• vinitvadee
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2017-06-29
  • จำนวนเรื่อง : 1108
  • จำนวนผู้ชม : 225815
  • ส่ง msg :
  • โหวต 436 คน
ยามเราสรวลสำรวลรื่น โลกก็ชื่นชมผสม
สะอื้นอ้อนอ่อนอารมณ์ ก็จำเศร้าแต่เราเดียว (กฤษณา อโศกสิน) มาคุยกันพลันเบิกบานใจ
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/vinnapatra
วันอังคาร ที่ 12 มีนาคม 2562
Posted by vinitvadee , ผู้อ่าน : 318 , 07:26:09 น.  
หมวด : วิทยาศาสตร์/ไอที

พิมพ์หน้านี้
โหวต 5 คน สำรวจฟ้า , แม่หมี และอีก 3 คนโหวตเรื่องนี้

โดย: ผู้จัดการออนไลน์
 
 
พัดทดน้ำในลำน้ำหมั่น บ้านนาหมูม่น
 
พัดทดน้ำในลำน้ำหมั่น บ้านนาหมูม่น
 

เนเธอร์แลนด์มีกังหันลม แต่ที่ "ด่านซ้าย" จังหวัดเลยมี "พัดทดน้ำ" เครื่องจักรไม้ที่สามารถผันน้ำจากที่ต่ำสู่ที่สูงโดยไม่ใช้น้ำมัน ภูมิปัญญาของคนท้องถิ่นที่ทำมาหากินอย่างกลมกลืนกับธรรมชาติ

แม้ว่าเกษตรกรหลายคนจะหันมาใช้งานเครื่องสูบน้ำหัวพญานาค ที่สูบน้ำได้เร็วและแรง แต่หลายครัวเรือนในบ้านนาหมูม่น ต.นาดี อ.ด่านซ้าย จ.เลย ยังคงใช้งาน "พัดทดน้ำ" เพื่อผันน้ำจากลำน้ำหมันซึ่งเป็นสายน้ำหลักที่ไหลผ่านชุมชน

พัดทดน้ำใช้ประโยชน์จากการไหลของสายน้ำ ทำให้สามารถดึงน้ำจากที่ต่ำขึ้นไปยังที่สูงกว่า เพื่อผันน้ำเข้าสู่พื้นที่เกษตร แต่ความสะดวกรวดเร็วของเครื่องสูบน้ำที่เข้ามา รวมถึงระบบนิเวศลุมน้ำหมันที่เปลี่ยนไปจนไม่เอื้อต่อการสร้างพัดทดน้ำ ทำให้จำนวนของพัดทดน้ำจากที่เคยมีนับร้อยตัวตลอดแนวลำน้ำหมัน 45 กิโลเมตร ลดจำนวนเหลือเพียงไม่กี่สิบตัว

ในส่วนของบ้านนาหมูม่นนั้น แม้จะเป็นพื้นที่ที่เหลือพัดทดน้ำมากที่สุดในอำเภอด่านซ้าย แต่ก็เหลือเพียง 13 ตัว จากเดิมที่มีมากกว่า 50 ตัวตลอดแนวลำน้ำหมันที่ไหลผ่านหมู่บ้าน 4-5 กิโลเมตร จำนวนที่ลดลงนี้ทำให้เกิดโครงการ "พัดทดน้ำ" เพื่อรื้อฟื้นเทคโนโลยีด้านการจัดน้ำ ปี 2559-2560 โดยการสนับสนุนทุนวิจัยจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

โครงการวิจัยดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้การทำพัดทดน้ำ และแนวทางการส่งเสริมพลังงานทางเลือกในการจัดการน้ำที่ประหยัดและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้พัดทดน้ำยังถูกมองว่าเป็นสาเหตุของน้ำท่วม โดย รศ.ดร.เอกรินทร์ พึ่งประชา จากภาควิชา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัย เล่าว่า
 
ในช่วงใน 20-30 ปีที่ผ่านมา ระบบนิเวศลุ่มน้ำหมันเกิดการเปลี่ยนแปลง ลำน้ำตื้นเขิน เกิดน้ำท่วมพื้นที่เกษตรและชุมชนเมืองในช่วงฤดูฝนทุกปี ซึ่งผู้ได้รับผลกระทบมองว่า "หลักหร่วย" ที่เป็นส่วนประกอบของพัดทดน้ำนั้นคือสาเหตุหลักของน้ำท่วม เพราะตั้งขวางทางไหลของน้ำ

ทว่า จากการศึกษาของโครงการวิจัย ทั้งการสัมภาษณ์เชิงลึก การสัมภาษณ์แบบกลุ่มสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วม การสำรวจเอกสาร จัดทำหมวดหมู่ สังเคราะห์และวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเป็นระบบพบว่า พัดทดน้ำไม่ได้เป็นสาเหตุให้เกิดน้ำท่วม เพราะแม้พัดทดน้ำลดจำนวนลงไปมาก แต่ก็ยังเกิดปัญหาน้ำท่วมเหมือนเดิม และพื้นที่เกษตรได้รับความเสียหายเหมือนเดิม

นางเปรมศรี สาระทัศนานันท์ หัวหน้านักวิจัยท้องถิ่นด่านซ้าย และหัวหน้าพยาบาลโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชด่านซ้าย ซึ่งเป็นคนในพื้นที่ เล่าว่าการสร้างพัดทดน้ำนั้นเกิดจากการร่วมแรงร่วมใจของเครือข่าย ซึ่งมีต้นทุนจากวัสดุเพียง 1,000 บาท สามารถใช้งานได้ 1-2 ปี แต่เครื่องสูบน้ำมันมีค่าใช้จ่าย 20,000-30,000 บาท และมีค่าใช้จ่ายเป็นน้ำมันด้วย การใช้พัดทดน้ำจึงช่วยเกษตรกรประหยัดได้มาก

ด้าน นพ.ภักดี สืบนุการณ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชด่านซ้าย ซึ่งเป็นชาวนนทบุรีและได้ย้ายมาใช้ชีวิตที่ อ.ด่านซ้ายเป็นเวลาร่วม 30 ปี กล่าวว่าสิ่งหนึ่งที่ประทับใจมากคือพัดทดน้ำ ซึ่งนับเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นและเป็นความฉลาดอย่างยิ่งของบรรพบุรุษที่สามารถผันน้ำไปยังพื้นที่ขาดแคลนน้ำได้ และเมื่อครั้งย้ายมาอยู่ด่านซ้ายใหม่ๆ ก็ชอบปั่นจักรยานไปชมพัดทดน้ำบ่อยๆ

นอกจากประโยชน์ทางด้านการเกษตรแล้ว ยังเป็นจุดขายที่น่าสนใจสำหรับการท่องเที่ยวชุมชนได้ และเพื่ออนุรักษ์พัดทดน้ำซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดมาเป็นร้อยปีให้เหลืออยู่ในอำเภอด่านซ้ายให้มากที่สุด รวมถึงรักษาฐานทรัพยากรและสืบสานเทคโนโลยีพื้นบ้านด้านการจัดการน้ำของชุมชน
 
กลุ่มเครือข่ายในท้องถิ่นและภาคส่วนต่างๆ จึงได้จัดตั้ง "ศูนย์เรียนรู้ด้านการจัดการพัดทดน้ำบ้านนาหมูม่น" เมื่อเดือน ส.ค.60 ที่ผ่านมา โดยใช้ยุ้งข้าวเก่าของหมู่บ้านเปิดเป็นพื้นที่เรียนรู้และจัดแสดงนิทรรศการ
 


แปลงข้าวโพดที่ใช้น้ำจากลำน้ำหมัน
 
แปลงข้าวโพดที่ใช้น้ำจากลำน้ำหมัน

แปลงเกษตรผสมผสานใช้น้ำซับที่ต่อท่อจากภูสูง
 
แปลงเกษตรผสมผสานใช้น้ำซับที่ต่อท่อจากภูสูง

พื้นที่เกษตรบ้านนาหมูม่น
 
พื้นที่เกษตรบ้านนาหมูม่น
 
 
ขอบคุณ  MGR Online
 
สิริสวัสดิ์ภุมวารค่ะ




อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 7 (0)
vinitvadee วันที่ : 14/03/2019 เวลา : 07.59 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/natcha2

ท่าน PT คะ

ดิฉันเสียดายความสงบร่มเย็น เสียงลมพัดกอไผ่เสียดสีดังออดแอด

ขอไปชมตรงนั้นทุกครั้งที่ไปกราบคุณตา
มีส้มตำลาวแซ่บเหลือหลาย เพราะขอบตลิ่งมีพืชผักสวนครัวทุกชนิด แย่งกันทานหลายๆคน มันสนุกมากค่ะ
ขอบพระคุณมากนะคะ _/\_

ความคิดเห็นที่ 6 vinitvadee ถูกใจสิ่งนี้ (1)
สำรวจฟ้า วันที่ : 13/03/2019 เวลา : 21.41 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/PeeThong

เทคโนโลยี่ทำให้วิถีชาวบ้านเปลี่ยนแปลงไป ใครใช้ระบบนี้อยู่ก็ไม่สามารถอยู่ได้เพราะทรัพยากรน้ำถูกเทคโนโลยี่ดึงดูดไปหมดซะก่อนคนที่ใช้ระบบเก่าเพราะมีความพอเพียง

ความคิดเห็นที่ 5 (0)
vinitvadee วันที่ : 13/03/2019 เวลา : 07.04 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/natcha2

ขอบพระคุณ พี่อ้อมค่ะ _/\_

ความคิดเห็นที่ 4 (0)
vinitvadee วันที่ : 12/03/2019 เวลา : 16.28 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/natcha2

ขอบพระคุณ พี่รัตน์ค่ะ _/\_

ความคิดเห็นที่ 3 rattiya ถูกใจสิ่งนี้ (1)
vinitvadee วันที่ : 12/03/2019 เวลา : 11.56 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/natcha2

คุณอดุลย์คะ

ด้วยความยินดีค่ะ
ดิฉันไม่เคยเห็น "พัดทดน้ำ" เลยค่ะ

ดิฉันเคยเห็น "ระหัดวิดน้ำเข้านา" บ้านแม่ที่โคราช เมื่อนานมาแล้ว

กระบอกไม้ไผ่ใหญ่ มัดติดกงล้อระหัดเฉียงๆ เมื่อกงล้อหมุนลงด้วยแรงน้ำไหล กระบอกไม้ไผ่ก็จะได้นำเต็ม พอถึงระยะก็เทลงรางไม้ไผ่ที่เขาวางต่อเข้านา

เห็นแล้วยังจำได้จนบัดนี้ เสียงดังออดแอด เป็นเสียงเฉพาะของระหัดวิดน้ำ

ริมตลิ่งของคลอง (ทำไมไม่เรียกแม่น้ำก็ไม่ทราบค่ะ) ที่มาจากแม่น้ำมูล มีไผ่กอใหญ่เป็นระยะๆ มี "เถียงนาน้อย" ปูด้วยฟากจากไม้ไผ่สับ หลังคามุงจาก แต่กันลมฝนได้ เห็นแล้วยังอยากอยู่ค่ะ

แต่วันนี้ไม่มีแล้ว มีชลประทานมาบริหารจัดการแทนค่ะ มันต้องพัฒนา...

ขอบพระคุณมากนะคะ _/\_

ความคิดเห็นที่ 2 rattiya , vinitvadee ถูกใจสิ่งนี้ (2)
อดุลย์ วันที่ : 12/03/2019 เวลา : 11.26 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/adulmr

เป็นภูมิปัญญาที่ดีและชาญฉลาดมากครับ

เสียน่าดายที่ชาวบ้านส่วนใหญ่(จะ)เลิกใช้
และหันไปพึ่งเครื่อง(สูบน้ำ)พญานาคในการทดน้ำแทน
ซึ่งแน่นอนว่าต้องเสียค่าใช้จ่ายดังว่า

พอได้อ่านเรื่องนี้
ทำให้นึกถึงระหัดวิดน้ำทะเลเข้านาเกลือโดยใช้แรงลม แถบจังหวัดเพชรบุรีและสมุทรสงคราม

แต่ที่จังหวัดเลย ในเรื่องนี้
พิเศษตรงที่ไม่ต้องสร้างใบพัดเพื่อรับลมมาหมุนระหัด
แต่ใช้แรงไหลของน้ำเพื่อหมุนระหัดแทน
แต่ในน้ำทะเลจะทำแบบนี้ไม่ได้

ขอบคุณ คุณ vinitvadee สำหรับเรื่องราวดีๆ
ยอดเยี่ยมมากครับ

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
vinitvadee วันที่ : 12/03/2019 เวลา : 10.57 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/natcha2

ขอบพระคุณ คุณลุงยั้งคิดค่ะ _/\_

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< มีนาคม 2019 >>
อา พฤ
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            



[ Add to my favorite ] [ X ]