*/
  • วนา
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : noi_build@hotmail.com
  • วันที่สร้าง : 2008-03-28
  • จำนวนเรื่อง : 117
  • จำนวนผู้ชม : 343404
  • จำนวนผู้โหวต : 119
  • ส่ง msg :
  • โหวต 119 คน
เพลงโปรด

เทียนน้อย โดยวง ฆราวาส

View All
<< สิงหาคม 2008 >>
อา พฤ
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

[ Add to my favorite ] [ X ]


วันศุกร์ ที่ 1 สิงหาคม 2551
Posted by วนา , ผู้อ่าน : 2918 , 18:22:08 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

เรื่องราวของลพบุรี ก็ได้เดินทางมาถึงตอนสุดท้าย ตามภาพประกอบที่ "วนา" มีอยู่ในคลังมหาสมบัติ...อันว่าด้วยเรื่อง "ปูนปั้นชิ้นเอกในศิลปะไทย"

งานปูนของช่างโบราณนั้นนอกจากการฉาบผนังแล้ว ยังใช้ตกแต่งเป็นลวดลายบัวประดับสถาปัตยกรรมหรือปั้นพระพุทธรูป รูปเทวดา รูปบุคคล รวมทั้งลวดลายประดับปูนสำหรับปั้นเหลวหมาด ปั้นพอกเพิ่มได้ทีละน้อย การปั้นปูนจึงถือว่าเป็นศิลปะที่แสดงออกได้ฉับพลัน ในขณะเดียวกันก็แก้ไขปรับปรุงได้พร้อมกันด้วย

ปัจจุบันช่างไทยยังทำงานปูนปั้นกันอยู่บ้าง โดยเฉพาะในหมู่ช่างเพชรบุรี ซึ่งมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกัน ......

ดินแดนทางภาคกลางในสิลปทวารวดี ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 12 เหลือหลักฐานด้านงานปูนปั้นอยู่น้อย ผ่านมาถึงราวพุทธศตวรรษที่ 16 วัฒนธรรมขอมแพร่หลายผ่านภาคอีสานมาสู่ภาคกลาง เกิดความนิยมสร้างงานประติมากรรมด้วยการสลักจากหินทราบ ต้องรอจนราวพุทธศตวรรษที่ 19 งานปูนปั้นจึงกลับมานิยมทำกันดังเดิมในสิลปะของราชธานีใหม่ อย่างสุโขทัย เชียงใหม่ และกรุงศรีอยุธยา ก่อนจะสืบทอดมาในราชธานีกรุงเทพฯ ในปัจจุบัน

เมื่อเล่าเรื่องลพบุรี..."วนา" ก็จะพาไปชมลายปูนปั้นอันสวยงาม ที่ยังหลงเหลืออยู่พอสมควร ประดับอยู่ที่ผนังวิหารวัดไลย์ อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี ซึ่งพิจารณาจากแบบอย่างศิลปะแล้วคงปั้นขึ้นราวกลางพุทธศตวรรษที่ 21 ในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนกลาง

ลายปูนปั้นเรื่องทศชาติชาดกและเรื่องพุทธประวัติตอนพระพุทธองค์เสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ผนังด้านหน้าของวิหารวัดไลย์

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงมีลายพระหัตถืเกี่ยวกับวัดนี้ไว้ว่า "...เป็นวัดชั้นแรกตั้งกรุงศรีอยุธยา แล้วปฏิสังขรณ์เมื่อรัชกาลสมเด็จพระเจ้าบรมโกศ (สมัยอยุธยาตอนปลาย) ยังมีลายภาพปูปั้นเก่าปั้นเรื่องทศชาติและเรื่องพระปฐมสมโพธิกถา (พุทธประวัติ) งามน่าดูนัก..."

สืบเนื่องจากลายพระหัตถ์ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ในพ.ศ. 2515 Elizabeth Wray และคณะ ได้ศึกษาทศชาติชาดกซึ่งปั้นไว้เรื่องละหนึ่งช่อง รวมสิบช่องเรียงเป็นแผงใหญ่ โดยสามารถเรียงตั้งแต่เรื่องที่หนึ่งจนถึงเรื่องที่สิบตามลำดับ...ไม่แน่ใจว่าข้าพเจ้าได้ถ่ายรูปมาครบสิบช่องหรือเปล่า ^_^

ทศบารมี

ทศชาติชาดกของวิหารวัดไลย์ เริ่มลำดับแรกคือ เตมียชาดก  มหาชนกชาดก สุวรรณสามชาดก เนมิราชชาดก มโหสถชาดก ภูริทัตต์ชาดก จันทรกุมารชาดก นารทชาดก วิธูรชาดก และ เวสสันดรชาดก  ซึ่งนับว่าเป็นองค์ประกอบที่สมดุล ขนาบฉากพุทธประวัติตอน พระพุทธองค์เสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งอยู่ตรงกลางแผง ***ลองมาทายกันเล่น ๆ นะคะว่า เรื่องไหน อยู่ตรงช่องไหนบ้าง???

ภาพพุทธประวัติตอนพระพุทธองค์เสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ หลังจากเสด็จขึ้นไปโปรดพระมารดา

 ช่องที่ (๑) เตมียชาดก

เจ้าชายเตมียอยู่ในเพศนักบวช ประทับภายในอาศรม พระหัตถ์ขวายกขึ้น ประกอบการแสดงธรรมวายพระราชบิดาและพระราชมารดา ซึ่งเสด็จมาเพื่อขอให้พระองค์เสด็จกลับไปเสวยราชย์สมบัติแทนพระราชบิดา

ช่องที่ (๒) มหาชนกชาดก

มหาชนกทรงยกคันธนูหนัก ๑,๐๐๐ แรงคนด้วยพระกรซ้าย (ซ้ายสุดของภาพคันธนูชำรุดหักหายไปแล้ว) เหล่าอำมาตย์นั่งพนมมือนมัสการอยู่ทางขวา ภิกษุถือตาลปัตรซึ่งยืนอยู่เบื้องหลังอำมาตย์เหล่านั้นคงเป็นตอนจบของเรื่อง ที่พระมหาชนกราชาผนวชเจริญพรหมวิหารอยู่ในป่าจนสำเร็จญาณ

ช่องที่ (๓) สุวรรณสามชาดก

สุวรรณสามตักน้ำใส่คนโท วางไว้บนหลังกวาง เพื่อนำมาปรนนิบัติบิดา มารดา ซึ่งนั่งอยุ่ในอาศรม เบื้องหลังฉากคงเป็นพระราชาปิลยักษ์

ช่องที่ (๔) เนมิราชชาดก

เนมิยราชประทับในสุธรรมสภา ซึ่งมีช้างสามเศียร หมายถึงเอราวัณพาหนะของพระอินทร์ โดยมีเหล่าเทวดาที่มาสนทนาธรรม นั่งนมัสการอยู่ทางด้านข้าง

ช่องที่ (๕) มโหสถชาดก

บุคคลชั้นสูงสองคนเป็นหลักของภาพ ทั้งสองยืนเจรจาศึก คนหนึ่งคงเป็นมโหสถ อีกคนหนึ่งจึงควรเป็นพระเจ้าจุลนี

ช่องที่ (๖) ภูริทัตต์ชาดก

พญานาคภูริทัตต์จำศีลโดยพันกายอยู่กับจอมปลวก พราหมณ์เนสาทซึ่งมีบุตรยืนอยู่ด้วย กำลังเจรจากับพราหมณ์หมองูผู้กำลังชูแก้วสารพัดนึก

ช่องที่ (๗) จันทกุมารชาดก

จันทกุมารนั่งพนมมืออยู่ภายในปะรำพิธีบูชายัญ ตอนบนพระอินทร์เหาะลงมาถือฆ้อนเหล็กเพื่อทำลายพิธี โดยมีพระราชาผู้หลงผิดประทับอยู่ภายในปราสาทในอาการตกตะลึง หน้าฉากคือ กัณฑทาลพราหมณ์เจ้าพิธีถูกประชาชนลงทัณฑ์จนตาย

ช่องที่ (๘) นารทชาดก

นารทพรหมโพธิสัตว์ ทรงทราบความเดือดร้อนของพระธิดารุจา และประชาชนที่พระราชาของตนหลงผิดเป็นชอบ จึงเหาะลงมาพร้อมทั้งหาบบริขาลมาเพื่อแสดงธรรมถวายพระเจ้าอังคติซึ่งอยู่ในอาการสะดุ้งพระทัย ขณะที่พระธิดายกกรพนมบูชานารทพรหม

ช่องที่ (๙) วิธูรชาดก

วิธูรบัณฑิตนั่งอยุ่กลาง ขนาบด้วยเจ้าของปัญหาทั้งสี่ ซึ่งเป็นตอนต้นของเรื่อง เมื่อวิธูรบัณฑิตโพธิสัตว์ ปราชญ์แห่งราชสำนักขอวพระเจ้าธนญชัยโกรพย์ กรุงอินทปัตย์ ตอบปัญหาธรรมะอันลึกซึ้งซึ่งสหายทั้สี่ได้แก่ พญาวรุณนาคราช พระอินทร์ พญาครุฑ และพนะเจ้าธนญชัยโกรพย์ ต่างไม่สามารถหาข้อสรุปได้

ช่องที่ (๑๐) เวสสันดรชาดก

พระเวสสันดรประทับในอาศรม พระกุมารทั้งสองแอบอยู่เบื้องหลัง ชูชกอยุ่ในท่าคุกเข่าไหว้เพื่อขอสองกุมารจากพระเวสสันดร ส่วนพระนางมัทรียืนหาบผัก ผลไม้อยุ่ในป่าหิมพานต์

ลองทายกันสนุก ๆ นะคะ ว่าตอนไหน อยู่ตรงไหนของภาพใหญ่ แล้ว"วนา" จะมาเฉลยค่ะ ส่วนเรื่อง เต็ม ๆของชาดกทั้งสิบตอน ขออนุญาตลงไว้แต่เพียงอธิบายภาพ เพราะจะยาวเกินไป...แต่หาอ่านได้ไม่ยากหรอกค่ะ ^_^

ท่ามกลางฉากเรื่องทศชาติชาดกที่กล่าวมาโดยสรุปนี้ ก็คือฉากพุทธประวัติตอนพระพุทธองค์เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ หลังจากเทศนาพระอภิธรรมโปรดพระพุทธมารดา พระพุทธองค์ในพระอิริยาบถยืนบนดอกบัว พระหัตถ์ขวาแสดงปางเทศนา รอบพระวรกายมีประภามณฑลล้อมรอบ เบื้องล่างมีบันไดซึ่งหักหายไปบางส่วน สองข้างพระพุทธองค์คือเหล่าอมนุษย์ มีเทวดา ยักษ์ ครุฑ อยุ่ในท่าพนมมือ (หัวหักหายไปหมดแล้ว) ตอนบนของฉากคือพระอาทิตย์ทรงรถ ซึ่งทราบได้จากรูปนกยูงที่ดุมล้อของรถและพระจันทร์ ซึ่งมีรูปกระต่ายอยุ่ที่ดุมล้อรถ

ถัดจากผนังนอกของด้านหน้าวิหารที่กล่าวมาแล้ว ก็จะเป็นผนังชั้นใน ซึ่งประดบประดาด้วยงานปูนปั้น มีทั้งลวดลายละเอียดงดงามในลักษณะของพรรณพฤกษา และปูนปั้นเรื่องพุทธประวัติตอนเจ้าชายสิทธิธัตถะทรงม้าเพื่ออกผนวช มีนายฉันนะและเทวดาตามเสด็จ

ยังมีความเห็นอื่น ๆ อีกว่า แผงให่ของผนังด้านหลังเป็นฉากพุทธประวัติตอนมารผจญ หรือตอนกษัตริย์เมืองต่าง ๆ ยกทัพมาเพื่อแย่งส่วนแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ หรือความเห็นล่าสุด สันนิษฐานว่าควรเป็นฉากศึก 101 กองทัพในเรื่องมโหสถชาดก ซึ่งนับว่ามีเหตุผลน่าสนใจทีเดียวค่ะ

ใต้แผงดังกล่าว เป็นช่องลูกกรงมะหวดเหลี่ยมประดับรูปเทวดาท่ามกลางลวดลายประดับ สภาพสึกกร่อนของปูนปั้นที่ผนังนี้มีอยู่มากกว่าผนังด้านหน้า เพราะด้านนี้จะรับแดดฝนมากกว่า

ปัจจุบันปูนปั้นประดับวิหารวัดไลย์ ยังเหลือความงดงามให้ได้ชื่นชมพร้อมกับคุณค่าทางด้านภูมิปัญญาช่างในการออกแบบและฝีมือช่างชั้นสูง ตลอดจนคติความเชื่อในการสร้างเหล่านี้ช่วยให้ผู้ที่สนใจศึกษา หยั่งทราบความเป็นมาทางประวัติศาสตร์ของชุมชนแห่งนี้ได้เป็นอย่างดี หลักฐานของอดีตแห่งนี้ หรือแห่งอื่น ๆ ก็ตาม หากปล่อยให้ถูกทำลายหรือละเลยจนหมดไป เราจะไม่เหลือรากฐานทางปัญญาอันจำเป็นสำหรับการพัฒนาการในอนาคตเลย

จบตอนสุดท้าย.....ของเรื่องราวในลพบุรี...ที่ข้าพเจ้าได้มีโอกาสฝากรอยเท้าเอาไว้

เรื่องและภาพโดย : วนา

ข้อมูลทางประวัติศาสตร์และประวัติศาสตร์ศิลปะ

- ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา, เที่ยวไปตามทางรถไฟ

- ประภัสสร  โพธิ์ศรีทอง, ประติมานวิทยาและรูปแบบศิลปะในภาพปูนปั้นประดับวิหารวัดไลย์

- สันติ  เล็กสุขุม, ปูนปั้นชิ้นเอกในศิลปะไทย ในเอกสารประกอบการสัมมนาเรื่อง "ศิลปกรรมในจังหวัดลพบุรี

ขอขอบคุณทุกท่านที่แวะชมค่ะ


อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 11 (0)
siampatriot วันที่ : 05/09/2008 เวลา : 11.47 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/siampatriot
แวะมาเยี่ยมคร๊าบบบบ

งดงามละเอียดอ่อนมากๆ ครับ

ความคิดเห็นที่ 10 (0)
ซันตะวันยิ้ม วันที่ : 18/08/2008 เวลา : 10.15 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/suntawanyim


ความคิดเห็นที่ 9 (0)
ปลาจิ้งจั้ง วันที่ : 11/08/2008 เวลา : 13.26 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/Kwantawee

สวัสดีค่ะ
........
ยังไม่เคยไปเลยค่ะ
ขอบคุณค่ะที่นำมาเสนอ ได้ความรู้เลยค่ะ

ความคิดเห็นที่ 8 (0)
theeratatt วันที่ : 10/08/2008 เวลา : 10.34 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/thebier

ข้อมูลสุดยอดครับ

ผมคงต้องใช้เวลามากกว่านี้ในการศึกษารายละเอียด
เรื่องราวต่างๆ ที่คุณนำเสนอแล้วครับ

ยินดีที่ได้รู้จักนะครับ

ความคิดเห็นที่ 7 (0)
ก้อนหินรำพัน วันที่ : 06/08/2008 เวลา : 21.52 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/LOSTGEO


หวัดดีคุณวนา...อีกครั้งนะครับ

ต้องยอมรับว่าได้ความรู้เพิ่มขึ้นมากจากบ้านนี้ เพราะผมเองไม่กระดิกกับเรื่องราวเหล่านี้แม้แต่น้อย

นี่คงเป็นสิ่งดี..ที่พื้นที่ในบล๊อคมีให้เราได้แลกเปลี่ยนกัน

ตอนนี้..ผมกำลังอ่านถึงเรื่องราว "เหล็ก..โลหปฏิวัติ"..ของ อ.ศรีศักร นะครับ...หนังสือเล่มนี้อ่านง่ายและได้ความรู้มาก...ทั้งผมก็พอจะนึกภาพตามได้...เพราะหลายแห่งที่เคยเทียวทางผ่านไป...ผมมักจะพบเจอหลักฐานทางโบราณคดีและประวัติศาสตร์อยู่เสมอ...

การทำความเข้าใจกับเรื่องราวเหล่านี้...ผมเชื่อมั่นว่ามันจะมีผลต่อวิธีคิดบางอย่างของตนเอง...และความเข้าใจในรากเหง้าที่มาของชนชาติ...อาจทำให้เรารักกันมากขึ้น

ผมโยงไปได้ถึงโน่นเลยนะครับ

จบจากลพบุรีแล้ว..จะไปไหนต่อ..ยังรออ่านตลอดนะครับ

ขอบคุณและขอให้มีความสุขเสมอครับ

ความคิดเห็นที่ 6 (0)
พานทองชุบ วันที่ : 04/08/2008 เวลา : 18.29 น.

ลพบุรียังเป็นแหล่งศึกษาหาความรู้ในอดีต ที่เขาสมอแค

ความคิดเห็นที่ 5 (0)
nilsamai วันที่ : 02/08/2008 เวลา : 17.43 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/nilsamai
.

ลายปูนปั้นก็นึกแต่เพชรบุรี ขอบคุณสำหรับปูนปั้นลพบุรีนะคะ

ความคิดเห็นที่ 4 (0)
หนุ่มแปลกหน้า วันที่ : 01/08/2008 เวลา : 22.02 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/untameheart

จากบ้านผม....
อ๋อ...ผมหมายถึงช่วงนี้เป็นช่วงเข้าพรรษาครับ แฮะๆๆ
แว๊บไปดูปฏิทินวันนี้วันพระ แีรม 15 ค่ำ เดือน 8 พอดีครับ แฮะๆๆ
ทำงานด้านนี้ใช่ไหมครับ เดาเอานะครับ (- -'')
ยินดีที่ได้รู้จักนะครับ คุณวนา

ความคิดเห็นที่ 3 (0)
หนุ่มแปลกหน้า วันที่ : 01/08/2008 เวลา : 21.43 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/untameheart

ลายปูนปั้นงดงามจริงๆ ครับ
ข้อมูลแน่นปึกเลย แฮะๆๆ ขอบคุณครับ

1 vote นะครับ ผมก็คนลพบุรีเหมือนกัน แฮะๆๆ

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
ฅนผ่านทาง วันที่ : 01/08/2008 เวลา : 21.33 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/konphantang
ร่างไร้วิญญาณของคุณน้าผ่องพรรณนอนสงบนิ่งอยู่ในโลงศพหน้าเตาเผา หากไม่มีบรรยากาศของพิธีการแห่งความโศกเศร้า ก็คงไม่ต่างกับภาพการนอนหลับของผู้หญิงวัยเกษียณที่ยังมีเค้าความสวยให้เห็น..

ต้องสารภาพกันตามตรงเลยครับว่า
ผมไม่เคยไปเยือนลพบุรีเลย ทั้วๆ ที่อยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพ
แต่ก็ได้ความรู้มากขึ้นทีเดียวครับ
+1 โหวด ครับ

ขอบคุณนะครับที่ไปเยือน

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
ลูกเสือหมายเลข9 วันที่ : 01/08/2008 เวลา : 18.43 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/chai
<<==แวะไปทัก..แล้วคุณจะรักหนุ่มคนนี้

ชอบมากครับ....ที่นำมาเรียบเรียงพร้อมภาพประกอบที่งดงาม
ขอโหวตให้เลยครับ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน