วันที่ พุธ เมษายน 2558

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

การดู"ลิ้น" ในศาสตร์แพทย์จีน


 

การดู"ลิ้น" ในศาสตร์แพทย์จีน 

                                                                                                                                             พจ.ณัฐธิดา สิริโยธิน

การตรวจวินิจฉัยที่เป็นจุดเด่นของศาสตร์การแพทย์แผนจีน นอกจากการจับชีพจร(แมะ)แล้ว ที่รู้จักกันดีอีกอย่างก็คือ “การดูลิ้น” หลายๆคนคงสนสัยว่า แค่แลบลิ้นออกมาดูแล้วจะเห็นความผิดปกติอะไรได้บ้าง วันนี้จะแนะนำการดูลิ้นแบบคร่าวๆให้นำไปใช้กันค่ะ

การดูลิ้นมีบันทึกอยู่ในคัมภีร์โบราณจีนเล่มแรก 《Huangdi Neijing》 เป็นการตรวจวินิจฉัยเพื่อวิเคราะห์สภาพร่างกายวิธีหนึ่ง โดยตามทฤษฎีคือ ลิ้นเป็นอวัยวะที่มีเส้นลมปราณของอวัยวะจำนวนมากเดินทางผ่าน ไม่ว่าจะเป็นเส้นลมปราณของหัวใจ ม้าม ไต และตับเป็นต้น ดังนั้นเมื่ออวัยวะนั้นๆมีความผิดปกติเกิดขึ้น ก็จะปรากฎความผิดปกติออกมาที่ลิ้น นอกจากนั้น ลิ้นยังเป็นอวัยวะที่มีเลือดหล่อเลี้ยงเป็นจำนวนมาก ดังนั้น การเคลื่อนไหวของลิ้น สี และความแวววาวของลิ้นก็จะสะท้อนถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้นของระบบเลือดในร่างกาย รวมถึง “น้ำลาย” ถือเป็นสารน้ำที่มีความสัมพันธ์กับไตและม้ามอย่างใกล้ชิด หากอวัยวะทั้งสองนี้ รวมถึงอวัยวะที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสารน้ำในร่างกายทำหน้าที่ผิดปกติ การสร้างและขนส่งสารน้ำต่างๆนั้นก็จะเกิดปัญหา และจะสะท้อนไปที่ความชุ่มชื้นของลิ้นและฝ้าบนลิ้น

หลักการคร่าวๆของการดูลิ้น

ลิ้นที่ปกตินั้น ตัวลิ้นจะมีสีชมพูอ่อน ขนาดพอดี (ไม่เรียวเล็กหรือใหญ่เกินไป) ฝ้าบนลิ้นขาวบาง และมีความชุ่มชื้น มีความแวววาวเป็นธรรมชาติ ตัวลิ้นอ่อนนุ่ม และสามารถเคลื่อนไหวได้ปกติ

1. ดูสีลิ้น สีของลิ้นมีความสัมพันธ์กับความร้อน ความเย็น สภาวะแกร่ง และสภาวะพร่องของอวัยวะต่างๆ ภายในร่างกาย และยังมีความสัมพันธ์กับเลือดอีกด้วย

  • ลิ้นซีด (ชมพูซีดไปจนถึงขาวซีด) มีสาเหตุจาก ลมปราณหยางพร่อง , เลือดและลมปราณพร่อง , เลือดและลมปราณพร่อง
  • ลิ้นแดง (ชมพูเข้มถึงแดงสด) สาเหตุจากมีความร้อนปริมาณมากอยู่ในกระแสเลือด

                                      -  ปลายลิ้นแดง  :  ความร้อนสะสมในหัวใจ           

                                      -  ข้างลิ้นแดง    :  ความร้อนสะสมในตับและถุงน้ำดี

                                      -  กลางลิ้นแดง  :  ความร้อนสะสมในม้ามและกระเพาะอาหาร

                                      -  ร้อนแบบแกร่ง :  ลิ้นแดง+ฝ้าบนลิ้นเหลืองหนา

                                      -  ร้อนแบบพร่อง :  ลิ้นแดง+ฝ้าบนลิ้นน้อย หรือไม่พบฝ้าบนลิ้น

  • ลิ้นแดงเข้ม ตัวลิ้นมีสีแดงหรือแดงจัด สาเหตุคือ ความร้อนเข้าสู่ระดับอิ๋งเลือด อินพร่องจนเกิดไฟ
  • ลิ้นสีเขียวม่วง (สีเขียวอมม่วง) สาเหตุจากเลือดไหลเวียนได้ไม่คล่อง สาเหตุจาก ความเย็น, ความร้อน ,เลือดคั่ง, สารพิษในร่างกาย

          ลักษณะลิ้นที่ปกติ

2. ดูลักษณะฝ้าบนลิ้น

ความหนาบางของฝ้า

  • ฝ้าบาง :  เกิดโรคในระยะเริ่มแรก , อาการของโรคเบา
  • ฝ้าหนา :  อาหารไม่ย่อย ตกค้างในกระเพาะอาหารและลำไส้   ,  มีเสมหะคั่งค้างในร่างกาย

ความชุ่มชื้นของฝ้า

  • ฝ้าชุ่มชื้น มีน้ำลายมาก (แลบลิ้นออกมาพบน้ำลายหยด)  :  มีความเย็นหรือความชื้นสะสมอยู่ในร่างกาย
  • ฝ้าบนลิ้นแห้ง ใช้นิ้วแตะแล้วรู้สึกแห้ง : สารน้ำภายในร่างกายถูกทำลาย หากเป็นมากจะเห็นฝ้าบนลิ้นแห้งจนเห็นรอยแตก

ลักษณะฝ้า

  • หากฝ้าบนลิ้นหนา ลักษณะเป็นคราบ ขูดออกยาก : มีเสมหะ ความชื้น หรืออาหารคั่งค้างในร่างกาย
  • หากฝ้าบนลิ้นเป็นก้อนหยาบๆ ลักษณะเหมือนเต้าหู้ : ลมปราณกระเพาะอาหารลดลงมาก หรือมีความชื้นสะสมในปริมาณมาก
  • หากฝ้าบนลิ้นลอกออกทั้งหมด หรือลอกออกเป็นบางส่วน : ลมปราณกระเพาะอาหารพร่อง อินกระเพาะอาหารพร่อง มีความชื้นสะสม หรือ ลมปราณและเลือดพร่อง

สีของฝ้า

- ฝ้าขาว พบได้บ่อยสุด

  • ฝ้าขาว + ชุ่มชื้น        :  ปกติ, โรคในระยะแรก, อาการของโรคไม่หนัก, หยางพร่องจนเกิดความเย็น
  • ฝ้าขาว + ชุ่มชื้นมาก  :  ได้รับความเย็น ความชื้น หยางพร่อง สารน้ำคั่งค้าง
  • ฝ้าขาว+ แห้ง           :  โรคกระทบภายนอกทำลายสารน้ำ
  • ฝ้าขาวหนา เป็นคราบ :  ความชื้นคั่งค้าง อาหารไม่ย่อย

- ฝ้าเหลือง แสดงว่ามีความร้อนภายในร่างกาย

  • ฝ้าเหลือง เหมือนคราบน้ำมัน   :  ความร้อนชื้นสะสม
  • ฝ้าเหลืองบาง                        :  ลมร้อนกระทบร่างกาย
  • ฝ้าเหลือง ชุ่มชื้น                    :  หยางพร่อง , เสมหะสะสมเป็นระยะเวลานานเกิดเป็นความร้อน
  • ฝ้าเหลืองหยาบ ขรุขระ            :  ความร้อนทำลายสารน้ำ

                                                            ·ภาพ: http://blog.sina.com.cn/s/blog_55b3caab01013fb9.html

 

จากวิธีการข้างต้นเป็นวิธีการดูลิ้นที่หาความผิดปกติคร่าวๆ เพราะในการดูลิ้นยังดูถึงลักษณะตัวลิ้น การเคลื่อนไหวของลิ้น และลักษณะฝ้าของลิ้นยังมีอีกหลายแบบด้วยกัน การวินิจฉัยก็จะแยกย่อยลงไปอีก ทั้งยังต้องนำข้อมูลที่ได้จากการดูลิ้น มาวิเคราะห์รวมกับ การวินิจฉัยด้วยวิธีอื่นๆ และอาการของโรค ถึงจะสามารถรักษาได้อย่างถูกต้อง  แต่ถ้ายังแข็งแรงอยู่ก็ต้องดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง โดยการรับประทานอาหารให้ครบ5หมู่ ในปริมาณที่เหมาะสม พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่โหมงานหนัก ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และตรวจร่างกายประจำปี  เท่านี้ก็จะทำให้มีสุขภาพแข็งแรงไปอีกนานค่ะ

  

   

 

 

โดย yuanyuan

 

กลับไปที่ www.oknation.net