเทศไทย


 (รูปภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาในบทความ)

วันก่อนมีนายตำรวจใหญ่ท่านหนึ่งมาชักชวนผมและสื่อมวลชนอีกหลายคนทำเรื่องการปฏิรูปตำรวจ โดยตั้ง คณะกรรมการประชาชนตรวจสอบการบริหารงานตำรวจ ขึ้น เพื่อแก้ไขการบริหารงานตำรวจทั้งระบบ เขาเห็นว่าปัญหาระบบตำรวจเป็นปัญหาใหญ่ที่สุดของประเทศไทย หากแก้ไขได้ ถึงจะเท่ากับการปฏิรูปประเทศไทยอย่างแท้จริง

เขามีความเห็นว่า การที่รักษาการผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติเสนอให้ตั้งกระทรวงตำรวจหรือกระทรวงรักษาความปลอดภัยสาธารณะขึ้นนั้น ไม่ใช่ทางออกและยิ่งไม่ใช่การปฏิรูปตำรวจอย่างแท้จริง แอบอ้างการกระจายอำนาจแต่แท้จริงแล้วคือการรวบอำนาจสร้างองค์กรตำรวจให้ใหญ่โตมากขึ้นกว่าเก่า เพราะการปรับโครงสร้างเป็นกระทรวงโดยยกระดับให้ ผบ.ตร.เป็นปลัดกระทรวง ก็เท่ากับว่าจะต้องมีระดับอธิบดีตำรวจอีกหลายคนในกรมต่างๆ เพิ่มขึ้น ไม่เท่ากับว่ายกระดับตำรวจไทยให้เป็นรัฐตำรวจมากขึ้นหรือ?

เป็นที่ทราบกันดีว่าสำนักงานตำรวจปัจจุบันมีปัญหาในการปฏิบัติหน้าที่รักษากฎหมายเป็นอย่างมาก ตำรวจผู้ปฏิบัติงานส่วนใหญ่โดยเฉพาะอย่างยิ่งตำรวจผู้น้อยไม่สามารปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ เนื่องมาจากปัญหาโครงสร้างองค์กรตำรวจที่ไม่เอื้อให้ตำรวจที่สุจริตมีความมั่นใจต่อการปฏิบัติหน้าที่ ทุกคนต้องตกอยู่ภายใต้อำนาจการบริหารของตำรวจชั้นผู้ใหญ่ที่มีพฤติกรรมทุจริตประพฤติมิชอบ รู้เห็นให้มีการเปิดบ่อนการพนันและแหล่งอบายมุขผิดกฎหมาย รถบรรทุกน้ำหนักเกินผิดกฎหมายทำลายทางหลวงของประเทศ แม้กระทั่งการปล่อยให้กลุ่มคนร้ายใช้อาวุธสงครามประทุษร้ายต่อชีวิตร่างกายกับประชาชนผู้ชุมนุมทางการเมือง เป็นภัยอันตรายต่อระบบงานรักษากฎหมายและความมั่นคงของชาติอย่างร้ายแรง โดยยังถูกอ้างว่าเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้คณะรัฐประหารจำเป็นต้องยึดอำนาจการปกครองประกาศยกเลิกรัฐธรรมนูญ

การปฏิรูปตำรวจมิใช่เรื่องที่ตำรวจผู้ใหญ่คนใดจะอ้างว่าเป็นเรื่องของตำรวจ เนื่องจากเป็นธรรมชาติที่พวกเขาจะต้องต่อต้านการเปลี่ยนแปลงหรือเบี่ยงเบนประเด็นที่จะทำให้ตนเสียประโยชน์จากการได้เลื่อนยศและตำแหน่งที่ไม่มีความจำเป็นหรือไม่คุ้มค่าหรือมีอำนาจน้อยลง หากแต่เป็นเรื่องที่รัฐจะต้องดำเนินการให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน การรับฟังความคิดเห็นต้องกระทำเท่าที่จำเป็นและแน่ชัดว่าเป็นข้อมูลที่ถูกต้องเกิดประโยชน์ทั้งในด้านประสิทธิภาพประหยัดเงินงบประมาณของประเทศ

เขามีความเห็นในการปฏิรูปตำรวจว่า ข้อที่หนึ่ง หัวใจการปฏิรูปตำรวจคือทำอย่างไรให้ตำรวจผู้น้อยสามารถปฏิบัติหน้าที่รักษากฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพและสุจริต โดยไม่ต้องเกรงกลัวตำรวจผู้ใหญ่ที่สั่งการหรือใช้อำนาจโดยมิชอบด้วยกฎหมาย เช่น กำหนดหลักเกณฑ์การแต่งตั้งโยกย้ายและการเลื่อนตำแหน่งอย่างเป็นรูปธรรม สามารถตรวจสอบได้เป็นที่ยอมรับของข้าราชการตำรวจ การโยกย้ายต้องมีเหตุผลเพื่อประโยชน์ราชการอย่างชัดเจนเท่านั้น ป้องกันมิให้ถูกกลั่นแกล้งได้โดยง่ายและสาเหตุของการส่งส่วยเช่นปัจจุบัน การสอบแข่งขันเพื่อเลื่อนตำแหน่ง การแยกสถานีตำรวจเป็น 3 ระดับทั้งในกรุงเทพมหานครและภูมิภาคแต่ละจังหวัด โดยผู้ที่จะเลื่อนตำแหน่งต้องไปดำรงตำแหน่งในสถานีตำรวจชั้นรองตามลำดับมาก่อน 

ข้อที่สอง ยุบเลิกตำแหน่งตำรวจฝ่ายบริหารระดับสูงและฝ่ายอำนวยการทั้งระดับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กองบัญชาการ และกองบังคับการบางหน่วยที่ไม่มีประโยชน์สิ้นเปลืองและทำให้สายการบังคับบัญชายืดยาวเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติหน้าที่ของสถานีตำรวจที่ต้องรับคำสั่งและนโยบายต่างๆ ที่ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์การปฏิบัติหน้าที่ในพื้นลงทั้งหมด เช่น กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 1-10 และ กองบังคับการตำรวจนครบาล 1-9

ข้อที่สาม กองบัญชาการตำรวจนครบาลต้องโอนไปสังกัดกรุงเทพมหานคร ทำงานใกล้ชิดผู้อำนวยการเขต และภายใต้การกำกับควบคุมของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครและการตรวจสอบของสภากรุงเทพมหานคร ภูมิภาคต้องอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของผู้ว่าราชการจังหวัด มีอำนาจลงโทษข้าราชการตำรวจที่ละเว้นการปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจเกินขอบเขต รวมทั้งพิจารณาให้ความดีความชอบสามารถแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการตำรวจภายในจังหวัดได้ โดยสำนักงานตำรวจแห่งชาติมีหน้าที่รับผิดชอบเพียงหน่วยตำรวจพิเศษที่จำเป็นต้องมีอำนาจครอบคลุมทั้งประเทศหรือสนับสนุนงานด้านเทคโนโลยีระดับสูงและวิชาการ เช่นกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง รวมทั้งหน่วยสนับสนุนทางวิชาการ นิติวิทยาศาสตร์และการฝึกอบรม 

ข้อที่สี่ งานตำรวจเป็นบทบาทหรือ Function มิได้หมายถึงข้าราชการสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติเท่านั้น เจ้าหน้าที่พนักงานฝ่ายปกครอง เจ้าพนักงานป่าไม้ เจ้าพนักงานศุลกากร เจ้าพนักงานสรรพสามิต เจ้าหน้าที่เทศกิจ ซึ่งปัจจุบันมีอำนาจหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดกฎหมายในส่วนรับผิดชอบก็ถือเป็นตำรวจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาทั้งสิ้น จึงต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายในส่วนเกี่ยวข้องให้เจ้าพนักงานเหล่านี้ในส่วนภูมิภาคมีอำนาจสอบสวนคดีอาญาตามกฎหมายที่รับผิดชอบส่งอัยการฟ้องศาลได้ด้วย โดยไม่ต้องผ่านการสอบสวนของพนักงานสอบสวนของสำนักงานตำรวจแห่งชาติเช่นปัจจุบัน 

ข้อที่ห้า แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาให้พนักงานอัยการมีอำนาจสอบสวนคดีอาญาแต่ชั้นเริ่มคดีรับคำร้องทุกข์ของทุกหน่วยงานในคดีสำคัญหรือที่ได้รับการร้องเรียน เพื่อสร้างหลักประกันให้การสอบสวนรวบรวมพยานหลักฐานของพนักงานสอบสวนได้กระทำและถูกบันทึกไว้อย่างครบถ้วน ไม่ละเลยหรือบิดเบือนไม่ว่าจะด้วยเจตนาทุจริตหรือเหตุอื่นใด ซึ่งจะทำให้การสอบสวนมีหลักประกันเรื่องความสุจริตและมีประสิทธิภาพในการนำตัวผู้กระทำผิดเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมชั้นศาลรับโทษตามกฎหมายได้มากยิ่งขึ้น

ข้อที่หก โอนย้ายตำรวจบางหน่วยให้ไปสังกัดกระทรวงและกรมที่มีหน้าที่รับผิดชอบทรัพย์สินและกฎหมายในความรับผิดชอบดังต่อไปนี้ 1) ให้สำนักงานตรวจค้นเข้าเมืองสังกัดกระทรวงมหาดไทยสอดคล้องกับภารกิจตามพระราชบัญญัติตรวจคนเข้าเมืองที่ปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นประธานคณะกรรมการพิจารณาคนเข้าเมือง 2) ให้กองบังคับการตำรวจทางหลวงสังกัดกรมทางหลวงแผ่นดินปฏิบัติหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดกฎหมายคุ้มครองทางหลวงป้องกันอุบัติเหตุที่จะเกิดกับผู้ใช้รถใช้ถนนทั่วประเทศ

3) ให้กองบังคับการตำรวจรถไฟสังกัดการรถไฟแห่งประเทศไทยปฏิบัติหน้าที่คุ้มครองทรัพย์สินของการรถไฟแห่งประเทศไทยและความปลอดภัยของผู้โดยสาร และ 4) ให้กองบังคับการตำรวจปราบปรามการกระทำผิดเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมปฏิบัติหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดกฎหมายคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

เท่าที่คุยกับเขา พวกเราเห็นตรงกันเกือบทั้งหมด ข้อเสนอการปฏิรูปโครงสร้างตำรวจที่แท้จริงนี้ เป็นการกระจายอำนาจที่แท้จริงมากกว่าข้อเสนอลับลวงพรางของรักษาการ ผบ.ตร.เสียอีก ทั้งยังปรับโครงสร้างให้ตำรวจผู้น้อยไม่ต้องคอยรับใช้นายและรักษากฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยได้รับความเป็นธรรมจากระบบงานตำรวจด้วย ข้อเสนอเหล่านี้นั้นหากทำได้ ก็เท่ากับเป็นการปฏิรูปตำรวจที่แท้จริง 

ถ้าทำไม่ได้ ประเทศไทยก็ไม่เปลี่ยนแปลง.



(เผยแพร่ครั้งแรก คอลัมน์โลกและเรา-เมธา มาสขาว หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ 15 มิถุนายน 2557)

โดย เมธา

 

กลับไปที่ www.oknation.net