*/
  • พาไล
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : pechlada.sinhaseni@gmail.com
  • วันที่สร้าง : 2013-08-26
  • จำนวนเรื่อง : 117
  • จำนวนผู้ชม : 67216
  • จำนวนผู้โหวต : 14
  • ส่ง msg :
  • โหวต 14 คน
วันพฤหัสบดี ที่ 1 ตุลาคม 2563
Posted by พาไล , ผู้อ่าน : 220 , 09:26:38 น.  
หมวด : ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 2 คน opads , wullopp โหวตเรื่องนี้

                            

          ปฏิสัมภิทา แปลว่าปัญญาแตกฉาน  ปฏิสัมภิทามรรค จึงแปลว่า ทางแห่งปัญญาแตกฉาน และนั่นคือชื่อของคัมภีร์ที่ ๑๒ แห่งขุททกนิกาย

          ทางแห่งปัญญาแตกฉานปรากฏ ๓ วรรค มหาวรรค ยุคนัทธวรรค และปัญญาวรรค แต่ละวรรคแสดง ๑๐ กถา แต่ละกถาเริ่มด้วยอุทเทส ต่อด้วยนิทเทส

          ๓๐ กถา มีญาณกถาเป็นแรก มีมาติกากถาเป็นที่สุด ญาณกถากล่าวอุทเทสไว้ถึง ๗๓ บท เริ่มด้วย

          ปัญญาในการทรงจำธรรมที่ได้สดับมา ชื่อว่าสุตมยญาณ

          ปัญญาในการสดับธรรมแล้วสำรวมไว้ ชื่อว่าสีลมยญาณ

          ปัญญาในการสำรวมจิตตั้งมั่น ชื่อว่าสมาธิภาวนามยญาณ

          ... ฯลฯ

          จบอุทเทส ๗๓ บทก็ถึงคราวนิทเทส เริ่มด้วยสุตมยญาณนิทเทส แสดงความหมายของสุตมยญาณไว้ว่า

          คือ ปัญญารู้ชัดธรรมที่ควรรู้ยิ่ง

          ปัญญารู้ชัดธรรมที่ควรกำหนดรู้

          ปัญญารู้ชัดธรรมที่ควรละ

          ปัญญารู้ชัดธรรมที่ควรเจริญ

          ปัญญารู้ชัดธรรมที่ควรทำให้แจ้ง

          ... ฯลฯ

 

          ไม่เพียงนั้น สุตมยญาณนิทเทสยังขยายความแต่ละบทให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นไปอีก เช่น ปัญญารู้ชัดธรรมที่ควรรู้ยิ่ง อธิบายว่า

          จักขุควรรู้ยิ่ง รูปควรรู้ยิ่ง จักขุวิญญาณควรรู้ยิ่ง จักขุสัมผัสควรรู้ยิ่ง สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยควรรู้ยิ่ง

          โสตะควรรู้ยิ่ง ...

          ฆานะควรรู้ยิ่ง ...

          ชิวหาควรรู้ยิ่ง ...  

          กายควรรู้ยิ่ง ...

          มโนควรรู้ยิ่ง ธรรมารมณ์ควรรู้ยิ่ง มโนวิญญาณควรรู้ยิ่ง มโนสัมผัสควรรู้ยิ่ง สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยควรรู้ยิ่ง

          ปัญญารู้ชัดธรรมที่ควรกำหนดรู้ อธิบายว่า

          ผัสสะซึ่งมีอาสวะเป็นที่ตั้งแห่งอุปาทาน เป็นธรรมหนึ่งที่ควรกำหนดรู้

          นามและรูป เป็นธรรมสองที่ควรกำหนดรู้

          ...

          ส่วนปัญญารู้ชัดธรรมที่ควรละนั้นอธิบายว่า ธรรมหนึ่งอย่างที่ควรละคืออัสมิมานะ ธรรมสองอย่างที่ควรละคืออวิชชาและภวตัณหา ... เป็นต้น

          ปฏิสัมภิทามรรคมีระเบียบแสดงธรรมกว้างขวางลึกซึ้งแบบนี้

          ปฏิสัมภิทามรรคแตกฉานด้วยปัญญาอย่างนี้

          ปฏิสัมภิทามรรคแม้คือคำสอนของพระบรมศาสดา แต่ไม่ปรากฏคำตรัส

          ปฏิสัมภิทามรรคแม้คือพระธรรมทรงแสดง แต่รจนาขึ้นใหม่

          ปัญญาแตกฉานแห่งปฏิสัมภิทามรรค ไม่เป็นของท่านใดนอกจากพระสารีบุตร พระอัครสาวกฝ่ายขวาผู้มีปัญญา

          ครั้งหนึ่งพระมหาโกฏฐิกะเข้าหาพระสารีบุตรแล้วถามว่า บุคคลเช่นไรเรียกว่าเป็นผู้มีปัญญาทราม

          พระสารีบุตรตอบว่า บุคคลผู้ไม่รู้ชัดทุกข์ ไม่รู้ชัดทุกขสมุทัย ไม่รู้ชัดทุกขนิโรธ ไม่รู้ชัดทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา เรียกว่าเป็นผู้มีปัญญาทราม (มหาเวทัลลสูตร มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์)

          และอีกวาระหนึ่งพระมหาโกฏฐิกะถามว่า บุคคลจะอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาคเพื่อประโยชน์อะไร

          พระสารีบุตรตอบว่า บุคคลอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาคเพื่อรู้สิ่งที่ยังไม่รู้ เพื่อเห็นสิ่งที่ยังไม่เห็น เพื่อบรรลุสิ่งที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งสิ่งที่ยังไม่ทำให้แจ้ง เพื่อตรัสรู้สิ่งที่ยังไม่ตรัสรู้ว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิทา (โกฏฐิตสูตร อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต)

 

           ปัญญาเลิศของพระสารีบุตรนั้น แม้องค์พระศาสดายังตรัสว่า  

                                                                 ภิกษุทั้งหลาย สารีบุตรเป็นบัณฑิต

มีปัญญามาก มีปัญญาเฉียบแหลม มีปัญญาเพิกถอนกิเลส

บุคคลจะพึงชมภิกษุรูปใดว่าเป็นผู้ถึงบารมี

ในอริยศีล อริยสมาธิ อริยปัญญา อริยวิมุตติ

ภิกษุรูปนั้นคือสารีบุตร

บุคคลจะพึงชมภิกษุรูปใดว่าเป็นบุตรของพระผู้มีพระภาค

เกิดแต่ธรรม เป็นธรรมทายาท ไม่ใช่เป็นอามิสทายาท

ภิกษุรูปนั้นคือสารีบุตร

(อนุปทสูตร มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ อนุปทวรรค)

 

             วันนี้ แม้พระสารีบุตรไม่ดำรง แต่แสงแห่งปัญญายังคง เฉพาะอย่างยิ่งในปฏิสัมภิทามรรค ให้เหล่าอนุชนได้น้อมบูชาผ่านอักขราตราบนานเท่านาน

 

อ้างอิงข้อมูล

  • พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลศัพท์. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (พิมพ์ครั้งที่ ๑๑), พ.ศ. ๒๕๔๖.
  • พระสุตตันตปิฎกขุททกนิกาย เล่มที่ ๓๑ (ภาษาไทย) ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พ.ศ. ๒๕๓๙.
  • พระสุตตันตปิฎกมัชฌิมนิกาย เล่มที่ ๑๒ (ภาษาไทย) ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พ.ศ. ๒๕๓๙. (มหาเวทัลลสูตร มูลปัณณาสก์)
  • พระสุตตันตปิฎกมัชฌิมนิกาย เล่มที่ ๑๔ (ภาษาไทย) ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พ.ศ. ๒๕๓๙. (อนุปทสูตร อุปริปัณณาสก์ อนุปทวรรค)
  • พระสุตตันตปิฎกอังคุตตรนิกาย เล่มที่ ๒๓ (ภาษาไทย) ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พ.ศ. ๒๕๓๙. (โกฏฐิตสูตร นวกนิบาต)
  • สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). รู้จักบ้านของตัว เที่ยวทั่วพระไตรปิฏก. สำนักพิมพ์ผลิธัมม์ ในเครือบริษัท สำนักพิมพ์เพ็ทแอนด์โฮม จำกัด, พ.ศ. ๒๕๖๑

อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
opads วันที่ : 01/10/2020 เวลา : 22.29 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/OKopads
บันทึก การสะสมเหรียญพระบล็อคกษาปณ์

สาธุครับ

ความคิดเห็นที่ 1 opads ถูกใจสิ่งนี้ (1)
wullopp วันที่ : 01/10/2020 เวลา : 17.09 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/health2you

ขอกราบแสดงความเคารพพระรัตนตรัย
ด้วย ความเคารพอย่างสูงสุด ครับ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน