• ศุภศรุต
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : jeabvoranai@gmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-05-28
  • จำนวนเรื่อง : 224
  • จำนวนผู้ชม : 2292854
  • ส่ง msg :
  • โหวต 1574 คน
วรณัย พงศาชลากร
เรื่องราวทางมานุษยวิทยา ประวัติศาสตร์ โบราณคดี สหวิทยาการและมุม Gossip
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/voranai
วันจันทร์ ที่ 14 พฤศจิกายน 2559
Posted by ศุภศรุต , ผู้อ่าน : 2059 , 14:17:49 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 5 คน นายธรรมยุติ , BlueHill และอีก 3 คนโหวตเรื่องนี้

           "กระทง" ก็คือ เครื่องประกอบของดอกไม้และใบตองที่นำมาประดิษฐ์ประดอยให้เป็นรูปของดอกบัวบาน เพื่อให้สามารถลอย ไม่จมลงไปในน้ำ ด้านบนกระทงสามารถวางเครื่องบูชาทั้งตะคัน พระประทีป เทียนหรือธูปหอม ดอกไม้ได้จำนวนหนึ่ง

          "ลอยกระทง" ก็คือ การลอยบุปผาดอกไม้ มอบความงดงามและความหอมหวนของดอกไม้มงคล ผ่านสายน้ำไปเพื่อถวายแก่ธรรมชาติและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่แตกต่างกันไปในแต่ละวัฒนธรรม

           ดอกไม้โบราณที่นิยมใช้ในการลอยน้ำบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ นิยมใช้ดอกพุด ดอกสุพรรณิการณ์และดอกกรรณิการ์ อันเป็นดอกไม้มงคลทั้งในคติความเชื่อของฮินดูและพุทธมาตั้งแต่ในอดีต รูปของดอกพุดในธรรมชาติจะมีกลีบดอกบิดหมุนไปทางขวา คล้ายสัญลักษณ์ “นันทิยวัตตะ” (รูปศิลปะเป็นดอกไม้ 4 – 6 กลีบ) ที่หมุนวนไปตามลักษณะของการเดินทักษิณาวัตร ถือเป็นรูปสำคัญหนึ่งในมงคล 108 ประการที่พบบนรอยพระพุทธบาทสำคัญ อย่างพระพุทธบาทคู่ที่มหาสถูปเมืองอมราวดี รอยพระพุทธบาทคู่ที่ศิรินทา ในศรีลังกา

ดอกสุพรรณิการ์ สีเหลืองสด ดอกไม้มงคลทางความเชื่อและศาสนาในยุคโบราณ
.
           นันทิยวัตตะก็คือรูปของดอกพุด (หรือดอกไม้มีกลีบสมบูรณ์) ที่เบ่งบานเต็มที่ มีกลีบหมุนไปทางขวา หมายถึง “ธรรมจักร - ธรรมจักกัปปวัตนสูตร” ตรงกลางเป็นแกนที่แสดงถึงความเป็นอันหนึ่งเดียวกัน
 
.
          ส่วนดอกสุพรรณิการ์มีดอกสีเหลืองสด ปรากฏรูปลักษณ์แทนดอกกรรณิการ์ในวรรณคดีไทยหลายเรื่อง เช่นไตรภูมิพระร่วงของพญาลิไท หนังสือเรื่องนางนพมาศ มหาชาติคำหลวง กัณฑ์มหาพน ปฐมสมโพธิกถาของพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส กาพย์ห่อนิราศธารโศก และพระมาลัยคำหลวงของเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์ ดอกสุพรรณิการ์จะเกี่ยวข้องผูกพันกับศาสนาต่าง ๆ ในอินเดียตามชื่อชนิดพันธุ์ “Religiosum” และชาวอินเดียจะให้ความเคารพอย่างสูง มักปลูกต้นสุพรรณิการ์ไว้ตามศาสนสถานของพระผู้เป็นเจ้า ชื่อสุพรรณิการ์มาจากภาษาบาลี “เสผาลิกา” แปลว่าต้นไม้ที่มีดอกหอมรัญจวน
 
.
ภาพวาดปูนเปียกส (เฟรสโก) บนผนังคูหาถ้ำที่ “ภูผาแห่งราชสีห์ - สิกิริยา” (Sigiriya) เมืองดัมบูลล่า (Dambulla) ประเทศศรีลังกา อายุในราวพุทธศตวรรษที่ 11 แสดงภาพของเทพธิดาบนสวรรค์กำลังถือดอกพุดที่ถือว่าเป็นดอกไม้แห่งสวรรค์ไว้ในมือทั้งสอง
.
        ดอกไม้มงคลอันเป็นสัญลักษณ์แห่งความศักดิ์สิทธิ์ทั้งสองชนิด (และอีกหลายชนิด) ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องพุทธบูชา โดยเอาดอกไม้ที่มีกลีบบานมาลอยน้ำในภาชนะถวายสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ทั้งในอินเดีย ศรีลังกา อินโดนิเชีย ผู้คนจะเอาดอกไม้มงคล ทั้งดอกบัวหลวงและบัวสายสีต่างๆ มาลอยน้ำบูชาพระ รวมทั้ง ดอกลั่นทม ดอกพุด ดอกกรรณิการ์และดอกสุพรรณิการ์ มาลอยน้ำถวายสิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามศาสนสถานทั้งของฝ่ายพุทธและฝ่ายฮินดู
.
           แต่ในปัจจุบัน ดอกไม้ที่ถูกนิยามให้มีความเป็นศิริมงคลมีมากขึ้นกว่าในอดีต ทั้งดอกบัว ดอกมะลิ ดอกรัก ดาวเรือง ดอกกุหลาบ ดอกพุดตาน ดอกบานไม่รู้โรย ฯลฯ
 
.
ดอกไม้หอมมงคลนานาชนิด เป็นเครื่องบูชาสำคัญด้วยการ "ลอย" ในงาน "คเณศจตุรถี" (Ganesh Chaturthi)
.
          ในสังคมที่มี “นิเวศวัฒนธรรม” (Cultural Ecology) อยู่ในพื้นที่นำท่วมน้ำหลาก คติความเชื่อเรื่องความอุดมสมบูรณ์ กำกับความมั่นใจให้พืชพรรณธัญญาหาร ต้นข้าวที่กำลังเติบโตเต็มในเดือน 12 ก่อนการเก็บเกี่ยว การบูชาธรรมชาติ โดยเฉพาะ “พระแม่แห่งน้ำ” หรือ “พระแม่คงคา” ตามความเชื่อของฮินดู ในวันน้ำขึ้นสูงสุดและหยุดไหลหลากจึงเป็นวันที่มีความสำคัญในรอบปี ซึ่งวันนั้นก็จะเป็นวันที่พระจันทร์เต็มดวงสว่างไสว เป็นจุดสังเกตทางดาราศาสตร์ บอกให้ผู้คนได้เริ่มการบูชาธรรมชาติหรือเทพเจ้า ผ่านสายน้ำท่วมในท้องทุ่งและแม่น้ำที่มีน้ำคะนองเต็มตลิ่ง
.
           แต่เมื่อเวลาผ่านไป การบูชาธรรมชาติที่เรียบง่ายในอดีตก็แปรเปลี่ยน กลายมาเป็นการบูชาเทพเจ้าพระพุทธเจ้าหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามคติความเชื่อทางลัทธิศาสนาในยุคต่อ ๆ มา ที่มีอิทธิพลเข้ามาทับซ้อนปะปนกับการบูชาเซ่นสรวงธรรมชาติด้วยดอกไม้ที่มีความงามและความหอมง่าย ๆ แบบเดิม ๆ กลายมาเป็นการสร้างเรื่องราว วรรณกรรมและรายละเอียดมากมาย เพื่ออธิบายการลอยดอกไม้บูชาในรูปของ “กระทง” ลงในแม่น้ำหลาก ทั้งเรื่องราวการลอยกระทงดอกไม้เพื่อการอขมาแก่พระแม่คงคา การบูชาพระพระนารายณ์ที่กำลังบรรทมสินธุ์อยู่ในเกษียรสมุทร ลอยพระประทีปดอกไม้ในสายน้ำเพื่อต้อนรับพระพุทธเจ้า ในวันเสด็จกลับจากดาวดึงส์ ลอยกระทงดอกไม้เพื่อการบูชาพระพุทธบาท ณ หาดทรายริมแม่น้ำนัมมทานที บูชาท้าวพกาพรหม บนสวรรค์ชั้นพรหมโลก หรือเพื่อการบูชาพระอุปคุตตะเถระ ที่สะดือทะเล
 
.
ภาพสลักนูนต่ำบนผนังระเบียงคดด้านนอก มุมทิศตะวันออกเฉียงใต้ของปราสาทบายน แสดงภาพพิธีกรรมการขอขมาน้ำ
ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างความเชื่อเรื่องแม่น้ำดั้งเดิมในท้องถิ่นกับคติแม่คงคาของฮินดู
.
          ลางทีการลอยกระทงดอกไม้ก็ไปผสมผสานเข้ากับความเชื่อในการลอยโคมพระประทีป ที่ใช้ช่วงเวลาสำคัญเดียวกันในรอบปี เพื่อขึ้นไปกระทำพุทธบูชาแก่ “พระเกศาจุฬาโมลี” และ “พระทาฐธาตุ” ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ประดิษฐานอยู่ในพระจุฬามณีเจดีย์บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ตามความเชื่อทางพุทธศาสนาบางนิกาย
รุปลอกลายเส้นรูปคล้ายกระทง จากก้นชามสังคโลก หลักฐานสำคัญที่ยืนยันว่ามีการลอยกระทงตั้งแต่ครั้งกรุงสุโขทัย
.
           แต่สุดท้ายทั้งหลายทั้งมวล “การลอยกระทง” ก็คือการลอยดอกไม้ที่มีความงาม ความหอมและมีประทีปส่องสว่างเพื่อเป็นการบูชาธรรมชาติและอำนาจเหนือธรรมชาติ (Animism) โดยอาศัยปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ของพระจันทร์เต็มดวงในวันน้ำหลากหยุดนิ่งในรอบปี มากำหนดเป็นช่วงเทศกาลประเพณี ที่ก็จะแตกต่างกันไปตามสภาพของสิ่งแวดล้อมในแต่ละวัฒนธรรม
 

 การลอยกระทงดอกไม้หอมและประทีปไฟ เพื่อการบูชา ในเทศกาล "คงคาดูเซร่า" (Ganga Dussehra) ในอินเดีย

            แต่กระนั้นการลอยกระทงดอกไม้หอม ก็ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะในช่วงเวลาพระจันทร์เต็มดวงของเดือน12 เท่านั้น ในอินเดีย ก็มีการลอยกระทงดอกไม้หอมในวันสำคัญอื่น ๆ อย่างวันเกิดพระคเณศ (คเณศจตุรถี) ก็ลอยดอกไม้และกระทงในแม่น้ำ วันฉลองพระแม่คงคา (คงคาดูเซร่า) ก็ลอยกระทงดอกไม้หอมและแสงประทีปกันในแม่น้ำ เช่นกันครับ




อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 3 (0)
นายธรรมยุติ วันที่ : 15/11/2016 เวลา : 11.24 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/Dhammayuth


ความคิดเห็นที่ 2 (0)
BlueHill วันที่ : 15/11/2016 เวลา : 09.15 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/charlee
นักดูนก

เรื่องเยี่ยมมาก ชอบเลยครับ

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
feng_shui วันที่ : 14/11/2016 เวลา : 23.57 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/buzz
feng_shui

เรื่องราว สุดยอด เช่นเดิมขะ อาจารย์เจี๊ยบ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

งานวันผู้ไทโลก ครั้งที่ 8

งานวันผู้ไทโลก เท่อที่ 8 "พระธาตุศรีมงคลงามสง่า บูซาเจ้าปู่มเหศักดิ์ โฮมฮักผู้ไทโลก" วันที่ 4 - 6 เมษายน 2560 ณ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร

View All
<< พฤศจิกายน 2016 >>
อา พฤ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      



[ Add to my favorite ] [ X ]