• ประชามีสุข
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2007-11-17
  • จำนวนเรื่อง : 128
  • จำนวนผู้ชม : 176747
  • ส่ง msg :
  • โหวต 43 คน
ฅนบ้านรงระ
ก้าวไปข้างหน้าประชามีสุข
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/sanyaa0606
วันพฤหัสบดี ที่ 24 กุมภาพันธ์ 2554
Posted by ประชามีสุข , ผู้อ่าน : 1203 , 09:24:25 น.  
หมวด : การเมือง

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

การจัดสวัสดิการชุมชนในวัฒนธรรมชุมชนชาวกูย

  การจัดสวัสดิการชุมชนในช่วงนี้ นับว่าเป็นคำที่ถูกกล่าวขาน อย่างมากมายในแวดวงนักพัฒนา ซึ่งถือเป็นเป้าหมายหนึ่งของการพัฒนาหมู่บ้านให้เข้มแข็ง เป็นเป้าหมายสุดท้ายที่คาดหวังให้มีขึ้น ในชุมชนที่นักพัฒนาลงไปขับเคลื่อนก็ว่าได้ ในมุมมองของผู้เขียน ที่ประจวบเหมาะได้ลงไปทำงานพัฒนาในพื้นที่ โดยใช้การวิจัยเพื่อท้องถิ่น (Community Based Research)  ภายใต้โครงการศึกษารูปแบบการบริหารจัดการองค์กรทางการเงินชุมชนเพื่อจัดระบบสวัสดิการชุมชน กรณีศึกษาหมู่บ้านรงระ หมู่ที่ ๘ ตำบลตูม อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ จึงขอใช้พื้นที่ตรงนี้รับใช้ท่านผู้อ่าน เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ตามสมควรดังนี้ การจัดสวัสดิการชุมชน ในมุมมองนิยาม โดยชุมชน มองว่า คือ การช่วยเหลือเกื้อกูล ของคนในชุมชนในรูปแบบวิธีการต่าง ๆ ที่ทำให้ชุมชนสามารถอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข นับได้ว่าคือ การจัดสวัสดิการชุมชน นั่นเอง

  มุมมองของ ชุมชน และภาครัฐ ในการจัดการระบบสวัสดิการชุมชน ในปัจจุบันส่วนใหญ่มองบนพื้นฐานการจัดสวัสดิการชุมชน ที่เป็นเงินทุน ที่เป็นตัวเงินเป็นด้านหลัก  ส่วนใหญ่เป็นการนำผลกำไรที่ได้จากการดำเนินกิจกรรมการพัฒนากองทุนชุมชน ต่าง ๆ เช่น กองทุนที่ชุมชนดำเนินการจัดตั้งเอง เช่น กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต กลุ่มสตรี กลุ่มศูนย์สาธิตเพื่อการตลาด หรือกลุ่มที่เกิดจากการสนับสนุนของภาครัฐ เช่น กองทุนหมู่บ้าน เป็นต้น นำผลกำไรของกองทุนเหล่านี้ มาพิจารณาจัดสรรให้สมาชิกเพื่อดูแลกัน ตั้งแต่เกิดกระทั่งตาย หรือไม่ก็จัดการโดยการจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชน สัจจะออมทรัพย์วันละ  บาท เพื่อนำมาจัดสวัสดิการชุมชนสำหรับสมาชิกโดยตรง ในรูปแบบต่าง ๆ นับว่าภาคประชาชน ได้คิดค้นระบบ รูปแบบต่าง ๆ มาสร้างกลไก ของชุมชนในการดูแลกันมาอย่างดี

  สำหรับ ผู้เขียนเอง ได้ร่วมกับชุมชน ในการตั้งโจทย์วิจัยท้องถิ่นเพื่อค้นหา รูปแบบการจัดสวัสดิการชุมชนว่า มีรูปแบบใดบ้างที่จะเหมาะสมกับชุมชน บ้าง จึงได้ตั้งประเด็นคำถามว่า ระบบสวัสดิการชุมชนแบบเดิม ซึ่งชุมชนเคยดูแล ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน กันมา ภายใต้วัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธ์ชาวกูย นั้นเป็นอย่างไร โดยใช้กระบวนการสืบค้นข้อมูล โดยการสัมภาษณ์ผู้รู้ผู้เล่า จัดประชุมกลุ่มย่อย ตามประเด็นคำถามหลัก คำถามรองที่ เตรียมประเด็นไว้ และมีเวทีตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลร่วมกัน

  จากการศึกษา พบว่า ชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม มีแนวทางในการ จัดสวัสดิการชุมชน หรือ ช่วยเหลือเกื้อกูลกันมา อย่างต่อเนื่องยาวนาน ส่วนใหญ่ซึ่งเป็นการช่วยเหลือสวัสดิการชุมชนที่มิใช่ตัวเงิน มาก่อนสวัสดิการที่เป็นเงินทุน ในที่นี้สวัสดิการชุมชนที่มิใช่เงินทุน ล้วนเป็นกลไกที่ชุมชนเคยจัดการ ดูแลกันมาในสังคมยุคโบราณ ที่ระบบดังกล่าวมาล่มสลายลง ด้วยการทดแทนของระบบทุนนิยม และเงินตรา ที่สังคมให้คุณค่าและความหมายมากกว่า ระบบคุณค่าแบบดั้งเดิม ที่ไม่มีมูลค่า แต่มีคุณค่า มหาศาล ตามรายละเอียดดังนี้   

  ๑.สวัสดิการชุมชน ในมิติการช่วยเหลือยามเจ็บไข้

 สวัสดิการชุมชน ในกรณีที่มีผู้ป่วยนอนรักษาตัวที่โรงพยาบาล เมื่อคนในชุมชนทราบข่าวคราวเรื่องความเจ็บป่วยของสมาชิกในชุมชน ก็จะมีการจัดกลุ่มการไปเยี่ยมให้กำลังใจผู้ป่วยในลักษณะที่เป็นธรรมชาติ ในกลุ่มญาติมิตร และคนรู้จักคุ้นเคยกันในชุมชน จะไปเยี่ยมไข้ จำนวนครั้งละ ๑๐ – ๑๕ คน จำนวนมากน้อยแตกต่างกันไป เมื่อไปถึงโรงพยาบาล จะเข้าเยี่ยมให้กำลังใจ พบปะพูดคุยสร้างขวัญกำลังใจ ปลุกปลอบอวยพรให้หายจากโรคภัยโดยเร็ว ส่วนใหญ่จะมีของฝากผู้ป่วยเป็น นม ขนม ผลไม้ เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีการช่วยเหลือโดยนิยมให้เงินเพื่อเป็นกำลังใจแด่ผู้ป่วย คนละ ๑๐ - ๒๐ บาท หรือมากน้อยแตกต่างกันไป ในส่วนผู้ป่วยนอนรักษาตัวที่บ้าน (ป่วยหนัก) จะมีรูปแบบในการเยี่ยมยามถามไถ่ให้กำลังใจในฐานะ ญาติมิตร เพื่อนบ้าน ในลักษณะเดียวกันกับการเยี่ยมผู้ป่วยที่โรงพยาบาล แต่ในกรณีที่ป่วยหนัก จะมีการมานอนเฝ้าผู้ป่วยที่บ้านเพื่อเป็นเพื่อนคอยดูอาการ และช่วยเหลือเจ้าภาพ ในเวลากลางคืน แกนนำหมู่บ้านจะมาร่วมให้กำลังใจ อยู่เป็นเพื่อน พบปะพูดคุยกัน ผู้เฒ่าผู้แก่ผู้อาวุโสจะเตรียมตัวมากพักค้างในบ้านผู้ที่เจ็บป่วย เจ้าภาพจะจัดอาหารการกินไว้ต้อนรับผู้มาให้กำลังใจ นอนเฝ้าผู้ป่วย โดยกินอาหารเย็นร่วมกัน หรือ จัดเตรียมเป็น กาแฟ โอวัลติน เป็นต้น

 ๒.สวัสดิการบนฐานประเพณีวัฒนธรรมชุมชน

 จากการศึกษา พบว่ารูปแบบการช่วยเหลือสวัสดิการชุมชน ในงานบุญประเพณีนั้น เป็นทุนทางสังคมที่ชุมชนร่วมกันในการดูแล ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน โดยจะมีกิจกรรมการช่วยเหลือกัน ตามรายละเอียดดังนี้

 -การช่วยเหลือที่เป็นตัวเงิน เมื่อมีงานต่าง ๆ เกิดขึ้นในชุมชน เจ้าภาพจะบอกกล่าวงานให้ไปร่วมด้วยช่วยกัน ก็จะมีการไปช่วยงานเป็นเงิน จำนวนมากน้อยขึ้นอยู่กับการช่วยเหลืองานและกิจกรรมที่มีบัญชีการช่วยเหลืองานในแต่ละครั้งเป็นปัจจัยกำหนด โดยมากจะช่วยเหลืองานประมาณ ๑๐๐-๕๐๐ บาทต่อรายต่องาน

 - การช่วยเหลือแรงงาน สมาชิกในชุมชนจะมี การแบ่งบทบาทหน้าที่มอบหมายงานให้มีผู้รับผิดชอบในแต่ละด้าน โดยมีผู้รับผิดชอบงานฝ่ายบัญชี จำนวน ๒ – ๓ คน ฝ่ายครัว ชาย หญิง ฝ่ายหนุ่มสาวเยาวชนทำหน้าที่ด้านการบริการ ฝ่ายเฝ้าบริเวณพิธีเฝ้าศพ ฝ่ายสัปเหร่อจำนวน  คน ฝ่ายออกบอกงานญาติพี่น้องทั้งในชุมชนและนอกชุมชน ฝ่ายอาจารย์พิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา

   -การช่วยเหลือเป็นสิ่งของ ในการจัดกิจกรรมงานบุญประเพณี พบว่า มีรูปแบบการช่วยเหลือหลายด้าน เช่น ข้าวสาร พริกแห้ง กระเทียม เกลือ น้ำปลาหมากพลู ยาเส้น หมอน เสื่อ เป็นต้น นอกจากนั้นยังมีการช่วยเหลือ เป็นผ้าไหม โสร่ง ผ้าชนิดต่าง ๆ ในงานบวช จะมีการช่วยเหลือ หมอน เครื่องสังขภัณฑ์ เป็นต้น 

 

 

  ๔.การจัดสวัสดิการชุมชนบนฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

  การอนุรักษ์ป่าชุมชน

  การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีคณะกรรมการป่าชุมชนดูแลรักษ์ผืนป่าชุมชนจำนวน ๒๐๐ ไร่ นับว่าเป็นสวัสดิการชุมชนอีกรูปแบบหนึ่ง เนื่องจากผลการสำรวจป่าชุมชนพบว่า ป่าชุมชนบ้านรงระ เป็นพื้นที่ที่ชุมชนร่วมกันใช้ประโยชน์หาอยู่หากินร่วมกัน เป็นแหล่งอาหาร เป็นแหล่งยารักษาโรคของชุมชน เป็นทำเลเลี้ยงสัตว์ เป็นแหล่งพลังงาน ให้ชุมชนได้มีการใช้ประโยชน์ มีคุณค่าในเชิงเศรษฐกิจต่อชุมชน อย่างประเมินค่ามิได้ ดังนั้นการอนุรักษ์ป่าชุมชนจึงนับเป็นการจัดสวัสดิการของชุมชน ที่มีการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ให้ชุมชนสามารถดำรงอยู่ แบบดูแลซึ่งกันและกันอีกรูปแบบหนึ่ง

 

 การอนุรักษ์พันธ์ปลา

  หมู่บ้านรงระ มีแหล่งน้ำสาธารณะประโยชน์ จำนวน  แหล่งน้ำประกอบด้วย แหล่งน้ำในหมู่บ้านจำนวน  แหล่ง และในพื้นที่ป่าชุมชนอีก จำนวน  แห่ง ซึ่งชุมชนได้มีระบบการจัดการร่วมกันโดยการนำพันธ์ปลา ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก องค์การบริหารส่วนตำบล ประมงอำเภอ สนับสนุนพันธ์ปลามาให้ชุมชนทุก ๆ ปี ซึ่งชุมชนจะมีกติกาของชุมชนร่วมกัน ผ่านการประชาคมหมู่บ้านให้มีการอนุรักษ์พันธ์ปลา แต่อย่างไรก็ตาม พบว่า สมาชิกในชุมชนบางรายมีการลักลอบจับปลาในแหล่งน้ำของชุมชนทั้ง  แห่งมากินอยู่บ้านแต่ไม่มากนัก

 

  ในด้านการจัดการใช้ประโยชน์จากปลา นับเป็นรูปแบบที่มีการช่วยเหลือเกื้อกูลกันของคนในชุมชน เป็นสวัสดิการของชุมชนที่ จะมีการจับปลาในแหล่งน้ำดังกล่าว โดยมติของประชาคมหมู่บ้าน หรือคณะกรรมการหมู่บ้าน ในการนำปลามาจัดเลี้ยงคนในชุมชน เมื่อมีกิจกรรมที่สำคัญ เช่นกิจกรรมงานวันพัฒนาหมู่บ้าน งานเลี้ยงทำบุญที่สำคัญของหมู่บ้าน ประกอบอาหารเลี้ยงเมื่อมีกิจกรรมที่ดำเนินการในชุมชน ซึ่งเป็นการลดรายจ่ายและแบ่งเบาภาระ ของผู้นำชุมชนเป็นอย่างดี 

 

  จากฐานข้อมูล ซึ่งเป็นข้อค้นพบจากการศึกษา ซึ่งเป็นข้อมูลเพียงบางส่วน ที่ผู้เขียนนำมาสะท้อนให้เห็นว่า สวัสดิการชุมชนที่ ชุมชนดั้งเดิมท้องถิ่น เคยมีและเป็นกลไกของชุมชนในการช่วยเหลือดูแลกัน กำลังจากสูญหายไปจากชุมชน และถูกทดแทนด้วยการจัดสวัสดิการชุมชนแบบใหม่ที่ ใช้เงินทุนเป็นตัวตั้ง โดยลืมคิด หรือละเลยที่จะฟื้นฟูระบบสวัสดิการชุมชนแบบเดิม ควบคู่กันไปกับการจัดสวัสดิการชุมชนที่มีเงินทุน เป็นองค์ประกอบ และหวังว่าจะมีการจัดสวัสดิการชุมชนที่คลอบคลุมในทุก ๆ มิติของชุมชนต่อไป 




อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
ประชามีสุข วันที่ : 07/04/2011 เวลา : 18.17 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/sanyaa0606

ขอบคุณครับท่านพัฒนาการอำเภอที่มาเยี่ยมยาม

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
พัฒนากรคนสวย วันที่ : 07/04/2011 เวลา : 17.38 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/sunshineday15

อืม...เห็นด้วยจ้ะ เป็นเรื่องราวที่ดีจริงๆ พี่ยังไม่เคยได้สังเกตเรื่องนี้เลยนะ เก่งมากเลยน้อง...

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< กุมภาพันธ์ 2011 >>
อา พฤ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28          



[ Add to my favorite ] [ X ]