*/
  • พาไล
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : pechlada.sinhaseni@gmail.com
  • วันที่สร้าง : 2013-08-26
  • จำนวนเรื่อง : 123
  • จำนวนผู้ชม : 74171
  • จำนวนผู้โหวต : 18
  • ส่ง msg :
  • โหวต 18 คน
วันจันทร์ ที่ 1 มีนาคม 2564
Posted by พาไล , ผู้อ่าน : 148 , 08:38:05 น.  
หมวด : ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

                        

 

                   คราวที่แล้วชวนคิดเรื่องทางมา ทางอยู่ ทางเป็น ทางไป คราวนี้ชวนคุยเรื่องทางกระทบ เรื่องมีอยู่ว่า เมื่อชีวิตปรากฏหลายสิ่งก็เข้ามากระทบ ซึ่งว่าโดยทางแล้วมี ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เรียกว่าอายตนะ อายตนะเหล่านี้รับกระทบรูป เสียง กลิ่น รส กายสัมผัส และสิ่งคิดนึกจากภายนอก เรียกว่าอายตนะเหมือนกัน เช่นนี้แล้วอายตนะจึงมี ๑๒

                      อายตนะ แปลว่า ที่ต่อ หรือแดนต่อ หมายถึงแดนเชื่อมต่อให้รู้จักโลก ให้รู้จักรูปที่กระทบตา เสียงที่กระทบหู กลิ่นที่กระทบจมูก ฯลฯ อายตนะภายนอกที่กระทบอายตนะภายในนี้จะรู้ได้ก็ต่อเมื่อจิตใส่ใจ หรือที่เรียกว่ามนสิการ กระบวนการเห็น ได้ยิน รู้กลิ่น รู้รส รู้สัมผัส รู้เรื่องในใจจึงเกิดขึ้นได้

                      เมื่อสามกระทบทำงาน การรับรู้ก็เกิด อารมณ์ชอบใจ ไม่ชอบใจก็มีตาม ถ้าชอบใจ เป็นสุข ก็เรียกสุขเวทนา ถ้าไม่ชอบใจ เป็นทุกข์ ก็เรียกทุกขเวทนา ถ้าเฉยๆ ก็เรียกอุเบกขาเวทนา เวทนาเป็นหัวเลี้ยวหัวต่อของกรรมดีกรรมชั่ว เพราะเมื่อสุขเวทนาก็อยากซ้ำ ครั้นทุกขเวทนาก็อยากหนี คราวนี้นิยมประพฤติอยากซ้ำอยากหนีก็สั่งสมและสืบต่อ เป็นเพลินสุข หลงทุกข์ พูนตัณหา

                      ครั้งหนึ่งพระบรมศาสดาประทานคำสอนแก่ชฎิลผู้นับถือไฟ (นักบวชประเภทหนึ่ง) ไว้ว่า

                      อายตนะภายใน ๖ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และอายตนะภายนอก ๖ รูป เสียง กลิ่น รส กายสัมผัส และความคิดนึกนั้น เมื่อกระทบกันแล้วล้วนเกิดของร้อน รูปกระทบตาก็ร้อน เสียงกระทบหูก็ร้อน กลิ่นกระทบจมูกก็ร้อน รสกระทบลิ้นก็ร้อน สัมผัสกระทบกายก็ร้อน ความคิดนึกกระทบใจก็ร้อน ร้อนเพราะอะไร ร้อนเพราะไฟราคะ ไฟโทสะ ไฟโมหะ (อาทิตตปริยายสูตร สฬายตนสังยุต สฬายตนวรรค สังยุตตนิกาย)

                      นึกถึงว่าในหนึ่งวัน อายตนะรับกระทบ เกิดเวทนาชอบใจ ไม่ชอบใจ หรือเฉยๆ แล้วเลยไปถึงราคะ โทสะ โมหะเท่าไรไม่อาจนับ แต่กระบวนการนี้ระงับได้ถ้ารู้ทันเวทนา ดังคำสอนประทานไว้ว่า

                      ภิกษุทั้งหลาย

                      ลมพัดมาจากทิศตะวันออกบ้าง ทิศตะวันตกบ้าง ทิศเหนือบ้าง ทิศใต้บ้าง

                      ลมแรงบ้าง ลมอ่อนบ้าง

                      ลมเจือฝุ่นบ้าง ไม่เจือฝุ่นบ้าง

                      เป็นลมหนาวบ้าง ลมร้อนบ้าง แม้ฉันใด

                      เวทนาก็ฉันนั้น ย่อมเกิดขึ้นในกายนี้

                      คือสุขเวทนาบ้าง ทุกขเวทนาบ้าง อทุกขมสุขเวทนาบ้าง

                      เมื่อใดภิกษุมีความเพียร ไม่ละสัมปชัญญะ

                      เมื่อนั้นเธอเป็นบัณฑิต กำหนดรู้เวทนาทั้งปวงได้ (ปฐมอากาสสูตร เวทนาสังยุต สฬายตนวรรค สังยุตตนิกาย)

                      อายตนะเป็นทางกระทบให้รู้โลก และควรทำหน้าที่เพียงแค่นำโลกมาเสนอต่อมนุษย์ ให้ดำเนินชีวิตรอดไปได้ด้วยดี แต่จริงแล้วและบ่อยยิ่งกว่า อายตนะกลับทำหน้าที่เปิดประตูเวทนา พาให้หลงสุขหลงทุกข์ และติดจมกิเลสตัณหาไม่อาจข้าม ดังคำสอนที่ว่า

                      จักขุเป็นสมุทรของบุรุษ กำลังของจักขุเกิดจากรูป บุรุษใดอดกลั้นกำลังอันเกิดจากรูปได้ บุรุษนั้นข้ามสมุทรจักขุ ซึ่งมีทั้งคลื่นความโกรธ ความคับแค้น วังวนกามคุณ และสัตว์ร้าย เราเรียกบุรุษนั้นว่าเป็นผู้ลอยบาป ข้ามถึงฝั่งนิพพานได้

                     โสตะเป็นสมุทรของบุรุษ กำลังของโสตะเกิดจากเสียง บุรุษใดอดกลั้นกำลังอันเกิดจากเสียงได้ บุรุษนั้นข้ามสมุทรโสตะ ซึ่งมีทั้งคลื่นความโกรธ ความคับแค้น วังวนกามคุณ และสัตว์ร้าย เราเรียกบุรุษนั้นว่าเป็นผู้ลอยบาป ข้ามถึงฝั่งนิพพานได้

                     ฆานะเป็นสมุทรของบุรุษ กำลังของฆานะเกิดจากกลิ่น บุรุษใดอดกลั้นกำลังอันเกิดจากกลิ่นได้ บุรุษนั้นข้ามสมุทรฆานะ ซึ่งมีทั้งคลื่นความโกรธ ความคับแค้น วังวนกามคุณ และสัตว์ร้าย เราเรียกบุรุษนั้นว่าเป็นผู้ลอยบาป ข้ามถึงฝั่งนิพพานได้

                     ชิวหาเป็นสมุทรของบุรุษ กำลังของชิวหาเกิดจากรส บุรุษใดอดกลั้นกำลังอันเกิดจากรสได้ บุรุษนั้นข้ามสมุทรชิวหา ซึ่งมีทั้งคลื่นความโกรธ ความคับแค้น วังวนกามคุณ และสัตว์ร้าย เราเรียกบุรุษนั้นว่าเป็นผู้ลอยบาป ข้ามถึงฝั่งนิพพานได้

                     กายเป็นสมุทรของบุรุษ กำลังของกายเกิดจากสัมผัส บุรุษใดอดกลั้นกำลังอันเกิดจากสัมผัสได้ บุรุษนั้นข้ามสมุทรกายะ ซึ่งมีทั้งคลื่นความโกรธ ความคับแค้น วังวนกามคุณ และสัตว์ร้าย เราเรียกบุรุษนั้นว่าเป็นผู้ลอยบาป ข้ามถึงฝั่งนิพพานได้

                     ใจเป็นสมุทรของบุรุษ กำลังของใจเกิดจากธรรมารมณ์ บุรุษใดอดกลั้นกำลังอันเกิดจากธรรมารมณ์ได้ บุรุษนั้นข้ามสมุทรใจ ซึ่งมีทั้งคลื่นความโกรธ ความคับแค้น วังวนกามคุณ และสัตว์ร้าย เราเรียกบุรุษนั้นว่าเป็นผู้ลอยบาป ข้ามถึงฝั่งนิพพานได้ (ปฐมสมุททสูตร สฬายตนสังยุต สฬายตนวรรค สังยุตตนิกาย)

                      ภัยร้ายในห้วงสมุทรยังไม่หมด พบกันอีกทีคราวหน้า

 

 อ้างอิงข้อมูล

  • พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลศัพท์. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (พิมพ์ครั้งที่ ๑๑), พ.ศ. ๒๕๔๖.
  • พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตโต). พุทธธรรมฉบับปรับขยาย. มูลนิธิธรรมทานกุศลจิต (พิมพ์ครั้งที่ ๓, จากครั้งที่ ๔๐), ๒๕๕๗.
  • พระสุตตันตปิฎกสังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค เล่มที่ ๑๘ (ภาษาไทย) ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พ.ศ. ๒๕๓๙.

 

 


แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน