วันที่ พุธ สิงหาคม 2558

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

การเขียนบล็อกภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์ (ฉบับแก้ไขใหม่)


 

 

 

..... ก่อนอื่น .. ขอขอบคุณพี่ชาลี  บ.ก. Bluehill  ของชาวบางโอเค  ที่นำเรื่องของกฎหมายลิขสิทธิ์ฉบับแก้ไขใหม่

มาเขียนบอกกล่าวทำความเข้าใจกับชาวบล็อกทุกคน ให้ตระหนักถึงความสำคัญของการนำผลงานอันมีลิขสิทธิ์มาใช้

ในบล็อก   รวมถึงถือโอกาสขออนุญาตนำบทความที่พี่เขียนไว้     มาขยายความต่อในประเด็นของกฎหมายลิขสิทธิ์ที่

เกี่ยวข้องกับการเขียนบล็อกโดยตรง  โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับเรื่องของ การนำ embed วีดีโอจาก youtube มาใช้

ใน blog    ซึ่งยังมีบล็อกเกอร์หลายท่านตั้งข้อสงสัยว่า    จะถือว่าเข้าข่ายการกระทำอันเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์   ตาม

กฎหมายที่ได้มีการแก้ไขใหม่หรือไม่

 

 

..... อ่านบทความ .. อ่านซักนิด...กฎหมายลิขสิทธิ์ใหม่ มีผลบังคับใช้ 4 ส.ค. 58

.................................................................................................... ภาพจาก ข่าวช่อง 7 / news.ch7.com

 

..... อันดับแรก ขอเริ่มที่การทำความเข้าใจกฎหมายลิขสิทธิ์ที่เริ่มมีผลบังคับใช้ไปเมื่อวาน (4 ส.ค.58) ก่อนครับ    ว่า

มิได้เป็นกฎหมายลิขสิทธิ์ฉบับใหม่      หากเป็นเพียงการแก้ไขกฎหมายเดิมที่ใช้อยู่ในบางประเด็น   เพื่อประโยชน์ใน

การคุ้มครองผลงานอันลิขสิทธิ์ ที่ถูกนำมาใช้งานทางอินเตอร์เน็ตให้มีความเหมาะสมกับเทคโนโลยีการสื่อสารมากขึ้น

 

..... โดยมีประเด็นทางกฎหมายที่ชัดเจน เกี่ยวข้องกับเรื่องของการเขียนบล็อกโดยตรงก็คือ  การใช้ข้อมูลอ้างอิงจาก

แหล่งอื่น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของข้อความ ภาพ ภาพเคลื่อนไหว    กฎหมายบังคับให้ผู้นำมาใช้ต้องอ้างอิงถึงแหล่งที่มา

ด้วยทุกครั้ง มิฉะนั้นจะถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์    (กรณีนี้อาจมีข้อยกเว้นสำหรับภาพบางภาพที่เป็น open source

ที่ผู้ทำขึ้นมานำมาแบ่งปันให้ใช้กันฟรี แต่ทั้งนี้การให้เครดิตกับผู้ทำยังถือเป็นมารยาทอันดีที่ควรกระทำครับ)

 

 

..... แต่อีกประเด็นหนึ่งที่ยังไม่ชัดเจน และมีการพูดถึงกันมากในหมู่บล็อกเกอร์      เกี่ยวกับการนำ embed วีดีโอจาก

youtube มาใช้ใน blog ละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่ ???

 

..... จากบทสัมภาษณ์ของ อ.ไพบูลย์ อมรภิญโญเกียรติ   ที่ปรึกษาสมาคมผู้ดูแลเว็บไทย และที่ปรึกษาด้านกฏหมาย

(นำเสนอในบทความ “กฎหมายลิขสิทธิ์ ที่คนทำเว็บและผู้ใช้งานอินเตอร์เน็ตต้องระวัง”  จากเว็บไซต์  it24hrs.com)

ที่ให้ความเห็นไว้ว่า การกระทำเช่นนี้ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์  รวมถึงการให้สัมภาษณ์ของอธิบดีอธิบดีกรมทรัพย์สิน

ทางปัญญา   ได้ให้สัมภาษณ์       (ตามเนื้อหาข่าว “พณ.แจง 10 ข้อเคลียร์ข้อสงสัยกม.ลิขสิทธิ์ใหม่”   ที่นำเสนอใน

นสพ.โพสต์ทูเดย์) เอาไว้ว่า    การนำ embed เพลงจากยูทูปมาใช้ในบล็อก ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ เพราะเป็นการ

“ทำซ้ำ” และ “เผยแพร่” ต่อสาธารณะชน

 

..... บอกตรงๆ ว่าทำให้ผมค่อนข้างงงเป็นอย่างมาก ทั้งนี้เพราะกฎหมายลิขสิทธิ์ฉบับแก้ไขใหม่ที่เพิ่งประกาศใช้นี้ ไม่

ได้แก้ไขความในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการ “ทำซ้ำ ดัดแปลง” และ “การเผยแพร่ต่อสาธารณะ” แก่งานอันมีลิขสิทธิ์

ประเภทเผยแพร่ภาพ และเผยแพร่เสียงเลย     ความผิดฐานละเมิดลิขสิทธิ์ตามความทีระบุไว้ใน ม.27 – ม.31    ของ

พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ยังคงเป็นไปตามเงื่อนไขทางกฎหมายเดิมทุกประการ

 

..... เช่นนี้ .. ทำไมก่อนหน้านี้ถึงทำได้โดยไม่ผิด หรือไม่มีคนออกมาบอกว่าผิด    แต่เพิ่งมาถือว่ากระทำผิด หรือออก

มาบอกกันว่าผิด เอาตอนมีการแก้ไขความในกฎหมายข้ออื่นที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ ???

 

..... ผมขอตั้งข้อสังเกตุในเรื่องนี้เอาไว้ว่า จากบทสัมภาษณ์ของทั้ง 2 ท่านในส่วนที่กล่าวถึงเรื่องนี้      หากเราจะลอง

พิจารณาดูให้ดี จะพบว่า การกล่าวถึงกรณีนำ embed วิดีโอจากยูทูปมาใช้ในบล็อกนั้น ยังเป็นการกล่าวถึงในลักษณะ

ภาพโดยรวมของการกระทำความผิด โดยยังไม่ได้แบ่งแยกเจาะจงลงไปว่า สิ่งที่เรานำมาเผยในบล็อกคืออะไร     ซึ่ง

แน่นอนว่าหากเป็นภาพยนตร์ หรือโสตทัศนวัสดุอื่นๆ อาทิ เกมส์โชว์ หรือละครโทรทัศน์ การนำสิ่งเหล่านั้นมาเผยแพร่

ลงบนบล็อกของเรา มันก็ค่อนข้างชัดเจนอยู่แล้วว่าน่าจะเข้าข่ายการกระทำที่เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ เพราะถือว่าทำให้

เจ้าของลิขสิทธิ์ได้รับความเสียหายอย่างรุนแรง      แต่กับการนำเพลงแค่เพลงเดียวมาใช้ประกอบบทความเพื่อความ

เพลิดเพลินในการอ่าน น่าจะเป็นการกระทำในอีกบริบทหนึ่งซึ่งมีความแตกต่างกัน    และไม่น่าจะถือว่าเป็นการละเมิด

ลิขสิทธิ์ เพราะภาพยนตร์หรือละคร เมื่อดูแล้วคนอาจไม่ต้องการดูอีก      แต่กับเพลงมันไม่ใช่แบบนั้น ถึงต่อให้ผู้อ่าน

ชอบฟังเพลงที่เรานำมาประกอบบทความมากแค่ไหน    อย่างไรก็คงไม่มีใครอาศัยการฟังเพลงนั้นๆ ที่ชอบจากบล็อก

ของเราเป็นหลักแน่ๆ ต่างคนก็ต้องไปหาซื้อ หาฟังเอาจากแหล่งอื่นทั้งสิ้น    โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนำเพลงจากยูทูป

มาใช้ในบล็อก ก็ไม่ได้เป็นการเอื้อให้ผู้อ่านสามารถนำเข้าเพลงนำไปเก็บไว้ในคอมพิวเตอร์ของตัวเองได้แต่อย่างไร

.................................................................... ภาพจากหนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจรายวัน / prachachat.net

 

..... แต่ก็เอาเถอะครับ ในเมื่อมีผู้หลักผู้ใหญ่เตือนมาว่า ในกรณีนี้ถือว่าเป็นการกระทำความผิด  เราก็คงจะต้องฟังและ

ระมัดระวังกันเอาไว้ก่อน แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ก็ไม่ได้หมายความว่า การนำ embed วิดีโอเพลงจากยูทูป มาใช้ในบล็อกของ

เราจะต้องเป็นการกระทำความผิดเสมอไป เราลองมาทำความเข้าใจในรายละเอียดของประเด็นนี้กันครับ

 

..... หลักใหญ่ใจความตามกฎหมายลิขสิทธิ์ที่บังคับใช้ในบ้านเรา       มีองค์ประกอบความผิดที่ถือว่าเป็นการกระทำที่

ละเมิดลิขสิทธิ์เพลงอยู่ 2 ประการคือ  การทำซ้ำหรือดัดแปลง  และ  การนำไปเผยแพร่ต่อสาธารณะชน   (โดย

หากการกระทำทั้ง 2 ประการนี้ กระทำเพื่อแสวงหากำไร ผู้กระทำความผิดจะได้รับโทษหนักขึ้น) ซึ่งในประเด็นนี้ มีคำ

พิพากษาศาลฏีกาวางแนวทางในการวินิจฉัยเอาไว้ ใน ฎีกาที่ 7873/2549  ที่สรุปใจความสำคัญได้ว่า  “การทำซ้ำ

หรือดัดแปลง และการนำเพลงซึ่งมีลิขสิทธิ์ไปเผยแพร่ต่อสาธารณะชน     จะเป็นความผิดฐานละเมิดลิขสิทธิ์ก็ต่อเมื่อ

เป็นการทำซ้ำหรือเผยแพร่เพลงลิขสิทธิ์ตัวต้นฉบับแท้จริงเท่านั้น” (อ้างอิงเนื้อหาจากกระดานสนทนาหัวข้อ ขอความ

กระจ่างเกี่ยวกับคดีลิขสิทธิ์ ในเว็บไซต์ sobsuan.com)

 

..... พูดกันภาษาชาวบ้านเพื่อเข้าใจง่ายๆ ก็คือ   เราจะมีความผิดฐานละเมิดลิขสิทธิ์ จากการทำซ้ำหรือดัดแปลง และ

เผยแพร่ต่อสาธารณะชน ก็ต่อเมื่อ นำ MV ที่เจ้าของลิขสิทธิ์เป็นผู้จัดทำเพื่อประโยชน์ทางการค้า หรือประโยชน์อื่นใด

ของเขา มาเผยแพร่เท่านั้น

 

..... การนำ MV ที่บุคคลอื่นจัดทำขึ้นมา เช่น ภาพประกอบเพลง หรือ เนื้อร้องประกอบเพลง แม้การกระทำของบุคคล

นั้นจะเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ แต่การที่เรานำ embed วิดีโอนั้นๆ มาใช้ในบล็อก ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการทำซ้ำ   และเผย

แพร่งานอันมีลิขสิทธิ์แต่อย่างใด เพราะไม่ใช่การกระทำต่องาน ต้นฉบับ ของเจ้าของลิขสิทธิ์

 

..... (จริงๆ แล้วกฎหมายลิขสิทธิ์ของเรา ก็กำหนดแนวทางในการจัดการพวกหัวหมอที่จะอ้างแบบนี้เอาไว้แล้วแล้วล่ะ

ครับ แต่ทั้งนี้บทบัญญัตินั้น ยังจำกัดความผิดอยู่เฉพาะต่อผู้ที่นำไปใช้เพื่อแสวงหากำไร หรือแสวงหาผลประโยชน์อื่น

ใดเท่านั้น ซึ่งกับการนำมาใช้ในบล็อกชัดเจนอยู่แล้วว่า ไม่ได้กระทำเพื่อการนั้นแน่นอน)

.................................................................................. ภาพจากหนังสือพิมพ์โพสตฺทูเดย์ / posttoday.com

 

..... ถึงตรงนี้ บล็อกเกอร์หลายท่านอาจจะยังรู้สึกไม่สบายใจ          เพราะถึงแม้จะมีคำพิพากษาศาลฏีกาวินิจฉัยเป็น

แนวทางเอาไว้ แต่หากเกิดเรื่องเกิดราวขึ้นมา ก็ไม่พ้นที่จะต้องเดือดร้อนวุ่นวายอยู่ดี    เช่นนั้นเราลองมาดูวิธีหาเพลง

จากยูทูปมาใช้ โดยไม่ต้องสุ่มเสี่ยงต่อข้อกล่าวหาว่าละเมิดลิขสิทธิ์กันบ้าง

 

..... ตรงนี้ผมขอแนะนำไว้เบื้องต้นเลยครับว่าให้เลิกมองหาเพลงไทยมาใช้ประกอบบทความ   เพราะโดยมากเจ้าของ

ลิขสิทธิ์เพลงเหล่านั้นจะใช้แนวทางทางกฎหมายเพื่อป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์         เป็นช่องทางในการแสวงหาผล

ประโยชน์ให้กับตัวเองแทบทั้งสิ้น  ผมค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับการกระทำอันเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ในกรณีศึกษาจากต่าง

ประเทศ    ยังไม่เจอเลยว่า    จะมีเจ้าของลิขสิทธิ์คนไหนไปเที่ยวฟ้องร้องร้านขายยา หรือปั้มน้ำมันที่เปิดเพลงให้กับ

ลูกค้าที่เข้ามาใช้บริการได้ฟัง เหมือนในประเทศไทย      กรณีพิพาทลิขสิทธิ์เพลงในต่างประเทศส่วนใหญ่จะเป็นการ

ฟ้องร้องกันระหว่างเจ้าของลิขสิทธิ์ กับเว็บไซต์ที่จัดให้ผู้ใช้สามารถดาวน์โหลดเพลงของตัวเองได้เท่านั้น   เพราะถือ

เป็นการรบกวน คุกคามสิทธิ์อย่างร้ายแรง  ซึ่งต่างกับบ้านเราเป็นอย่างมากที่ไล่จับลิขสิทธิ์กันแม้กระทั้งกับร้านยาดอง

ร้านเหล้าปั่น นี่ล่ะครับที่เป็นเหตุผลที่ว่า   ทำไมเรื่องง่ายๆ แค่การนำเพลงจากยูทูปมาประกอบบทความในบล็อกถึงได้

กลายเป็นเรื่องที่วุ่นวายถึงเพียงนี้

 

..... เริ่มต้นจากการมองหาเพลงสากลในยูทูปที่เราต้องการนำมาใช้ในบล็อก     ซึ่งมีศิลปินหลายท่านในฐานะเจ้าของ

ลิขสิทธิ์เป็นผู้นำมาเผยแพร่บนยูทูปด้วยตนเอง   (หรืออาจจะไม่ใช่เจ้าของลิขสิทธิ์เป็นผู้อัพโหลดขึ้นไปในระบบของยู

ทูปก็ได้ ซึ่งในกรณีนี้คงต้องดูกันที่ระยะเวลาการอยู่ในระบบด้วยล่ะครับ ว่านานพอที่เจ้าของลิขสิทธิ์จะมีโอกาสโต้แย้ง

เรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์แล้วหรือยัง)      จากนั้นให้เลื่อนลงมาที่ด้านล่างหน้าต่างวิดีโอ ในส่วนรายละเอียดของเนื้อหา

วิดีโอ ให้เราคลิ๊ก “แสดงเพิ่มเติม”  แล้วดูที่ด้านล่างสุดในส่วนของสัญญาอนุญาตว่าเป็นอย่างไร          ถ้าเจอคำว่า

“สัญญาอนุญาตมาตรฐานของ YouTube”   อันนี้ถือว่าเจ้าของลิขสิทธิ์ หรือผู้ที่อัพโหลดวิดีโอขึ้นมา  อนุญาตให้

บุคคลอื่นนำวิดีโอไปใช้งาน และแก้ไขได้ แต่ถ้าเจอสัญลักษณ์  (C)   ให้หลีกเลี่ยงการนำวิดีโอนั้นไปใช้งานโดยเด็ด

ขาดครับ

 

..... เพียงเท่านี้ .. เราก็ได้ embed วิดีโอจากยูทูปมาใช้งานโดยไม่ต้องกังวลเรื่องลิขสิทธิ์อีกต่อไปแล้ว    แต่ถึงอย่าง

นั้นก็อย่าลืมอ้างอิงถึงเจ้าของลิขสิทธิ์กันด้วยนะครับ   ชื่อเพลง  ชื่อศิลปิน  ค่ายเพลงที่ถือลิขสิทธิ์ ใครเป็นผู้อัพโหลด

วิดีโอ อัพโหลดเมื่อไหร่ ลงเครดิตเหล่านี้ไปให้ครบถ้วนครับ

....................................................................................................................... ภาพจาก youtube.com

 

.... ขอให้ทุกท่านมีความสุขในการเขียนบล็อกกันเช่นเดิม  แต่เพิ่มเติมความระมัดระวังการใช้ข้อมูลของผู้อื่น ด้วยการ

อ้างอิงแหล่งที่มาด้วยทุกครั้งนะครับ

 


..... หมายเหตุผู้เขียน

..... หากบล็อกเกอร์ท่านใด หรือนักกฎหมายท่านใดเห็นว่า     ความเห็นที่ผมเขียนขึ้นในบทความนี้ ยังมีข้อผิดพลาด

คลาดเคลื่อน จะเป็นพระคุณอย่างสูง หากท่านจะกรุณาชี้แจงเพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง    ทั้งนี้เพื่อประโยชน์แก่บล็อก

เกอร์ทุกท่านในบางโอเคแห่งนี้ครับ

 

 

 

 

 

โดย พรายพิลาศ

 

กลับไปที่ www.oknation.net