วันที่ พุธ กรกฎาคม 2557

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

บันทึกตำนานเบตง ตอน ๑๐ ชนชาวจีนในเบตง โดย ธนพงษ์ ซาเร๊ะ


       

 

เบตง ในอดีต

เบตงวันนี้ ขอบคุณภาพ คุณสราวุธ สกุลชัยแก้ว
               

                       ชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นชนกลุ่มใหญ่ที่คุมเศรษฐกิจ การเมืองและสังคมเบตงในปัจจุบัน โดยชาวจีนมีประวัติการเดินทางอพยพที่ยาวนาน จากแผ่นดินเกิด ณ สาธารณรัฐประชาชนจีน และได้เข้ามาเบตงประมาณปี พ.ศ.2440 (1897) โดยคนจีนที่อพยพออกนอกประเทศจีน ส่วนหนึ่งได้อาศัยในมาลายาหรือมาเลเซียในปัจจุบัน ได้เป็นพลเมืองของมาลายา ซึ่งอพยพมาสู่มาเลยาในช่วงศตวรรษที่ 15 จนถึงศตวรรษที่ 20 คนกลุ่มนี้ ในมาลายาจะถูกเรียกว่า “คนจีน Orang Cina” แต่คนจีนจะเรียกตัวเองว่า มาฮัว digelar mahua (Cina Ringkas: Cina Tradisional:pinvin:Mahua)

 

 

ร.ร.จงฝา มูลนิธิ เพิ่งฉลองครบรอบ 90 ปีไปหมาดๆ


                       ซึ่งคนจีนกลุ่มแรกที่เข้ามาในมาลายาในช่วงศตวรรษ 15 ในสมัยเจ้าหญิง Hang LiPoh ฮังลีโปในราชวงค์จักรพรรค์จีน ได้แต่งงานกับสุลต่านมะละกา หลังจากนั้นได้ย้ายมามะละกา มีเชื้อพระวงศฺผู้ติดตามและคนรับใช้จากประเทศจีน ติดตามมาด้วยจำนวนหนึ่ง ส่วนมากมาจากจังหวัด ฟูเจี้ยน Fujian และคนจีนกลุ่มนี้ได้แต่งงานกับคนท้องถิ่นชาวมาลายู จนกระทั่งมีทายาทรุ่นใหม่ๆเป็นลูกผสมมีเรียก ผู้ชายในกลุ่มนี้ว่า บาบา Baba dan Nvonya และเรียก ยอฮ์นยา สำหรับ ผู้หญิง มีหลักฐานเป็นสุสานตั้งอยู่ที่ Bukit Cina บูกิต จีนา มะละกา

 

 ตรงมุม จะเห็น ตู้ไปรษณีย์ที่ใหญที่สุดในโลก (อดีต)

 

ปัจุบันตู้ไปรษณีย์ใบเก่า กับหอนาฬิกาอันใหม่

 

 

แผนที่ สาธารณรัฐประชาธิปไตย ประชาชนจีน


                       คนจีนกลุ่มที่สอง อพยพมาในศตวรรษที่ 19 ถึงศตวรรษที่ 20 คนจีนกลุ่มนี้ได้อพยพเข้ามาเป็นจำนวนมาก สู่มาลายาระลอกใหญ่ ผู้อพยพกลุ่มนี้ส่วนใหญ่มาจากเมืองทางใต้ของจีน เช่น จังหวัด ฟูเจี้ยน Fujian,กวางตุ้ง Guangdong, กวางสี Guangsi, และไฮนาน Hainan. กลุ่มนี้ได้มาอาศัยที่รัฐเปรัคและรัฐสลังงอ โดยจะมาอาศัยทำงานในเหมืองแร่ เพราะเป็นแหล่ง แร่เงิน แร่ดีบุก โดยมาเป็นแรงงานในเหมืองแร่ของชาวอังกฤษ นอกจากนั้นก็มีบางส่วนที่ไปอาศัยตามชายฝั่งตะวันตกของมาลายา ตามเมืองท่าต่างๆ เช่น เกาะปีนัง มะละกาและสิงคโปร์ ปัจจุบัน คนจีนกลุ่มนี้ ส่วนใหญ่ยังคงอาศัยอยู่ตามเมืองชายทะเลตะวันตก (wiki pedia/orang cina di Malaysia)

 


 แผนที่สหพันธรัฐมาเลเซีย


 ความเป็นมาของชนชาวจีนในเบตง


                        อัรมัรฮูม ฮัจจี บากา บือนา HJ Abu Bakar bin Hj Daud บุตรชายคนสุดท้องของฮัจจี ดาวูด บือนา ได้กล่าวไว้ว่า คนจีนได้มาเปิดร้านค้า ขายของใช้ประจำวัน และเปิดร้านขายกาแฟที่บริเวณหอนาฬิกา สาเหตุเพราะ เมื่อมีการทำเหมืองแร่ จึงมีการขนย้ายเครื่องจักรจากมาลายา ซึ่งถ้ายังคงใช้เส้นทางเดิม ที่ศูนย์กลางของเบตงอยู่ที่อดีตกาลอยู่ที่ยะรม แม้จะย้ายมาที่บ้านฮางุสก็ยังคงจะต้องอ้อมไกล จึงมีการบุกเบิกสร้างตลาดร้านค้าเพื่อรองรับ ทำให้เกิดเมืองใหม่ขึ้น อันเป็นตลาดเมืองเบตงในปัจจุบัน 

 

 หอนาฬิกาเบตง ในอดีต

  

วงเวียนหอนาฬิกากลางเมืองเบตงในปัจจุบัน

 

                        ในจำนวนคนจีนกลุ่มแรกที่มาในเบตงมาใน พ.ศ.๒๔๔๒ ก็มีเด็กชายคนหนึ่งชื่อว่า “หลีซาน” เดินทางมากับอาม่า ตั้งบ้านอยู่อาศัยในเบตงเป็นการถาวร ตามบันทึกของมาลายาก็บันทึกไว้ว่า คนจีนเริ่มอพยพมาทางทิศเหนือของมาลายาใน ปี พ.ศ.๒๔๓๖ ซึ่งก็ใกล้เคียงกัน

  

 ภาพทางอากาศ เมืองเบตงในอดีต

 

ภาพทางอากาศ ในปัจจุบัน


                        ส่วนสาเหตุการอพยพนั้น จากข้อมูลของชาวจีนกลุ่มแรก แจ้งว่า เพราะอพยพหนีภัยจากโรคระบาดในมาลายา จึงต้องหาที่อยู่ใหม่ที่ปลอดภัยกว่า กลุ่มต่อมาที่อพยพมาเบตงนั้น เข้ามาเพื่อบุกเบิกป่า เพื่อปลูกยางพาราที่เบตง เพราะที่เบตง ยังมีที่ดินที่ยังไม่มีใครจับจองจำนวนมาก คนจีนกลุ่มนี้ก็มีจำนวนไม่น้อย แต่ชาวจีนกลุ่มหลังนี้ส่วนใหญ่ได้เดินทางกลับมาลายาไปแล้ว และไม่กล้ากลับมาเบตงอีก (คุณสงวน จิรจินดา โจรจีนบุกโรงพักเบตง) 

 

 สงวน จิรจินดา

                       ตรงกับข้อมูลกับรายงานของชาวมาลายูที่กล่าวไว้ว่า ก่อนที่จะมีการบุกโรงพักเบตงหลายปี ชาวจีนในเบตงเพิ่มจำนวนเร็วมาก จนผิดสังเกต หลังเกิดเหตุการณ์บุกโรงพักเบตง ชาวจีนที่มีจำนวนมากในขณะนั้น ก็ได้หลบหนีออกจากเบตงไป และเมื่อสงครามโลกครั้งที่ ๒ ยุติลง (พ.ศ.๒๔๘๗) จึงมีชาวจีนจากมาลายาเดินทางมาเบตงอีกเรื่อยๆ และกลุ่มสุดท้ายเป็นกลุ่มที่มาทำเหมืองแร่ดีบุกที่ลาบู อำเภอธารโต จังหวัดยะลา

 

พรมแดนไทย-มาลายา ในอดีต          

         

 

 บรรยากาศ ด่านพรมแดนไทย ในปัจจุบัน

 

 

 

 

  

 

การแสดงความจงรักภักดี ต่อสถาบันของชนชาวจีน เบตง ในอดีต


                        คุณสงวน จิระจินดา ตั้งข้อสังเกต ว่า ตามจริงเจ้าหน้าที่ตำรวจที่ปฏิบัติหน้าที่ในขณะนั้น มีชาวมาลายูด้วยหลายคน หลังการปะทะต่อสู้กัน ที่ดำเนินไปหลายวัน จบลงด้วยฝ่ายโจรจีนเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ไปในที่สุด แล้วหัวหน้ากลุ่มผู้ก่อการก็ถูกจับไป  เป็นเหตุการณ์นองเลือดครั้งแรกในเบตง และเป็นครั้งที่มีผู้คนเสียชีวิตจำนวนมาก 

 


                       


                       หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ยุติได้ไม่นาน ก็เกิดเหตุการณ์ความขัดแย้งฝั่งมาลายา ระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์มาลายา (Parti Komunis Malaya) กับเจ้าอาณานิคมอังกฤษ ที่ไม่สามารถเจรจากันได้ จึงเกิดการต่อสู้และปราบปราม ตามบันทึกของพรรคคอมมิวนิสต์มาลายากล่าวว่า ใน ปี ค.ศ.1948 – 1955 รัฐบาลสหพันธรัฐมาเลเซียภายใต้รัฐบาลอังกฤษ ได้กวาดล้างจับกุมสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์มาลายาอย่างหนัก มีสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์มาลายาถูกสังหารถึง 3,000 คน เนรเทศออกนอกประเทศ 10,000 คน ส่วนใหญ่ประกอบไปด้วยคนมาลายาเชื้อชาติจีน และเชื้อชาติอินโดนีเซีย ส่วนหนึ่งกลับประเทศจีน และส่วนหนึ่งก็ทะลักมาฝั่งไทย

 

 

พื้นที่เคลื่อนไหวและผู้รับผิดชอบ พคม ในอดีต

 (ภาพ โดย Bg ปราณชลี)

  

 

ผู้นำระดับ 'แกน' พคม.

  

 

กองกำลัง พคม.วัยฉกรรจ์ในอดีต วันนี้กลายเป็นผู้สูงอายุหมดแล้ว

 (ภาพ โดย Bg ปราณชลี)

  


                       และนั้นก็คือ เหตการณ์ ที่แสดงที่มาไทยจีนใจเบตง และด้วยความที่เป็นชนชาติที่ขยันขันแข็ง ประหยัด อดทน กล้าได้กล้าเสีย ความเข้มแข็งในอัตลักษณ์ มีประสบการณ์ผ่านความยากลำบากมามากมาย ประกอบด้วย ความรู้ด้านการค้าและการต่างประเทศ สามารถรวมกลุ่มสมาคมที่เป็นระบบ ความสามารถปรับตัวอยู่ร่วมกับชาวมาลายูและชาวไทยได้เป็นอย่างดี จึงทำให้ชนชาวจีน สร้างบ้านแปลงเมือง ในทุกถิ่นที่ไปอยู่อาศัย กลายเป็นพลเมืองไทย เชื้อสายจีน ระดับชนชั้นนำ ทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจและสังคม ของเบตงในที่สุด... นายธนพงษ์ ซาเร๊ะ บันทึก/ ศณีรา เรียบเรียง.

 


 

บุคคลอ้างอิง

 ๑.      นายฮาโรน  ซาเร๊ะ  ยาสาเร๊ะ  เกิด พ.ศ. ๒๔๓๖ (HJ wanharoon bin wan Ibrahim)

 ๒.    นายอับดุลเล๊าะ  มะสาลัมบุตรชาย  นายเจ๊ะโด  มะสาลัม  (HJ Abd.lah bin Jetdaud)

 ๓.    นายฮัจจี  บากา  บือนาบุตรชาย  นายฮัจจีดาวูด บือนา  (Hj Bakar bin HJ Daud)

 ๔.    นายสุมิตร  คีตะโสภณอดีตนักการเมือง  (HJ Hamid bin Lemot)

 ๕.    นายดำรงศักดิ์  ซาดาอดีตกำนันตำบลยะรม (HJ Arifin sada)

 ๖.     นายสะมะแอ  บือนา (HJ Ismail Buena)

 ๗.    นายอุสมาน  ยารม (osman bin Hassan)

 ๘.    นายสะมะแอ  มะระ  (cik Haroon)

 ๙.    นายซูยะห์  มามะ  (Paksu jak mamat)

 ๑๐.  นายมานัส  มะดาฮู  (manas  mat-da-hu)

 ๑๑.  นายมุสตาฟา  ดาเดะ  (HJ Mustafa dadek)

 ๑๒.  คุณมณเทียร  แตปูซู  กำนันตำบลอัยเยอร์เวง

  

อ้างอิง

 ๑       wikepedia.org – orang cina di Malaysia

 ๒       wikepedia.org – langkasuka

 ๓       wikepedia.org – srivijaya

 ๔      บันทึกโจรจีนปล้นโรงพักเบตง พ.ศ.๒๔๗๖ ของนายสงวน  จีระจินดา

 ๕      Sejarah kroh

 ๖       Sejarah gerik

 ๗      Buku Sejarah Hulu Perak

 ๘      จาก  blogsalasilah raja reman

 ๙       www.geocities.ws/prawat_patani/patanilupa_thai.htm

๑๐    บันทึกประวัติศาสตร์ พคม. ที่พวกเขาเชื่อถือที่สุด

 


 

 

โดย ศณีรา

 

กลับไปที่ www.oknation.net