วันที่ พุธ พฤศจิกายน 2557

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ทาโรต์ : ภาพชีวิตผ่านไพ่ # 6 The Lover,15 The Devil,20 Judgement และ 21The World


วันที่19 ต.ค.2557 ได้พบเพื่อนๆที่ร้าน Steel Rose ดิฉันได้คุยถึงไพ่ทาโรต์ไว้เล็กน้อย (แม้จะเลิกพยากรณ์ไปหลายปีแล้วหลังจากที่หันมาศึกษาพุทธศาสนา) แต่เนื่องจากพูดแบบแห้งๆคือไม่มีรูปให้ได้สังเกตถึงสิ่งที่นำมาพูดจริงๆ จึงอาจสื่อความหมายถึงสิ่งที่พูดได้ไม่ดีนัก จึงอยากนำมาคุยต่อในบล็อก

ทุกอย่างมีสองด้านเสมอ ไม่มีอะไร ดีหรือร้ายโดยส่วนเดียว ไพ่ทาโรต์ก็เช่นเดียวกันค่ะ แม้ไพ่จะถูกสร้างเพื่อการพยากรณ์ แต่เจตนาในการสร้างไพ่แต่ละใบ ล้วนมาจากการแสวงหาสัจธรรมของชีวิต

ไพ่ทาโรต์ หรือที่รู้จักกันมากกว่าในนามไพ่ยิปซี แพร่หลายในทวีปยุโรปมาหลายร้อยปีแล้ว ในปัจจุบัน สำรับที่แพร่หลายไปทั่วโลก คือสำรับที่จัดพิมพ์ในปี 1910 ผู้จัดพิมพ์คือ The Rider Company of London ประเทศอังกฤษ โดยสมาชิกกลุ่ม Golden Dawn เป็นผู้จัดทำ ผู้ค้นคว้าข้อมูลและออกแบบคือ Arthur Edward Waite ส่วนศิลปินผู้ถ่ายทอดแนวความคิดของเขาเป็นรูปภาพ คือ Pamela Colman Smith

ไพ่สำรับนี้รู้จักกันอย่างแพร่หลายในชื่อว่า The Rider Waite Deck

มีการเดินทางของชีวิตมนุษย์ที่น่าสนใจ แทรกอยู่ในไพ่สี่ใบคือ ไพ่หมายเลข 6 The Lover,หมายเลข 15 The Devil หมายเลข 20 Judgement และ หมายเลข 21 The World อยู่ค่ะ นั่นคือ

6 The Lover

ไพ่คู่รัก

 

ไพ่คู่รัก เป็นภาพของดวงอาทิตย์ที่โคจรมาถึงจุดสูงสุดของวงโคจร ที่ใต้ดวงอาทิตย์ เทพองค์หนึ่งกำลังอวยพร หรือถ่ายเทพลังสู่ร่างที่เปลือยเปล่าของหญิงชายคู่หนึ่ง เบื้องหลังชายหญิงทั้งสองคือต้นไม้ที่มีความหมายต่างกัน

ต้นไม้หลังมนุษย์ผู้ชาย คือต้นไม้แห่งชีวิตบริสุทธิ์ที่ออกดอกเป็นเปลวไฟ ส่วนเบื้องหลังหญิงสาว คือต้นไม้แห่งสำนึกที่ออกผลสีแดงเต็มต้นและมีงูตัวหนึ่งเลื้อยพันโดยรอบ ผลไม้สีแดงและงูสื่อถึงความสำนึกที่ดีและชั่ว

  

กิริยาสนใจในตัวชายหนุ่มของหญิงสาวหมายถึงความเย้ายวนของชีวิต และชายหนุ่มก็ตอบสนองด้วยกิริยาเดียวกันอันหมายถึงต้องมีเธอ หรือก็คือต้องมีสำนึกชั่วดี ชีวิตจึงจะสมบูรณ์

มนุษย์ทั้งสองยังเยาว์วัย เปรียบเสมือนความบริสุทธิ์ ก่อนที่ชีวิตจะแต่งแต้มด้วยตัณหา

สิ่งที่ไพ่สื่อถึงมีหลากแง่มุมค่ะ เช่น

ความรักเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต

มนุษย์หรือก็คือชีวิตมีทางไปได้ทั้งทางที่ดี

มนุษย์เลือกที่จะใช้ชีวิตโดยมีจิตสำนึกอยู่เบื้องหลัง

เพราะจิตสำนึกที่ทั้งดีและชั่วที่มนุษย์เลือก พัฒนา และคุ้นเคยนั้น นำพามนุษย์ไปสู่การคิด การกระทำทางกายและวาจาไปต่างๆอันสร้างวิถีชีวิตแก่ตนด้วยความคุ้นเคยนั้นๆ อันนำพาตนไปสู่ทั้งทางมืดและทางสว่าง

 

ในทางพุทธศาสนา ความคุ้นเคย การสะสมกุศลธรรม เรียกว่า บารมี

ส่วนการสะสมอกุศลธรรมเรียกว่า อนุสัย

15 The Devil

ไพ่ปีศาจ

 

ไพ่ปีศาจ ปีศาจที่ทีศีรษะเป็นแพะ ดาว 5 แฉกกลับหัวอยู่บนศีรษะ มีปีกคล้ายค้างคาว จับอยู่บนแท่นพิธี มือขวาหงายและแบขึ้นขึ้นทุกนิ้ว  มือซ้ายถือคบเพลิงแห่งกิเลสและชี้ลงเบื้องล่าง ปีศาจตนนี้เป็นตัวแทนของตัณหา ความหลงใหลในวัตถุ อบายมุข อันชักนำมนุษย์ให้ไหลลงสู่ที่ต่ำ หน้าแท่นพิธีมีห่วงใหญ่ฝังอยู่ ห่วงนี้เป็นที่คล้องโซ่ 2 เส้น ซึ่งไปล่ามคอหญิงชายคู่หนึ่งไว้ อันแสดงถึงปีศาจหรือตัณหาได้จับมนุษย์เอาไว้ และตัณหาได้เปลี่ยนคู่รักหรือชีวิตบริสุทธิ์ให้ตกเป็นทาสของมันดังจะเห็นจากเขาเล็กๆที่งอกขึ้นบนศีรษะของมนุษย์ทั้งสอง

หญิงชายคู่นี้ เป็นชายหญิงคู่เดียวกับในไพ่คู่รักนั่นเองค่ะ ซึ่งก็คือ ชายหนุ่มเปรียบเสมือนชีวิต หญิงสาวเปรียบเสมือนสำนึกชั่วดี ซึ่ง Arthur Edward Waite อธิบายว่า กิริยาของชายหนุ่มที่ผายมือไปยังหญิงสาว เป็นการแสดงอาการเยาะเย้ยสำนึกที่ดีซึ่งเขาไม่มีอีกต่อไป

ไพ่ใบนี้จึงสื่อถึงเมื่อชีวิตขาดสำนึกชั่วดี ไม่สามารถห้ามใจจากความชั่ว จากสิ่งที่เบียดเบียนตน เบียดเบียนผู้อื่น ก็อาจตกเป็นทาสของตัณหาหรือปีศาจได้

หญิงชายทั้งคู่นี้มีหางอันหมายถึงสัญชาตญาณดิบอย่างสัตว์ในตัวมนุษย์ ความฉลาดและความมีสำนึกชั่วดีทำให้มนุษย์ต่างจากสัตว์ เขาจึงควบคุมสัญชาตญาณดิบไว้ แต่สัญชาตญาณดิบนั้นยังคงอยู่ มันอยู่ข้างหลังเขา และรอโอกาสที่จะแสดงออกมา

อันที่จริง มนุษย์สามารถเปลี่ยนแปลงได้ พัฒนาตนไปให้พ้นจากสัญชาตญาณดิบ ควบคุมตัณหา และฝึกตนให้พ้นไปจากการเป็นทาสของตัณหาได้

โปรดสังเกตนะคะ ว่าไฟแห่งชีวิตบริสุทธิ์ของชายหนุ่มดับไปแล้ว มือข้างหลังของเขาช้อนอยู่ใต้คบไฟของปีศาจ อันหมายถึงว่าชีวิต ถูกหล่อเลี้ยงด้วยไฟแห่งกิเลสแทนที่

 

สมเด็จพระสังฆราช (เจริญ สุวฑฺฒโน) เคยบรรยายไว้ว่า เมื่อยังมีความเห็นว่าเป็นตนอยู่ ยังมีตัณหา ก็ให้อยู่อย่างเป็นนายตัณหา อย่าตกเป็นทาสของตัณหา คำตรัสนี้น่าจะนำมาอธิบายมนุษย์หญิงที่ดูครุ่นคิดได้นะคะ เพราะหากเปรียบคนทั้งคู่ด้วยมนุษย์จริงๆ มนุษย์หญิงก็คือคนที่แม้จะถูกล่ามด้วยโซ่แห่งตัณหา แต่ก็พยายามต่อสู้ด้วยสำนึกที่ดี (ดังที่แสดงด้วยผลไม้สีแดงที่ปลายหางของเธอ) พยายามที่จะไม่ยอมแพ้จนตกเป็นทาสของตัณหา

  

ความเป็นหญิงชายของรูปมนุษย์ที่สื่อ ไม่ได้หมายความว่าเพศหญิงเท่านั้นที่เอาชนะกิเลสได้ส่วนเพศชายพ่ายแพ้ แต่หมายถึงมนุษย์ทุกคน สามารถถูกหล่อเลี้ยงด้วยไฟกิเลสได้หากปราศจากสำนึกและการพยายามพัฒนาตนไปสู่ทางที่ดี และทุกคน สามารถควบคุมความต้องการอันเป็นกิเลส สามารถพัฒนาตนให้พ้นจากการเป็นทาสของตัณหา นำพาชีวิตไปสู่ความดีงามได้

20 Judgement

ไพ่การตัดสิน

 

ไพ่การตัดสิน เป็นภาพของเทพที่โผล่ออกมาจากก้อนเมฆและเป่าแตรของเขาเพื่อปลุกวิญญาณให้ตื่นจากการหลับใหล  ฝาโลงของเหล่าผู้ตายเปิดออก ร่างวิญญาณของผู้ตายลุกขึ้นมา ด้านขวาเป็นร่างของหญิงสาว ด้านซ้ายเป็นชาย และตรงกลางเป็นเด็ก

ทั้งสามหมายถึงสภาพทางกายภาพตามที่เป็น และหมายถึงความสัมพันธ์คือ แม่ พ่อ และลูกด้วย

ไกลออกไปเป็นเหล่าผู้ที่ถูกปลุกขึ้นมารับข่าวด้วยเช่นกัน วิญญาณผู้ตายล้วนแล้วแต่แสดงอาการตื่นเต้น ยินดีกับชีวิตใหม่ สื่อถึงความยินดีหลังจากที่ได้พบพลังใหม่ในตนเอง 

บางท่านให้ความเห็นว่าครอบครัวนี้หมายถึงการพัฒนา การปฏิรูป การพัฒนาทางจิตและปัญญา  แต่บางท่านก็ว่าไม่มีความหมายอื่นแอบแฝงนอกจากการฟื้นตื่นจากความตายเพื่อให้ไปสู่การมีชีวิตนิรันดร์

Arthur Edwart Waite ได้ให้ข้อสงสัยว่า มนุษย์รู้หรือไม่ ว่าอะไรในเราที่เสียงแตรต้องการปลุกให้ตื่นขึ้น และ ต้องใช้เวลานานเท่าใด สิ่งนั้นจึงจะตื่นขึ้นมาเพื่อพัฒนาให้ดีขึ้นต่อไป  ผู้ที่หาคำตอบซึ่งมีอยู่แล้วภายในตัวเอง (คล้ายกับบุญ บารมี ที่เคยสะสมไว้ในศาสนาพุทธนะคะ ) ยังไม่ได้ ก็คงกลับคืนสู่หลุมศพ หรือจมอยู่ในความมืด แต่สำหรับผู้ที่หาคำตอบได้แล้ว จะเข้าใจว่าสิ่งนั้นหมายถึงอะไรเมื่องานใหญ่คือการตื่นของสิ่งที่หลับเกิดขึ้นและถูกทำต่อ ( หรือก็คือพัฒนาต่อ ) จนสำเร็จแล้ว มนุษย์ก็จะสามารถมีชีวิตอันเป็นนิรันดร์สืบไป

สมเด็จพระสังฆราช (เจริญ สุวฑฺฒโน) เคยเปรียบบุญบารมีอันเป็นขุมทรัพย์ชนิดติดตามตัวว่า เหมือนหีบที่ถูกปิดฝาไว้ หากไม่ได้พบกัลยาณมิตร ไม่ได้รับการสั่งสอน หีบนั้นก็ยังถูกปิดฝาอยู่ทำให้ไม่รู้ว่ามีอะไรอยู่ข้างใน จึงทำให้ “มีเหมือนไม่มี”  ต่อเมื่อได้รับการสั่งสอน สิ่งนั้นจึงถูกนำมาใช้และเติบโตขึ้น แม้จะรู้สึกเหมือนได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ แต่ในความเป็นจริงแล้ว คือการพัฒนา ต่อยอดสิ่งเดิมที่มีมา ดังนั้นจึงทำให้บางคนเรียนรู้บางสิ่งได้เร็วกว่าคนอื่น เหตุเพราะเขาเคยทำมาแล้วในอดีต เพียงแต่มารื้อฟื้น ทำให้ความชำนาญมีมากขึ้นนั่นเองค่ะ

สำหรับ “การตื่น” ในทางพุทธศาสนา กลับไม่ได้หมายถึงการมีชีวิตนิรันดร์ อันหมายถึงการมีตัวตนที่เที่ยงแท้ถาวร แต่กลับหมายถึงการตื่นจากการยึดมั่นว่าเป็นตนในสิ่งที่ไม่สามารถยึดถือว่าเป็นตนถาวรได้ ตื่นขึ้นเพื่อรู้ว่าทำอย่างไรจึงจะไม่ต้องวนเวียนพบทุกข์สุข ทุกข์แล้วสุข สุขแล้วทุกข์ หมุนวนอย่างไม่รู้จบ การฝึกตนเพื่อสู่สภาพที่ขันธ์ทั้ง 5 คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ไม่สามารถบัญญัติได้อีกต่อไป

21 The World

ไพ่โลก

 

ไพ่โลก ( หรือจักรวาลในบางสำรับ ) หญิงสาวผู้หนึ่งกำลังเต้นรำอย่างมีความสุขอยู่ในพวงมาลัยรูปไข่ พวงมาลัยนี้แทนความหมายถึงสิ่งที่มีเหตุผลและสติสัมปชัญญะ เธอถือคทาไว้ในมือทั้งสอง ซึ่งคทาในมือเธอสื่อถึงความสำเร็จ กิริยาของเธอบอกถึงความรื่นเริง เธอจึงอาจเป็นตัวแทนของความสุขในการดำเนินชีวิตด้วยเหตุผลและสติ หรือเป็นวิญญาณที่ตื่นเต้นต่อความงดงามของสวรรค์ เธอกำลังอยู่ในการมองดูหรือได้รับความคุ้มครองของผู้กำหนดชะตา หรือก็คือพระเจ้า ซึ่งสื่อด้วยธาตุทั้งสี่ในรูปของสัตว์ประจำราศีที่มุมภาพ

Arthur Edward Waite กล่าวว่าไพ่ใบนี้หมายถึงความสมบูรณ์แบบ และการสิ้นสุดของจักรวาล ความปีติของจักรวาลเมื่อมันเข้าใจว่าตัวเองมีความหมายต่อพระเจ้าอย่างไร หรือก็คือ ความปีติของวิญญาณที่รู้ว่าการเดินทางของตนสิ้นสุดแล้ว

Dr. Papus ผู้ค้นคว้าเกี่ยวกับไพ่ทาโรต์ และเขียนเป็นหนังสือไว้หลายเล่ม ได้ให้ความเห็นต่อลำดับตัวเลขของไพ่ชุดใหญ่หรือ Trumps Major อันประกอบด้วยไพ่หมายเลข 0 - 21 ว่าสัมพันธ์กับทางเดินของวิญญาณ ที่มาจากความมืดมิด มาสู่โลกที่เป็นเลือดเนื้อ เติบโต แตกสลาย แล้วกลับไปรวมเป็นหนึ่งกับจักรวาล เมื่อวิญญาณรู้ว่า ผลจากการดำเนินชีวิตในโลกมนุษย์อย่างถูกธรรมนองคลองธรรมจึงทำให้ขณะนี้กำลังอยู่ในการคุ้มครองดูแลของพระเจ้า และรวมเป็นหนึ่งกับจักรวาลแล้ว ก็แสดงความปีติออกมา

โปรดสังเกตความเปลี่ยนแปลงของสรีระหญิงสาวคนเดียวกันตั้งแต่ในภาพไพ่ The Lovers, The Devil จนถึง The World นะคะ ในไพ่ The Lovers หญิงสาวดูอ่อนต่อโลก และอ่อนวัย ร่างกายอวบอัด สามารถอวดความงามของเรือนกายได้เต็มที่ ต่อมาในไพ่ The Devil หญิงสาวดูซูบเซียวเพราะถูกเผาผลาญด้วยไฟกิเลส ทรวงอกเริ่มหย่อนคล้อยเพราะวัยที่เพิ่มขึ้น ส่วนในไพ่ The World ร่างวิญญาณที่เต็มไปด้วยริ้วรอย ทรวงอกที่หย่อนคล้อยอย่างเห็นได้ชัดเพราะการใช้ชีวิต และการต่อสู้อย่างยาวนานบนโลกของหญิงสาวทำให้เธอไม่สามารถอวดความงามได้อีกแล้ว นี่อาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ศิลปินคาดผ้าแพรไว้บนเรือนร่างเธอ 

ผู้แปลบางท่านเปรียบพวงมาลัยนี้กับมงกุฎ และเปรียบหญิงสาวกับความจริง ดังนั้น หญิงสาวในพวงมาลัย จึงหมายถึงความจริงอันสูงค่า บางท่านเปรียบทั้งสองสิ่งนี้กับความสมบูรณ์ การตระหนักถึงงานอันยิ่งใหญ่ บางท่านเปรียบว่าเป็นรางวัลจากการใช้ชีวิตไปในทางที่ดี

เพราะความจริงแท้มีเพียงหนึ่ง จึงดูราวน่าอัศจรรย์ค่ะ ที่การอธิบายความหมายของไพ่ใบนี้ด้วยความจริงหรือสัจจะบ้าง สติบ้าง ความสำเร็จบ้าง ความสุขบ้าง นี้ ตรงกับหลักธรรมในพุทธศาสนามาก เพราะหากมองในแง่ของพุทธศาสนา ในแง่ของสติ และการ ตักเตือนตนด้วยเหตุผลที่ทำให้อยู่เป็นสุข ตรงกันกับที่พระพุทธเจ้าตรัสเลยค่ะว่า

            เธอจงเตือนตนด้วยตน

            จงพิจารณาดูตนนั้นด้วยตน,

            ภิกษุ เธอนั้นมีสติ ปกครองตนได้แล้ว จักอยู่สบาย.

            (พระธัมมปทัฏฐกถาแปล ภาค ๘)

ส่วนความจริงอันสูงค่า ในพุทธศาสนาคือพระนิพพาน คือความดับของกิเลส ความสงบ ความว่างจากความเห็นว่าเป็นตน ฯลฯ

ในเบื้องต้น เมื่อยังละความเห็นว่าเป็นตนไม่ได้ ก็ให้รักษาตนไว้ให้ดี คือพยายามรักษากายใจ มีสติ อย่าให้ไหลไปตามความต้องการอันชั่ว อันนำไปสู่ทุกข์ เมื่อชีวิตได้รับการคุ้มครองด้วยการมีสติและการตักเตือนตนไม่ให้ตกไปในทางที่ผิด จนวิถีชีวิตเป็นปกติ (ศีล) พบความสงบแล้ว จึงใช้โอกาสที่ชีวิตสงบนี้ ศึกษาในสิ่งที่ทรงคุณค่า เข้าถึงความว่างอย่างแท้จริงต่อไป

ไพ่ทาโรต์สำรับ The Rider Waite Deck เป็นการนำเหตุการณ์และคำสอนต่างๆในศาสนาคริสต์ สภาพสังคมในยุโรปสมัยกลาง รวมทั้งความเชื่อจากทุกมุมโลก เช่น ความเชื่อในศาสนาอาซาทรู, ความเชื่อเกี่ยวกับเทพกรีก หรือ อิยิปต์, ความเชื่อของชนชาติจีนรวมไปถึงทางซีกโลกตะวันออกอื่นๆ มาร้อยเรียงเข้าด้วยกัน จึงเปรียบเสมือนการรวมกันของประวัติศาสตร์ การแสวงหาความจริง ความรู้ และความปลงใจเชื่อ

สำหรับผู้พบเห็น จึงก่อให้เกิดได้ทั้งความสนใจที่จะศึกษาความหมายของชีวิตที่ผู้สร้างเจตนาแฝงไว้

หรือ

หลงใหลในเสน่ห์ของการพยากรณ์

จึงเป็นดังที่ได้เรียนไว้แต่แรกแล้วค่ะ

ว่าทุกอย่างมีสองด้านเสมอ ด้วยไม่มีอะไร ดี หรือร้าย โดยส่วนเดียว 

โดย ณัฐรดา

 

กลับไปที่ www.oknation.net