วันที่ จันทร์ กรกฎาคม 2559

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

I Love You Mudra ?


          เริ่มต้นสัปดาห์สุดท้ายของเดือนกรกฎาคมนี้ เรามาเรียนรู้เรื่องราวเล็ก ๆ ของการกรีดนิ้วแสดงความหมาย ที่เรียกว่า "มุทรา"  (Mudra) ของฮินดูกันซักนิด ที่ต้องเรียกว่าฮินดู ก็เพราะการแสดงมุทราเป็นส่วนหนึ่งของการประกอบพิธีกรรมในวิถีแห่ง "ตันตระยาน" (สนธยาภาษา - ภาษาลับ) ในกรณีของนักบวช หรือคนทั่วไป การแสดงมุทรา คือหนึ่งใน 3 รหัส เรียกว่า "กายรหัส" เพื่อการสร้างอำนาจตามวิถีทางของตันตระ สื่อสารผ่านรูปเคารพสำคัญเพื่อบรรลุเป้าหมายตามลักษณะอัตลักษณ์ของรูปเคารพนั้น อิทธิพลการแสดงพิธีกรรมแบบตันตระของฮินดู ถูกนำมาใช้ในเป็นแบบแผนในพทุธตันตรยาน เน้นที่นิกายวัชรยาน และยิ่งมากมายด้วยคาถาลับดำมืด กลายเป็นเอกลักษณ์เด่นของนิกาย"วัชรยานตันตระ" อันเป็นนิกายที่นิยมในวัฒนธรรมเขมรช่วงยุคพระเจ้าชัยวรมันที่ 7

.

          แต่มุทราของรูปเคารพจะหยุดนิ่ง (เฉพาะเป็นรูปประติมากรรมนิ่งไม่เคลื่อนไหว) อย่างการแสดงกรีดนิ้ว มุทราของพระอิศวร - ศิวะ - หระ - ปรเมศวร - มเหศวร  - รุทระ ฯลฯ อย่างน้อยก็ 2 องค์ที่เราเห็น มีการแสดงท่ามุทราที่น่าฉงน หลายคนเล่าบอกว่า เป็นปาง "ไอเลิฟยู" ( I Love You) กันมันปากไปตามยุคสมัยใหม่ ผมก็พยายามตามหาข้อมูลของมุทรานี้ เพราะก็สงสัยมานานแล้วว่า คือมุทราที่มีความหมายอย่างไรกันแน่

.

.

          พระอิศวรองค์หนึ่งจัดแสดงอยู่ที่พระที่นั่งศิวโมกขพิมาน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตพระนคร เป็นเทวรูปพระอิศวร ศิลปะแบบสุโขทัย ราว พุทธศตวรรษที่่ 19 – 20 มาจากเทวสถานสำหรับพระนคร (โบสถ์พราหมณ์) กรุงเทพฯ อีกองค์หนึ่ง อายุในราวพุทธศตวรรษที่ 21 จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกำแพงเพชร ทั้งสองรูปทำท่ามุทราแฟนพันธุ์แท้ ไอเลิฟยูเหมือนกัน

.

.

           เมื่อตามงานเขียนของพี่อมรา ศรีสุชาติ ก็งงพอสมควร เพราะอาจารย์ท่านแปรเปลี่ยนไปได้เรื่อย ๆ จากครั้งแรกที่ถาม ท่านบอกว่า เป็น "กฏถหัสต" (กะตะถะหัดสะตะ) มุทรา แทนความหมายของการตั้งนิ้วขึ้นเพื่อรองรับดอกไม้บูชา ซึ่งก็ไม่ค่อยสมเหตุสมผลนักในความคิดของผม ต่อมาท่านก็บอกว่าเป็น "สิงหกรรณ" (สิงหะกะระนะ) มุทรา แสดงเป็นท่าของหูสิงห์ สัตว์ทรงอำนาจในป่า อันนี้เราก็พบบนรูปครุฑโขนเรือในยุคอยุธยาด้วย  ซึ่งก็ไม่น่าจะใช่ ครุฑจะมาแสดงมุทราอำนาจ (เจ้าป่า) เพื่ออะไร ก็ว่ากันไปครับ ผิดถูกก็คิดกันได้

.

.

           มาเมื่อวันก่อน ไปพบอาจารย์อมราอีกครั้ง ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร ในกิจกรรมเดินย่ำเท้าชมงานศิลปะพระมหายานโพธิสัตว์ กับกลุ่มเพื่อนวิชาการสัญจร  จึงได้มีโอกาสถามจากปากของท่านตรง ๆ อีกครั้ง คราวนี้ได้ มุทรามาใหม่อีกแระ ท่านบอกว่า "หริญตรรกะ" (หะรินยะตาระกะ) มุทรา ท่านอธิบายว่า ด้วยเพราะพระองค์มีพระนามว่า "ปศุบดี - ปศุปติ" อันมีความหมายถึงเจ้าแห่งมวลสรรพสัตว์ (ปศุสัตว์ - ปศุปตะ) จึงแสดงมุทราเฉพาะประจำองค์ของพระศิวะ เป็นรูปของเขากวาง (หริญ) อันเป็นสัญญลักษณ์ของเขาสัตว์ที่งามสง่า

.

          ได้มา 3 มุทรา ก็เริ่มงง สรุปเอาอย่างนี้เลยดีกว่า มุทราแบบนี้ ผมเรียกว่า "กรณมุทรา" (กะระณะมุดทรา) อันมีความหมายเดียวกับคำว่า "กรุณา" ด้วยเพราะพระศิวะเป็นเทพแห่งความกรุณา อันเป็นสัญลักษณ์เด่นผุด ๆ ของพระองค์ในวรรณกรรมและปุราณะทั้งหลาย พระนามของพระองค์แปลว่าผู้กรุณา หรือชุบให้สะอาด มีชีวิตใหม่

.

           กรณมุทรานี้ จึงควรเป็นคำตอบได้ดีที่สุด ของพระอิศวรในปางไอเลิฟยูนี้ครับ (แต่ไม่ต้องเชื่อผมหรอก)

.

           ที่สำคัญ คติความ "เมตตากรุณา" ยังเป็นอาวุธทรงอานุภาพสำคัญในการปราบอธรรม และความชั่วร้าย ใช่ไหมครับ

.

            นั่นแหละคือวิธีการทำลายล้างของพระศิวะ ...ล้างด้วยกรุณา (พวกยักษ์เลยขอพรกันได้เรื่อย ๆ ปวดหัวพระวิษณุต้องคอยอวตารมาปราบ ...เฮ้ออออ ) !!! 

โดย ศุภศรุต

 

กลับไปที่ www.oknation.net