*/
  • พาไล
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : pechlada.sinhaseni@gmail.com
  • วันที่สร้าง : 2013-08-26
  • จำนวนเรื่อง : 105
  • จำนวนผู้ชม : 56266
  • จำนวนผู้โหวต : 12
  • ส่ง msg :
  • โหวต 12 คน
วันอาทิตย์ ที่ 1 กันยายน 2562
Posted by พาไล , ผู้อ่าน : 228 , 07:50:44 น.  
หมวด : ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

                         

          นวกนิบาต (หมวดธรรม ๙ ข้อ) ปรากฏในอังคุตตรนิกายเล่ม ๒๓ ร่วมกับสัตตกนิบาตและอัฏฐกนิบาต ที่เพิ่งจบไป นวกนิบาตมีทั้งหมด ๔๓๒ สูตร แต่ได้ตัดสินใจเลือกมาเล่าเพียงสอง และทั้งสองนั้นก็บังเอิญเป็นโวหารธรรมของท่านพระอัครสาวก พระสารีบุตร

          รู้มานานว่าพระสารีบุตรควรแก่การบูชา รู้ตลอดมาว่าพระสารีบุตรควรแก่การวันทา รู้ไม่สงสัยแม้น้อยนิดในปัญญาของท่านธรรมเสนาบดี แต่ยิ่งเห็นประจักษ์เมื่อได้อ่านสีหนาทสูตร เรื่องมีอยู่ว่า

          สมัยหนึ่ง ณ พระเชตวัน เขตกรุงสาวัตถี ครั้งนั้นพระสารีบุตรเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ กราบทูลว่า

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์จำพรรษาอยู่ในกรุงสาวัตถีแล้ว บัดนี้ข้าพระองค์ปรารถนาจะจาริกไปในชนบท

          เธอจงกำหนดเวลาอันสมควรเถิด พระองค์ท่านตรัสอนุญาต

          พระสารีบุตรจึงลุกจากที่นั่ง ถวายอภิวาท ทำประทักษิณแล้วจากไป แต่เรื่องไม่จบแค่นั้น

          เมื่อพระสารีบุตรเดินลับไป ภิกษุรูปหนึ่งก็เข้ามากราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ท่านพระสารีบุตรกระทบข้าพระองค์แล้วไม่ขอโทษ แล้วก็จาริกไป พระองค์ท่านจึงรับสั่งให้เรียกพระสารีบุตรกลับมา พระสารีบุตรก็กลับมาถวายอภิวาทแด่พระผู้มีพระภาคอีกครั้ง แล้วนั่งลง ณ ที่สมควร ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคก็ตรัสว่า

          สารีบุตร เพื่อนพรหมจารีรูปหนึ่งในธรรมวินัยนี้กล่าวหาเธอว่ากระทบเข้าแล้ว ไม่ขอโทษ และจาริกไป

          เมื่อได้ยินเช่นนั้น พระสารีบุตรก็กราบทูลว่า

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ชนทั้งหลายย่อมทิ้งของสะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง ทิ้งคูถบ้าง มูตรบ้าง ทิ้งน้ำลายบ้าง หนองบ้าง เลือดบ้าง ลงบนแผ่นดิน แต่แผ่นดินก็ไม่อึดอัดระอา ไม่รังเกียจสิ่งนั้นแม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น มีใจเสมอด้วยแผ่นดิน ไพบูลย์เป็นมหัคคตะ (จิตเข้าถึงความประเสริฐ ข่มกิเลสได้ด้วยกำลังฌาน) ไม่มีขอบเขต ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หากภิกษุใดไม่ตั้งมั่นกายคตาสติแล้ว กระทบเพื่อนพรหมจารีก็จะไม่ขอโทษ และจะจาริกไป

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ชนทั้งหลายย่อมล้างของสะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง ล้างคูถบ้าง มูตรบ้าง ล้างน้ำลายบ้าง หนองบ้าง เลือดบ้าง ในน้ำ แต่น้ำก็ไม่อึดอัดระอา ไม่รังเกียจสิ่งนั้นแม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น มีใจเสมอด้วยน้ำ ไพบูลย์เป็นมหัคคตะ ไม่มีขอบเขต ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หากภิกษุใดไม่ตั้งมั่นกายคตาสติแล้ว กระทบเพื่อนพรหมจารีก็จะไม่ขอโทษ และจะจาริกไป

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ไฟย่อมไหม้ของสะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง ไหม้คูถบ้าง มูตรบ้าง ไหม้น้ำลายบ้าง หนองบ้าง เลือดบ้าง แต่ไฟก็ไม่อึดอัดระอา ไม่รังเกียจสิ่งนั้นแม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น มีใจเสมอด้วยไฟ ไพบูลย์ เป็นมหัคคตะ ไม่มีขอบเขต ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน ฯลฯ

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ลมย่อมพัดของสะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง พัดคูถบ้าง มูตรบ้าง พัดน้ำลายบ้าง หนองบ้าง เลือดบ้าง แต่ลมก็ไม่อึดอัดระอา ไม่รังเกียจสิ่งนั้นแม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น มีใจเสมอด้วยลม ไพบูลย์เป็นมหัคคตะ ไม่มีขอบเขต ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน ฯลฯ

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ผ้าเช็ดธุลีย่อมเช็ดของสะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง เช็ดคูถบ้าง มูตรบ้าง เช็ดน้ำลายบ้าง หนองบ้าง เลือดบ้าง แต่ผ้าเช็ดธุลีก็ไม่อึดอัดระอา ไม่รังเกียจสิ่งนั้นแม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น มีใจเสมอด้วยผ้าเช็ดธุลี ไพบูลย์เป็นมหัคคตะ ไม่มีขอบเขต ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน ฯลฯ

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เด็กจัณฑาลไม่ว่าชายหรือหญิง แม้นุ่งผ้าชายขาด หิ้วตะกร้าพะรุงพะรัง แต่เมื่อเข้าสู่บ้านหรือนิคมใด ย่อมตั้งจิตนอบน้อมแม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น มีใจเสมอด้วยเด็กจัณฑาล ไพบูลย์เป็นมหัคคตะ ไม่มีขอบเขต ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน ฯลฯ

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ โคเขาหัก สงบเสงี่ยม ได้รับการฝึกมาให้สำเหนียกดี เดินไปตามถนนหรือทางแยกน้อยใหญ่ก็ไม่ดีด ไม่ขวิดใครๆ แม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น มีใจเสมอด้วยโคเขาหัก ไพบูลย์เป็นมหัคคตะ ไม่มีขอบเขต ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน ฯลฯ

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ สตรีหรือบุรุษที่ยังหนุ่มสาว มีปกติชอบแต่งตัว แต่เมื่ออาบน้ำดำหัวแล้ว ก็พึงอึดอัดระอารังเกียจซากงู ซากสุนัข ซากมนุษย์ที่คล้องคออยู่ แม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น ย่อมอึดอัดระอา รังเกียจกายอันเปื่อยเน่านี้ ฯลฯ

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุรุษประคองถาดมันข้นที่มีช่องน้อยใหญ่ น้ำไหลออกข้างบนได้ ข้างล่างได้ แม้ฉันใด ข้าพระองค์ก็ฉันนั้น ย่อมบริหารกายนี้ ที่มีช่องน้อยใหญ่ไหลเข้าไหลออกได้ (หมายถึงทวาร ๙ คือ ช่องตา ๒ ช่องหู ๒ ช่องจมูก ๒ ช่องปาก ทวารหนัก ทวารเบา) ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หากภิกษุใดไม่ตั้งมั่นกายคตาสติแล้ว กระทบเพื่อนพรหมจารีก็จะไม่ขอโทษ และจะจาริกไป

          สิ้นคำกราบทูล ๙ ข้อ ภิกษุผู้กล่าวหาพระสารีบุตรก็ลุกขึ้นจากอาสนะ ห่มจีวรเฉวียงบ่า หมอบลงแทบพระบาทของพระผู้มีพระภาคแล้วกราบทูลว่า

          ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ โทษได้มาถึงข้าพระองค์แล้ว ข้าพระองค์เป็นคนเขลา เป็นคนพาล เป็นคนหลง ได้กล่าวตู่ท่านพระสารีบุตรด้วยคำไม่จริง ด้วยคำเท็จ ด้วยคำเปล่าประโยชน์ ขอพระผู้มีพระภาคโปรดอดโทษแก่ข้าพระองค์เพื่อความสำรวมต่อไปเถิด

          พระผู้มีพระภาคตรัสว่า โทษได้มาถึงเธอแล้วที่กล่าวตู่พระสารีบุตร แต่เพราะเธอเห็นโทษโดยความเป็นโทษ และได้ทำคืนตามธรรม เราย่อมอดโทษนั้นแก่เธอ ข้อที่ภิกษุเห็นโทษโดยความเป็นโทษแล้วทำคืนตามธรรมถึงความสำรวม เป็นความเจริญในอริยวินัย แล้วพระองค์ท่านก็ตรัสกับพระสารีบุตรว่า สารีบุตร เธอจงอดโทษแก่โมฆบุรุษผู้นี้เถิด ก่อนที่ศีรษะของเขาจะแตกเป็น ๗ เสี่ยงเพราะโทษนั้นเอง

          อีกหนึ่งโวหารคมปรากฏในโกฏฐิตสูตร ความว่า

          ครั้งหนึ่งพระมหาโกฏฐิตะเข้าพบพระสารีบุตร พูดถึงพระมหาโกฏฐิตะ ท่านเป็นหนึ่งในพระอรหันตสาวก นิยมสนทนาธรรมด้วยวิธีตั้งคำถามเฉพาะอย่างยิ่งกับพระสารีบุตร มีปรากฏในหลายพระสูตรก่อนหน้า ครั้งนี้ก็เช่นเคย พระมหาโกฎฐิตะตั้งคำถามเรื่องประโยชน์ของการประพฤติพรหมจรรย์ไว้ว่า

          ประพฤติพรหมจรรย์แล้วยับยั้งกรรมชั่วได้หรือไม่

          ประพฤติพรหมจรรย์แล้วกรรมใดเป็นทุกข์ ขอให้เป็นสุขได้ไหม

          ประพฤติพรหมจรรย์แล้วกรรมดีที่ให้ผลน้อย จะให้ผลมากได้หรือไม่

          ประพฤติพรหมจรรย์แล้วกรรมในปัจจุบัน ขอให้ส่งผลในอนาคต หรือกรรมในอนาคต ขอให้ส่งผลในปัจจุบัน ได้หรือไม่

ฯลฯ

          ทุกคำถามได้รับคำตอบเหมือนกันหมดคือ ผู้มีอายุ ข้อนี้ไม่ได้เลย ... ผู้มีอายุ ข้อนี้ไม่ได้เลย ...

          พระมหาโกฏฐิตะจึงถึงกับรำพันในที่สุดว่า ท่านสารีบุตร ท่านตอบทุกข้อว่า ไม่ได้เลย ... ไม่ได้เลย ... เช่นนี้แล้ว บุคคลจะอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาคเพื่อประโยชน์อะไร

          คราวนี้คำตอบเปลี่ยน พระสารีบุตรตอบว่า ผู้มีอายุ บุคคลอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาคเพื่อรู้สิ่งที่ยังไม่รู้ เพื่อเห็นสิ่งที่ยังไม่เห็น เพื่อบรรลุสิ่งที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งสิ่งที่ยังไม่ทำให้แจ้ง เพื่อตรัสรู้สิ่งที่ยังไม่ตรัสรู้ว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิทา 

          คำถามของพระมหาโกฏฐิตะจึงถึงที่สุดเพียงแค่นั้น แต่เรื่องเล่าจากอังคุตตรนิกายยังไม่สิ้นเพียงแค่นี้ ยังรออีกสองตอนก่อนสิ้นปี

 

อ้างอิงข้อมูล

  • มหาเวทัลลสูตร พระสุตตันตปิฎกมัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ (ภาษาไทย) ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม ๑๒, พ.ศ. ๒๕๓๙.
  • พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลศัพท์. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (พิมพ์ครั้งที่ ๑๑), ๒๕๔๖.
  • พระสุตตันตปิฎกอังคุตตรนิกาย นวกนิบาต เล่มที่ ๒๓ (ภาษาไทย) ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พ.ศ. ๒๕๓๙.


แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน