วันที่ อังคาร เมษายน 2558

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ผีเสื้อหนอนหญ้าแถบหยัก(The Zigzag-banded Dart)


         ไฟล์ภาพขัดข้อง ท่านสามารถไปอ่านเรื่องนี้ได้ที่  http://loongchat.blogspot.com/2015/01/the-zigzag-banded-dart.html

 

 

  

แรงบันดาลใจเล็กๆ จากนักเรียนชั้นปอ.สาม น้องครีม ที่ส่งภาพนี้มาให้ลุงชาติ น้องครีมอ่านเรื่องวงจรชีวิตผีเสื้อที่ลุงชาติเขียนลงบล้อกอยู่เสมอๆ โดยมีคุณพ่อคุณแม่คอยแนะนำให้เวลาเข้ามาอ่านบล้อก ขอบคุณครับ

 

  และขอขอบคุณอีกหลายๆกำลังใจ ที่เหมือนเป็นแรงกระตุ้นว่า ถึงเวลาที่ลุงชาติควรจะเขียนเรื่องเสียทีกระมังครับ

 

  ภาพวงจรชีวิตผีเสื้อ  จากฝีมือวาดภาพของน้องครีม

 

 

 

 

 

  ในแต่ละวัน ผมจะหาเวลาหาโอกาสพักผ่อนสายตาด้วยการออกมาชมต้นไม้ รดน้ำ พรวนดินบ้าง บางวันก็อาจได้เจอะเจอ แมลง ผีเสื้อ แมลงปอ แมงมุม ฯลฯ สนใจตัวไหนก็จะถ่ายภาพเก็บเอาไว้  ตัวนี้เป็นผีเสื้อตัวหนึ่งที่น่าสนใจครับ บินได้เร็วมาก เวลาที่บินจะกวาดสายตาตามเกือบไม่ทัน บางคนอาจมองตามไม่ทันเลยทีเดียว

 

 

 

    ถ่ายภาพมาไว้ก่อน แล้วออกไปทำงาน จนกระทั่งผ่านไปหลายวัน จึงได้โหลดภาพออกมาดู ยิ่งน่าสนใจมากขึ้น จึงจัดการ เสริชหาข้อมูลจากอินเทอร์เนต ได้ข้อมูลคร่าวๆมาบางส่วน ได้รู้ว่าผีเสื้อตัวนี้มีชื่อว่า ผีเสื้อหนอนหญ้าแถบหยัก (The Zigzag-banded Dart) เป็นผีเสื้อกลางวัน จัดอยู่ในวงศ์ผีเสื้อบินเร็ว (Hesperiidae) และข้อมูลเวลาโดยประมาณในการดำรงค์ชีวิต 

 

 

 

  

ที่บอกว่าน่าสนใจผีเสื้อตัวนี้

เพราะเมื่อดูภาพแล้วเห็นว่า

ผีเสื้อตัวนี้วางไข่เอาไว้ที่ใต้ใบพืช

ตั้งแต่วันที่ถ่ายภาพ จนถึงวันนี้ ที่เปิดภาพออกมาดู สองอาทิตย์แล้ว

 

 

 

 

 

  

ระยะหนอน ใช้เวลา 15 – 17 วัน

  ในภาพที่แล้วนั้น ผีเสื้อวางไข่ที่ใบตะไคร้  จึงลองไปค้นหาดูที่กอตะไคร้ ค้นอยู่นานไม่เจออะไร แต่แล้วจู่ๆก็พบหนอนคลานออกมาจากใบตะไคร้ที่ม้วนเป็นวงอยู่ เลยเข้าใจมากขึ้น ที่ไม่เจอเพราะหนอนอาศัยหลบอยู่ในใบตะไคร้ที่ม้วนห่อตัวเอาไว้นี่เอง  นี่หนอนกัดกินจนใบนี้หมดไปแล้ว จึงคลานไปหาใบใหม่ แล้วใช้เส้นใยที่คายออกมายึดดึงใบตะไคร้ให้ม้วนเข้าหากัน มาพบหนอนเอาตอนที่หนอนตัวโตแล้ว พบหนอนในชุดนี้เพียงสองตัวเท่านั้น ภาพชุดนี้จึงเริ่มบันทึกเอาตอนที่เป็นระยะตัวหนอนเลย จากข้อมูลที่ค้นมา บอกว่าระยะไข่ ใช้เวลา 3 – 4 วัน หนอนจะออกจากไข่

 

 

 

 

 

  

จากภาพที่แล้วต่อเนื่องมาถึงภาพนี้ หนอนใช้เส้นใยที่คายออกมายึดดึงใบตะไคร้ให้ม้วนเข้าหากัน มันทำเส้นใยยึดหลายจุด จนใบตะไคร้ค่อยๆม้วนเป็นวงปิดสนิท ไม่สามารถมองเห็นตัวหนอนที่อยู่ภายในได้

 

 

 

 

 

  

เมื่อใบตะไคร้ม้วนเป็นวงปิดสนิทดีแล้ว หนอนจะโผล่เฉพาะส่วนหัวออกมากัดกินใบตะไคร้ กัดกินเฉพาะใบเหลือแกนกลางเอาไว้ โดยปกติที่สังเกตอยู่นาน หนอนจะโผล่ส่วนหัวออกมาไม่มากนัก ภาพนี้รอจังหวะอยู่นานมากทีเดียว กว่าหนอนจะโผล่ขึ้นมาให้เห็นตัวได้ยาวถึงขนาดนี้ (ไม่เคยเห็นหนอนโผล่ขึ้นมากัดกินใบพืชยาวเกินครึ่งตัวเลย) และที่สังเกตเห็นได้ชัดเจนก็คือ การระวังภัยสูงมาก ผิดปกตินิดเดียว หนอนจะมุดเข้าไปหลบอยู่ในใบตะไคร้ที่ม้วนเอาไว้ และหลบนิ่งอยู่นานจนต้องเลิกรอคอยไปเลยก็มี

 

 

 

 

 

  

โอกาสที่จะมองเห็นหนอนตลอดทั้งตัวนั้นมีไม่มาก แต่ก็สามารถรอคอยจนได้เห็น เมื่อหนอนกัดกินใบจนหมดแล้ว คือใบที่เหลืออยู่นั้นสั้นจนปิดตัวหนอนไม่มิดแล้ว หนอนจะคลานออกมา แล้วคลานไปหาใบใหม่ ช่วงนี้เราจะได้เห็นหนอนตัวยาวตลอดทั้งต้ว หนอนจะรีบคลานไปหาใบใหม่ เพื่อม้วนใบให้เป็นที่กำบังอีก

 

 

 

 

 

  ภาพนี้หนอนคลานออกมาจากใบม้วนที่เหลือสั้นๆจนปิดตัวไม่มิดแล้ว จะรีบคลานไปหาใบใหม่ เปลี่ยนใบเพื่อม้วนใบให้เป็นที่กำบังอันใหม่

 

 

 

 

  

 เมื่อเจอใบใหม่และเลือกที่ได้แล้ว หนอนก็จะใช้เส้นใยที่คายออกมายึดดึงใบตะไคร้ให้ม้วนเข้าหากัน โดยคายเส้นใยยึดหลายๆจุด จนใบตะไคร้ค่อยๆม้วนเป็นวงปิดสนิท ไม่สามารถมองเห็นตัวหนอนที่อยู่ภายในได้

 

 

 

 

 

  

  เมื่อใบตะไคร้ม้วนเป็นวงปิดสนิทดีแล้ว หนอนก็จะโผล่เฉพาะส่วนหัวออกมากัดกินใบตะไคร้ กัดกินเฉพาะใบเหลือแกนกลางที่แข็งๆเอาไว้เหมือนเดิม เมื่อคิดว่าจะมีอันตราย หนอนก็จะหลบนิ่งอยู่ภายในใบพืชที่ม้วนเป็นวงนั้น หลบอยู่นิ่งๆจนมั่นใจว่าปลอดภัยแล้ว มันจึงจะโผล่หัวออกมากัดกินใบตะไคร้ต่อไปอีก ดำเนินชีวิตแบบนี้ กัดกินใบเพื่อสะสมพลังงานต่อไปเรื่อยๆ ระยะนี้ หนอนใช้เวลาประมาณ 15 – 17 วัน ในการกินอาหารจนร่างกายเจริญเติบโตสมบูรณ์เต็มที่ พร้อมที่จะเข้าระยะดักแด้

 

 

 

 

 

  

ระยะดักแด้ ใช้เวลา 9 – 11 วัน

  หนอนกัดกินใบตะไคร้เพื่อสะสมพลังงานต่อไปเรื่อยๆจนร่างกายพร้อมที่จะเข้าระยะดักแด้ หนอนจะคายเส้นใยออกมาเย็บใบไม้ส่วนบนที่เปิดอยู่ให้ปิดทับกันสนิท เป็นการป้องกันตัวเองที่จะใช้ชีวิตเป็นดักแด้อยู่ภายในใบพืชที่ม้วนเข้าหากันจนปิดสนิทมิดชิดทุกด้าน

 

 

 

 

 

  

ภายในใบพืชที่ม้วนปิดตัวมันเองไว้นั้น

หนอนก็คายเส้นใยออกมา

สานกันล้อมรอบตัวมันเองอีกชั้นหนึ่ง 

 

 

 

 

 

  

เท่ากับว่ามันมีเกราะหุ้มป้องกันตัวเองถึงสองชั้น คือใยที่สานหุ้มล้อมรอบตัวหนอนหนึ่งชั้น และมีใบพืชที่ม้วนล้อมรอบอีกหนึ่งชั้นโดยตัวหนอนเองจะนอนนิ่งอยู่ด้านในสุด ช่วงที่คายเส้นใยออกมาหุ้มตัวเองจนมิดชิดนี้ หนอนใช้เวลาทำต่อเนื่องถึงหนึ่งวันเต็มๆจึงเสร็จเรียบร้อยสมบูรณ์ ถือเป็นวันแรกในระยะดักแด้

 

 

 

 

 

  

  เมื่อสานใยให้หุ้มล้อมรอบตัวมันจนมิดชิดดีแล้ว หนอนก็จะนอนนิ่งๆอยู่ด้านในสุดรอเวลาให้ร่างกายเปลี่ยนแปลง จากวันแรกที่เข้าระยะดักแด้ มาจนถึงวันนี้ เป็นวันที่หกแล้ว ใบตะไคร้เริ่มแห้งลงไปเพราะสังเคราะห์แสงไม่ได้ ส่วนหนอนและใยที่หุ้มตัวมันเองก็มีสีที่เข้มขึ้นบ้างเล็กน้อย

 

 

 

 

 

  ระยะดักแด้วันที่เก้า ตัวดักแด้ได้เปลี่ยนแปลงไปชัดเจนขึ้น สีสันเปลี่ยนเป็นสีเข้มขึ้น มองเห็นจุดดำของหัว เห็นสีสันของส่วนปีกส่วนลำตัวของรูปร่างผีเสื้อมากขึ้น

 

 

 

 

  อีกหนึ่งวันต่อมาในตอนดึกๆ ผีเสื้อก็ได้เวลาออกมาจากดักแด้  นั่งรอเวลาถ่ายภาพอยู่หลายชั่วโมง เพื่อต้องการให้ได้ภาพช่วงที่ผีเสื้อเริ่มต้นการออกจากดักแด้นี้ มันเริ่มใช้ขาดันใบพืชที่ห่อหุ้มร่างกายให้แยกออกจากกัน

 

 

 

 

  

  ผีเสื้อใช้ขาดันใบตะไคร้

ที่ห่อหุ้มร่างกายให้แยกออกจากกันให้กว้างขึ้น

แล้วเคลื่อนตัวเองออกมาเกาะอยู่ด้านนอกได้สำเร็จ

 

 

 

 

 

  

ช่วงที่ผีเสื้อออกมาจากดักแด้ใหม่ๆนี้

ปีกยังหุบเล็กและยับยู่ยี่

ผีเสื้อต้องเกาะพักร่างกาย

เพื่อให้ร่างกายได้สูบฉีดเพื่อขยายปืก

 

 

 

 

 

  บางช่วงบางจังหวะ ผีเสื้อก็จะขยับร่างกาย ขยับปีกบ้าง ร่างกายจะมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ปีกจะขยายใหญ่และเรียบขึ้น บางทีก็จะขับถ่ายของเสืยออกมา เพราะในช่วงที่เข้าอยู่ในระยะดักแด้นั้น ผีเสื้อไม่ได้ขับถ่ายของเสียเลย

 

 

 

 

  ผีเสื้ออาจจะเปลี่ยนที่เกาะเพื่อให้เหมาะกับตัวเอง ช่วงที่ออกจากดักแด้มาใหม่ๆนี้ ผีเสื้อจะยังไม่บิน จะใช้วิธีเกาะนิ่งอยู่เฉยๆ รอให้ร่างกายสมบูรณ์แข็งแรงดีเสียก่อน

 

 

 

 

  จะมีเพียงคลานเปลี่ยนที่บ้าง ขยับปีก กางปีกบ้าง และเนื่องจากเป็นผีเสื้อกลางวัน คือมันจะออกหากินในตอนกลางวัน ตอนนี้ผีเสื้อจึงเกาะรอเวลาให้ถึงตอนเช้า

 

 

 

 

  

ระยะผีเสื้อ ตัวเต็มวัย

 

  เมื่อวันใหม่เริ่มต้น

แสงสว่างส่องเข้ามา

ผีเสื้อกลางวันก็ได้เวลาออกทำมาหากิน 

 

 

 

 

 

  ในชีวิตประจำวันของผีเสื้อ มันจะออกหาอาหาร และออกหาคู่ผสมพันธุ์ ด้วย ในช่วงระยะเวลาที่เป็นตัวหนอน หนอนผีเสื้อจะกินใบพืชเป็นอาหาร  แต่พอกลายมาเป็นตัวผีเสื้อ อาหารของผีเสื้อ คือ ของเหลวที่มีแร่ธาตุอาหารต่างๆ เช่น น้ำหวานของดอกไม้ กินน้ำและเกลือแร่ต่างๆจากแหล่งอาหาร

 

 

 

 

  

ตอนที่เป็นตัวหนอน หนอนผีเสื้อมีปากชนิดกัดกิน เมื่อเปลี่ยนเป็นตัวผีเสื้อ ปากของผีเสื้อเปลี่ยนเป็นชนิดปากแบบที่ใช้ดูดกินอาหาร มีลักษณะคล้ายหลอดสำหรับดูดกิน ม้วนยืดหรือหดซ่อนเข้าเก็บได้

 

 

 

 

 

  

ผีเสื้อหนอนหญ้า

ก็เป็นเหมือนผีเสื้อกลางวันโดยทั่วไป

จะมีลำตัวที่ผอมเรียวกว่าผีเสื้อกลางคืน

และเวลาเกาะ มักจะหุบปีก

 

 

 

 

 

 

ในการใช้ชีวิตประจำวันของผีเสื้อ

บางขณะก็อาจทำมาหากินร่วมกัน

กับผีเสื้อต่างชนิดกัน

ในแหล่งอาหารเดียวกัน

 

 

 

 

 

  ในภาวะการสืบพันธุ์ เมื่อผสมพันธุ์กันแล้ว ตัวผู้จะตายไปก่อน ส่วนตัวเมียยังมีชีวิตอยู่ เพื่อรอให้เชื้อเจริญเติบโต และเมื่อถึงเวลา ตัวเมียก็จะวางไข่ไว้ที่ต้นและใบของพืชอาหาร เมื่อวางไข่เสร็จผีเสื้อตัวเมียก็จะตายจากไป วงจรชีวิตก็เริ่มต้นใหม่ เมื่อไข่ฟักเป็นตัวหนอน หนอนกินอาหารสะสมพลังงานจนเข้าสู่ระยะดักแด้ จนเจริญเติบโตออกจากดักแด้เป็นผีเสื้อตัวเต็มวัย แล้วผสมพันธุ์กันเริ่มวงจรชีวิตใหม่

 

 

 

 

ขอเชิญท่านชมวิดีโอคลิป

วิวัฒนาการของวงจรชีวิต ผีเสื้อหนอนหญ้าแถบหยัก ได้ตามสะดวกครับ

 

 

 

 

 

 

  

แล้วพบกันใหม่ในโอกาสต่อๆไปนะครับ

 

  ขอขอบคุณทุกท่านที่ให้กำลังใจที่ดีเสมอมา

ขอขอบคุณ OkNATION.NET

ที่ให้พื้นที่ในการแบ่งปันความสุข

ขอบคุณครับ

 

 

 

โดย ลุงชาติ

 

กลับไปที่ www.oknation.net