วันที่ ศุกร์ กุมภาพันธ์ 2559

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

"ชื่อ"นั้นสำคัญ"ไฉน" ในเชิงประวัติศาสต์และการสืบค้น


ข้าพเจ้าเป็นคนหนึ่งที่ชอบค้นหาข้อมูลในอดีต ประวัติศาสตร์เชิงพื้นที่ ที่มาของแต่ละภูมิภาคที่มีความสำคัญต่าง ตลอดถึงชื่อเสียงเรียงนาม ที่ถูกเรียกขานในแต่ละพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นชื่อหมู่บ้าน ชื่อตำบล ชื่ออำเภอ ชื่อจังหวัด ชื่อสิ่งของ ชื่อสัตว์ ชื่อต้นไม้ ชื่อน้ำตก และอีกหลายๆชื่อ ฯลฯ ซึ่งข้าพเจ้ามองว่ามันมีเสน่ห์และมีความหมายเชิงการค้นหา รากฐานทางประวัติศาสตร์ ประวัติที่มาของการตั้งชื่อ หรือเรียกชื่อนั้นๆ เช่นการตั้งชื่อหมู่บ้าน ชื่อตำบล ชื่อจังหวัด ก็สามารถทำให้มองเห็นกายภาพ ภูมิศาสตร์ของพื้นที่ วัฒนธรรม ประเพณี ได้เด่นชัดในชื่อนั้นๆ ง่ายต่อการต่อยอดสืบค้น สอบถามข้อมูล แม้กระทั่งการตั้งชื่อ คน สิ่งของ ต้นไม้ต่างๆก็เช่นกัน มันสามารถมองเห็นมิติต่างๆภายใต้ชื่อนั้นๆได้ 

การพยายามสืบค้นข้อมูลต่างๆที่กล่าวถึง กลับผมปัญหาเสมอๆและเป็นปัญหาเดิมๆ ก็การเปลี่ยนชื่อโดยหน่วยงานราชการแต่งตั้งชื่อขึ้นใหม่ ทั้งๆชื่อเดิมที่ถูกต้องก็ยังปรากฎอยู่เป็นหลักฐานในฐานข้อมูลของหน่วยราชการเอง การตั้งชื่อใหม่ได้สร้างความผิดเพี้ยนในทางด้านประวัติศาสตร์ ทั้งในเชิงที่มา ในเชิงพื้นที่ ในเชิงสัญลักษณ์ และเชิงมิติของความลึกซึ้ง ภูมิรู้ของผู้คนผู้ตั้งชื่อในสมัยนั้นๆที่เป็นคล้ายกับนักวิทยาศาสตร์ที่ช่างสังเกตุ แล้วเอามาผนวกรวมกันเป็นชื่อที่ลงตัวที่สุด

ยิ่งในพื้นที่กรุงเทพมหานครแล้วยิ่งสับสนในการสืบค้นข้อมูลเป็นอย่างมาก เพราะพบมีการเปลี่ยนชื่อ ตั้งชื่อใหม่จากหน่วยงานราชการเป็นจำนวนหลายพื้นที่ โดยเฉพาะการตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติให้กับผู้ทรงอำนาจในทางสังคม

ล่าสุดข้าพเจ้าพยายามสืบค้นทุ่งลาดพร้าว ก็ไปพบกับ วัดลาดปลาเค้า ซึ่งเอาไปเอามา ชื่อเดิมคือ ราบปลาเค้า ซึ่งตั้งชื่อมาจากลักษณะพื้นที่เป็นที่ราบ และมีปลาเค้าชุกชุม แต่สุดท้าย ลาดปลาเค้าก็โผล่ออกมายังไม่รู้ เมื่อหน่วยงานราชการได้แต่งตั้งให้สำนักสงฆ์ราบปลาเค้า เป็นวัดลาดปลาเค้า ในปี พุทธศักราช 2435 ซะงั้น ทั้งๆหลักฐานชื่อเดิมก็ยังอยู่

ตัวอย่างการตั้งชื่อเรียกหมู่บ้านในสมัยก่อน

บ้านโคกกลาง       

เดิมพื้นที่บริเวณแห่งนี้มีภูมิประเทศเป็นที่เนิน  (โนน)  มีป่าทึบและมีสัตว์ป่าอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก   เพราะที่ตั้งบ้านโคกกลางแห่งนี้เป็นศูนย์กลางลำน้ำ    สายซึ่งไหลมาบรรจบกัน คือ    ทิศตะวันออก  คือ  ลำน้ำปาว   ทิศตะวันตก  คือ  ลำน้ำพอง   จึงชื่อหมู่บ้าน  “บ้านโคกกลาง”  

 บ้านหนองแวงใหญ่       

 เดิมที่หมู่บ้านแห่งนี้เป็นป่าไม้และมีต้นไม้ขนาดใหญ่และมีหนองน้ำที่เต็มไปด้วย  “ต้นแวง”  ซึ่งเป็นหนองน้ำที่กว้างใหญ่ มีต้นแวงเกิดขึ้นตามธรรมชาติชาวบ้านจึงเรียกขานชื่อหมู่บ้านว่า   “บ้านหนองแวงใหญ่”  ตามชื่อของต้นแวงและหนองน้ำ 

การพยายามเปลี่ยนชื่อต่างๆของหน่วยงานราชการในปัจจุบัน และก่อนหน้านี้ สำหรับตัวข้าพเจ้ามองว่าเป็นการบิดเบือนประวัติศาสตร์อย่างรุนแรง ทำให้คนรุ่นหลังไม่รู้จักรากเหง้าของตนเอง ไม่รู้จักพื้นที่ และจดจำอะไรแบบผิดๆบิดๆเบี้ยวๆ จนไม่อาจสืบค้นหาความจริงได้เมื่อชนรุ่นเก่าๆได้ล้มหายตายจากไป

การเรียกชื่อหรือตั้งชื่อถิ่นฐานของคนสมัยก่อน แท้จริงข้าพเจ้ามองว่า เป็นวิธีการเขียนแผนที่ประเทศชาติ หรือแผนที่หมู่บ้านของตนเอง ไว้ผ่านชื่อเสียงเรียงนามเหล่านี้ เปรียบเสมือนจิ๊กซอ ที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วแผ่นดิน เมื่อเราลองนำมาประกอบกันก็ได้รูปลักษณะของประเทศนั้นๆเลยทีเดียว โดยใช้จินตนาการในการมองภาพได้อย่างง่ายดาย แม้จะล่วงลุสมัยใดก็ตาม

ปัจจุบันจะสังเกตุได้ว่า หน่วยงานราชการชอบที่จะเปลี่ยนชื่อเรียกสถานที่ต่างๆเพิ่มมากขึ้น จนบางพื้นที่ดูก็จะไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง ไม่แน่ใจเขาใช้เกณฑ์อะไรในการพิจารณา ในการที่จะตั้งชื่อ เปลี่ยนชื่อ นั้นๆ และเป็นประโยชน์ต่อใคร

ขอบคุณเครดิตภาพ อินเทอร์เน็ต

โดย ฅนป่า

 

กลับไปที่ www.oknation.net