• ศุภศรุต
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : jeabvoranai@gmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-05-28
  • จำนวนเรื่อง : 224
  • จำนวนผู้ชม : 2189461
  • ส่ง msg :
  • โหวต 1574 คน
วรณัย พงศาชลากร
เรื่องราวทางมานุษยวิทยา ประวัติศาสตร์ โบราณคดี สหวิทยาการและมุม Gossip
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/voranai
วันพุธ ที่ 15 พฤศจิกายน 2560
Posted by ศุภศรุต , ผู้อ่าน : 1661 , 16:30:22 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 1 คน แม่มดเดือนMarch โหวตเรื่องนี้

“จอมปราสาท” วิษัยนครบายน ที่บ้านโป่ง ราชบุรี

: ปราสาทเขมรที่อยู่ใกล้กรุงเทพมหานครมากที่สุด

.

.

          “...เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2508 มีผู้ใช้รถแทรกเตอร์ไถปรับระดับพื้นดินทางทิศตะวันตกของสระโกสินารายณ์ ได้พบเศษอิฐโบราณหักพังทับถมอยู่เป็นจำนวนมาก... ริมถนนที่แยกจากถนนแสงชูโตมีเนินดิน 2 เนิน ถูกรถแทรกเตอร์ไถดินเพื่อกรุยทาง พบเศียรเทวรูปศิลา 2 เศียร ...”

.

          “... ต่อมามีประชาชนเข้าขุดค้น ก็พบเศียรพระพุทธรูป เศียรเทวรูป พระพิมพ์ เครื่องปูนปั้นจำนวนมาก....”

          “...เศียรที่พบ ประชาชนเคยเอาไปตั้งบูชา สมมุตชื่อว่า “เจ้าปู่โกณฑัณย์และเจ้าปู่อู่ทอง" แต่ในปัจจุบันได้เก็บไปไว้ที่อื่น เสียแล้ว”

.

.

           “...ในเดือนกุมภาพันธ์  2509 กรมศิลปากร ได้ดำเนินการขุดค้น โดยมอบให้นายตรี อมาตยกุล หัวหน้ากองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ เป็นผู้ควบคุม...”

.

          “...ซากของจอมปราสาทเป็นซากเนินดินขนาดใหญ่ บนเนินมีรอยการขุดเจาะ 2 – 3 แห่ง แต่ยังมีสภาพดีอยู่ ส่วนซากโบราณสถานอื่น ๆ นั้นถูกลักลอบขุดกัน ทำลายจนสิ้นสภาพ คงเหลือแต่กองอิฐและเศษอิฐทิ้งกระจัดกระจาย กลาดเกลื่อนอยู่บนพื้นดินเท่านั้น...”

..

           “....ในระหว่างการขุดค้น ได้พบหินทรายสีแดงหลายแท่ง ไม่จำหลักลวดลาย เข้าใจว่าเป็นกรอบและทับหลังประตูที่จะเข้าไปภายในองค์ปรางค์ กับได้พบกลีบขนุนปรางค์อันหนึ่งทำด้วยหินทรายสีแดง มีพระพุทธรูปประทับอยู่ในซุ้มเรือนแก้ว...”

..

           “...เมื่อได้ถากถางและขุดลอกดินที่ทับถมอยู่ออกไปส่วนหนึ่งแล้ว พอสันนิษฐานได้ว่า เดิมคงจะสร้างฐานสูงขึ้นไป 2.50 เมตร แล้วสร้างปราสาทองค์ใหญ่ไว้ตรงกลาง ก่อมุขยื่นออกไปทั้ง 4 ทิศ ตัวปรางค์ก่อด้วยศิลาแลง กรอบประตู ทับหลังตลอดจนกลีบขนุนทำด้วยหินทรายสีแดง องค์ปรางค์คงจะฉาบปูนและปั้นลวดลายประกอบ ภายในปรางค์จะใช้เป็นที่ประดิษฐานพระโพธิสัตว์โลเกศวรเปล่งรัศมีที่ขุดพบ ตรงมุขทั้ง 4 คงจะประดิษฐานพระโพธิสัตว์องค์เล็กด้านละองค์ แต่ยังค้นไม่พบ คงพบก็แต่พระกรกับพระบาทเท่านั้น”

..

            “... สิ่งสำคัญที่พบในการขุดค้นคราวนี้ก็คือ รูปพระโพธิสัตว์โลเกศวรองค์ใหญ่ทำด้วยหินปูนสีเขียว พบระหว่างมุขด้านทิศตะวันออกและด้านใต้ คงพบแต่ท่อนพระองค์เท่านั้น ส่วนเศียรและพระกรซึ่งมี 8 พระกร และพระบาทได้หักหายไป .......ได้ตามขุดหาพระเศียร พระกร และพระบาท ไปทางมุขด้านใต้ คงพบแต่แต่ท่อนพระพาหุบางส่วนเท่านั้น นอกนั้นหาไม่พบ ..... เมื่อเซาะชายเนินเรื่อยไปทางตะวันตก ก็ได้พบฐานพระพุทธรูปขนาดใหญ่ ทำด้วยหินทรายสีแดงฐานหนึ่ง เข้าใจว่าใช้สำหรับรองพระโพธิสัตว์โลเกศวร และฐานเล็กที่ทำด้วยหินทรายสีแดงเหมือนกันอีกฐานหนึ่ง ...”

.

.

.

.

          “...ได้ออกสำรวจบริเวณโดยรอบจอมปราสาทและรอบบริเวณสระโกสินารายณ์ ... ได้พบเจดีย์ก่อด้วยอิฐ ทั้งในและนอกกำแพงเมือง แต่ได้ถูกทำลายจนเหลือแต่ฐานหลายองค์ .... กลับได้พบคันดินที่เป็นกำแพงเมืองโบราณ สูงจากระดับดินขึ้นไปประมาณ 60 เซนติเมตร กว้างประมาณ 10 เมตร เป็นแนวยาวไปจรดสระโกสินารายณ์ คันดินนี้ มีอยู่ 3 ด้าน อีกด้านหนึ่งทางทิศตะวันออกที่อยู่ใกล้กับทางรถไฟสายกาญจนบุรีนั้น หาซากคันดินไม่พบ เข้าใจว่าคงถูกทำลาย เมื่อคราวที่กองทหารญี่ปุ่นได้ทำทางรถไฟแยกจากหนองปลาดุกไปยังจังหวัดกาญจนบุรีก็ได้...”

.

.

          “...ส่วนคันทางด้านทิศใต้ ถึงแม้ว่าจะมีแนวดินปรากฏอยู่ก็ดี แต่ได้ถูกราษฎรเกลื่อนทำเป็นไร่อ้อยไปเสียแล้วประมาณ 300 เมตร คูเมืองกลายเป็นไร่เป็นนาไปจนหมด....”

.

            “...เมืองต่าง ๆ ที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 โปรดให้นำพระชัยพุทธมหานาถไปประดิษฐาน เท่าที่ปรากฏในจากรึกที่ปราสาทพระขรรค์ มีรวมทั้งสิ้น 23 เมืองด้วยกัน ... แต่เมืองศัมพูกปัฏฏะ นั้นในจารึกใส่ชื่อไว้ระหว่างเมืองสุวรรณปุระกับเมืองชัยราชบุรี เท่าที่ได้ตรวจดูเมืองโบราณต่าง ๆ ในบริเวณนี้ มีเมืองนครปฐม เมืองกำแพงแสนและเมืองอู่ทอง ก็ไม่เห็นว่าจะมีเมืองไหนที่จะมีโบราณสถานฝีมือขอมเลย คงพบแต่ในเมืองที่บริเวณสระโกสินารายณ์ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรีเท่านั้น และโบราณวัตถุที่ขุดพบก็ปรากฏว่าเป็นศิลปะขอมแบบบายน เหมือนอย่างที่สร้างในรัชสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7

.

.

“...จึงสันนิษฐานได้ว่า เมืองศัมพูกปัฏฏะที่มีชื่อปรากฏในจารึกปราสาทพระขรรค์นั้น อาจจะตรงกับเมืองที่บริเวณสระโกสินารายณ์นี้ก็ได้” (ตรี อมาตยกุล : ประวัติเมืองสำคัญ 2513)

..

.

.

 

           จอมปราสาท เป็นปราสาทหินแบบเขมร ที่ตั้งอยู่เกือบกึ่งกลางของเมืองโบราณรูปสี่เหลี่ยม ที่มีความกว้างยาวประมาณด้านละ 1 กิโลเมตร  มีบาราย – สระโกสินารายณ์ ติดแนวกำแพงทางทิศเหนือ ค่อนไปทางตะวันออก เมืองตั้งอยู่ใกล้กับน้ำแม่กลอง ในเขตตำบลท่าผา อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ห่างจากตัวเมืองบ้านโป่ง (นับจากหอนาฬิกา) 6 กิโลเมตร แยกขวาจากถนนแสงชูโตเข้าไปทาง โรงงานสยามคราฟท์ ครับ

.

.

.

.

         เมืองโบราณบุคบายนนี้ มีชื่อเรียกกันว่า “ (เมืองโบราณ) สระโกสินารายณ์” ปรากฏชื่อนามครั้งแรกใน “นิราศพระแท่นดงรัง” ของหมื่นพรหมสมพัตร กวีในสมัยรัชกาลที่ 3 ที่เดินทางจากบ้านโป่งล่องแม่น้ำแม่กลองไปยังพระแท่นดงรัง โดยกล่าวถึงชื่อนามเดิมของพระแท่นดงรังว่า “กรุงโกสินารายณ์”

.

“โอ้พระแท่นแผ่นผาอยู่ป่าดอน

แต่ปางก่อนที่นี่เป็นที่เมือง

ชื่อกรุงโกสินารายณ์สบายนัก

เป็นเอกอัครออกชื่อย่อมลือเลื่อง”

.

           ซึ่งผู้คนที่อพยพเข้าอาศัยตั้งบ้านเรือนในเมืองร้างนี้ คงได้นำชื่อนามมงคลของพระแท่นดงรัง มาเรียกขานชื่อสระน้ำ (บาราย) โบราณ จนกลายมาเป็นชื่อนาม “เมืองสระโกสินารายณ์”

.

.

           ส่วนชื่อนาม “ศมฺพูกปฏฏนมฺ” ในจารึกปราสาทพระขรรค์นั้น  คำว่า “ศัมพูกะ” ในภาษาสันสกฤต แปลว่า “หอยสังข์ ส่วนคำว่า “ปฏฏนฺ – ปัดตะนัม – นะ” นั้น แปลว่า “แผ่นดิน หรือ ท่าขึ้นเรือ” ซึ่งเคยปรากฏชื่อนามเมือง “ศามพูกะ” ในจารึกฐานพระพุทธรูปยืน ที่พบจากวัดพระศรีรัตนมหาธาตุลพบุรี  

.

           "จอมปราสาท" เป็นปราสาทหินที่มีศิลาแลงเป็นโครงสร้างหลักครับ ใช้หินทรายสีแดงในส่วนของกรอบประตูและเครื่องประดับ ตกแต่งด้วยปูนปั้น ทั้งฉาบและทำลวดลายบนผิวรูปโกลนศิลาแลง มีแผนผังแบบ "จัตุรมุข" เป็นปราสาทแบบ "แสดงอานุภาพแห่งจักรวรรดิบายน"  มียอดเรือนปราสาทเป็นโคปุระทั้ง 4 ทิศ และระเบียงคดล้อมรอบ ประดิษฐานรูปประติมากรรม "พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเปล่งอำนาจบารมี" (แทนความหมาย พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ในฐานะของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรผู้มีอำนาจบารมี) ไว้ที่กลางปราสาทประธาน โดยทำมุขหน้าซ้อนชั้น เพิ่มห้องคูหาอีกหนึ่งช่วง จึงยาวกว่าด้านอื่น ๆ  เช่นเดียวกับปราสาทประธานของปราสาทเมืองสิงห์  ปราสาทกำแพงแลง

.

.

.

           ปัจจุบัน จอมปราสาท คงเหลือเป็นเนินดินใหญ่ และที่โล่งบริเวณกลางโรงงาน ส่วนสระน้ำโกสินารายณ์ (บาราย) ได้รับการพัฒนาเป็นสวนสาธารณะที่ออกกำลังกายและสนามเด็กเล่น โดยเทศบาลตำบลท่าผา ได้เปิด “พิพิธภัณฑ์ชุมนสระโกสินารายณ์”  จัดแสดงวัตถุโบราณและนิทรรศการที่ทันสมัย เข้าใจง่าย น่าเที่ยวชม มาตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2557 ครับ

..

.

.

.

.

           *** และด้วยระยะทางเพียง 75 กิโลเมตร จึงอาจนับได้ว่า เมืองโบราณสระโกสินารายณ์ ที่ตำบลท่าผา อำเภอบ้านโป่ง นับว่าเป็นเมือง (วิษัย) บารายและปราสาทหิน ในวัฒนธรรมแบบเขมรโบราณ ที่อยู่ใกล้กรุงเทพมหานครมากที่สุด ครับ

.

.

อ่านเรื่องเพิ่มเติมได้ที่  ....“ศรีศัมพูกปัฏฏนะ” วิษัยนครตะวันตก .....ที่สาบสูญ

http://oknation.nationtv.tv/blog/voranai/2009/08/13/entry-1

.

และเรื่อง   .... เมื่อ “เมืองโบราณโกสินารายณ์” กลายมาเป็นโรงงานและสนามเด็กเล่น

http://oknation.nationtv.tv/blog/voranai/2007/09/13/entry-1

.

.

.





แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

งานวันผู้ไทโลก ครั้งที่ 8

งานวันผู้ไทโลก เท่อที่ 8 "พระธาตุศรีมงคลงามสง่า บูซาเจ้าปู่มเหศักดิ์ โฮมฮักผู้ไทโลก" วันที่ 4 - 6 เมษายน 2560 ณ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร

View All
<< พฤศจิกายน 2017 >>
อา พฤ
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    



[ Add to my favorite ] [ X ]