• ศุภศรุต
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : jeabvoranai@gmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-05-28
  • จำนวนเรื่อง : 210
  • จำนวนผู้ชม : 1931946
  • ส่ง msg :
  • โหวต 1571 คน
วรณัย พงศาชลากร
เรื่องราวทางมานุษยวิทยา ประวัติศาสตร์ โบราณคดี สหวิทยาการและมุม Gossip
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/voranai
วันพฤหัสบดี ที่ 12 เมษายน 2561
Posted by ศุภศรุต , ผู้อ่าน : 1004 , 11:55:09 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 2 คน แม่หมี , feng_shui โหวตเรื่องนี้

          “สงกรานต์” ก็คือวัน "ซังกราน" หรือวันพิจารณา "สังขาร" ในกาลเวลาของชีวิต ตาม “วัฏสงสาร” เป็นวันก้าวย่างเข้าสู่วงรอบใหม่ตามปฏิทินสุริยะคติ อีกปีหนึ่ง 
.
            คือการนับวงรอบใหม่ของช่วงเวลาเริ่มต้นการเพาะปลูกในสังคมเกษตรกรรม ที่เลือกเอาวันที่พระอาทิตย์ตรงศีรษะก่อนฤดูกาลผลิต เป็นวันขึ้นปีใหม่ เพราะเป็นรอบการผลิตใหม่ของปีนั้น ๆ ครับ
.
           ในอินเดีย วันซังกรานจะตรงกับช่วงพระอาทิตย์ขึ้นตรงตำแหน่งทิศตะวันออกแท้ ที่ขอบฟ้า (วสันตวิศุวัต) ในช่วงวันโฮลี – ชัยชนะของพระวิษณุ ต่างกับที่สังคมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่จะเลื่อนมาจากวันที่พระอาทิตย์ขึ้นตรงขอบฟ้าตะวันออกแท้ ประมาณครึ่งเดือน 
.
           พระอาทิตย์ในช่วงเมษายน ขึ้นเฉียงไปทางทิศเหนือประมาณ 5 - 8 องศา นับจากทิศตะวันออกแท้ แต่จะเคลื่อนมาตามแกน 13 องศา (เพราะแกนโลกมันเอียง)
.
           คตินิยมของการ "สรงน้ำ" ในยุคโบราณ ก็คือ การรดน้ำบริสุทธิ์แด่รูปเคารพ ที่กระทำอยู่ในศาสนสถานอันควรแก่เคารพบูชา จึงสังเกตได้ว่า ในน้ำจะมีเครื่องหอม สิ่งของสวยงาม แป้งหอมและดอกไม้หอม เพื่อการบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชุมชน

.

.

           การรดน้ำ สรงน้ำในช่วงวันสงกรานต์นั้น อาจเริ่มต้นมาจากวัฒนธรรมอินเดีย โดยการใช้น้ำบริสุทธิ์จากน้ำฝนที่ค้างไว้จนตกตะกอน เครื่องหอม แป้งหอม น้ำอบและดอกไม้งาม ดอกไม้หอม รวมทั้งการใช้นมและเนย พืชพรรณธัญญาหาร สำหรับการบูชารูปเคารพ รูปบุคคลหรือรูปศิวลึงค์ ที่ตั้งอยู่บนฐานสนานะโธริณี (ฐานรูปเคารพ) ที่มีการยกขอบขึ้นร่องตื้นและช่องรางบังคับน้ำยื่นออกมาจากฐาน เพื่อให้น้ำที่ผ่านการชโลมสิ่งศักดิ์สิทธิ์ได้แปรสภาพ (อภิเษก การเปลี่ยนผ่าน) เป็นความศักดิ์สิทธิ์ ไหลต่อไปตามรางโสมสูตราออกไปสู่ด้านนอกของอาคารศักดิ์สิทธิ์แก่ผู้คน นำไปใช้เป็นน้ำมงคลสำหรับปะพรมหรือดื่มกิน 
..
           รูปสลักโบราณแทบทุกรูป จึงล้วนเคยถูกสักการบูชาด้วย “น้ำ” ที่อาจผสมเครื่องหอมนานาชนิดตามแต่ความนิยมในหลายยุคหลายสมัย

.


..
           จากรูปประติมากรรมไร้ชีวิต ระบบความเชื่อได้คัดสรรมนุษย์ผู้ทำหน้าสื่อสารกับเหล่าเทพเจ้า กลายมาเป็นบุคคลสำคัญและทรงอิทธิพลต่อจิตใจ ในรูปของนักบวช/ร่างทรง คุรุ อาจารย์ มีการแบ่งระบบชนชั้นภายในระบบวรรณะพราหมณ์ สิทธะหรือมุนีผู้เป็นใหญ่จะได้รับความเคารพอย่างสูง จากบรรดานักบวชที่บรรดาศักดิ์น้อยกว่า จนถึงสาวกหรือผู้เลื่อมใสศรัทธา ซึ่งอาจรวมถึงเหล่ากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ในโลกโบราณ
.
            การสักการบูชาด้วยการสรงน้ำ - รดน้ำแก่มนุษย์จึงเกิดขึ้นตั้งแต่มีระบบวรรณะ ที่นักบวชผู้ใหญ่จะได้รับความเคารพด้วยการรดน้ำ ที่ในอดีตจะกระทำเฉพาะในส่วนที่เชื่อว่าต่ำที่สุดของร่างกาย อันได้แก่ส่วนของเท้า ตามความเชื่อ สูง – ต่ำ จากอินเดีย

.

.
..
           ในพิธี “มุรธาภิเษก” นักบวชพราหมณ์มุนีชั้นสูง จะนำน้ำศักดิ์สิทธิ์ของแผ่นดิน มารดลงที่พระเศียรของพระจักรพรรดิ – มหากษัตริย์ ให้น้ำบริสุทธิ์ได้ชโลมผ่าน ชำระล้างความชั่วร้าย สิ่งอัปมงคล และความโสมมในจิตใจ ก่อนจะนำน้ำที่ผ่านพระวรกายในพิธีไปใช้เป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ ปะพรมแก่ผู้คนในการปกครองแห่งอาณาจักร เป็นคติความเชื่อเดียวกันกับการรดน้ำเพื่อชำระล้าง “คชลักษมี - อภิเษกพระศรี” เมื่อครั้งที่พระนางออกมาจากดอกบัวขาวที่ผุดขึ้นมาจากการกวนเกษียรสมุทร พญาช้างคู่ชูงวงถือหม้อน้ำ (บูรณฆฏะ) สรงน้ำแก่พระลักษมีซึ่งเป็นชายาของพระวิษณุ หมายถึงการเปลี่ยนผ่านให้เป็นผู้มีความบริสุทธิ์อันจริงแท้ครับ

.

.

.

.
             *** ความนิยมในการรดน้ำบุคคล ที่มีเนื้อหนังมังสาเป็นมนุษย์ อาจเริ่มต้นเมื่อราว 3,000 ปีที่แล้ว ตามการกำเนิดของคติความเชื่อ ได้ขยายวงออกมาจากศาสนสถานศักดิ์สิทธิ์ เข้ามาสู่ชุมชนในระยะเวลาใกล้เคียงกัน แต่กระนั้น ก็คงจำกัดอยู่ในวงเฉพาะในรูปแบบของพิธีกรรมทางสังคม ที่เน้นไปทางการสรงน้ำ รดน้ำแก่ คุรุผู้เป็นอาจารย์ ผู้อาวุโส ผู้เฒ่าผู้แก่ หมอผี และนักบวช ที่อาศัยอยู่ในชุมชนหมู่บ้าน ในช่วงเวลาสำคัญ ๆ ของรอบปีการผลิต 
.

.
         รวมทั้งการใช้น้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ได้มาจากศาสนสถาน รดสรงแก่ ข้าว พืชพรรณธัญญาหาร เครื่องมือเครื่องใช้ ชโลมศีรษะแก่ลูกเด็กเล็กแดง หรือ นำมาผสมน้ำอาบเพื่อความเป็นมงคล

.

.
          แต่สังคมผู้บูชาผีฟ้า – อำนาจเหนือธรรมชาติ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การสรงน้ำไม่จำกัดอยู่เฉพาะในเขตศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนา แต่ได้ถูกนำมาใช้ “รดน้ำดำหัว” แก่ “บุคคล” ที่ควรเคารพ เริ่มจากรดน้ำเท้า รดที่ไหล่ (เพื่อไม่ให้ สูงไปจนถึง “ขวัญ” ที่ศีรษะ) จนกลายมาเป็นการใช้น้ำผ่านความศักดิ์สิทธิ์ รดแก่บุคคลอันเป็นที่รัก
..
            การรดน้ำ กลายมาเป็นการรดน้ำเล่นกันระหว่างกลุ่ม เพื่อความรัก และอวยพรมงคลด้วยน้ำดอกไม้หอม และแป้งน้ำอบ
..
           ในขณะที่อินเดีย ยังเคร่งครัด กับการใช้ของเหลว น้ำ นมเนย เพื่อความศักดิ์สิทธิ์ของรูปเคารพ ไม่เอาออกมาเล่นในสังคมมนุษย์ แต่ก็มีบางกลุ่มแอบเอาแป้งมาใส่สี ออกมาเล่นกันจนเป็นที่นิยมประจำเทศกาลโฮลี่ เฟสติวัล
..
            ฝ่าย สุวรรณทวีป – ภูมิ กลับพัฒนาการกระทำการรดน้ำ สาดน้ำไปสู่การบูชาบรรพบุรุษและผู้อาวุโส
เลยไปสู่ผู้ที่เป็นที่รัก จนกลายเป็นการสาดน้ำกันเพื่อความสนุกสนาน
.
             วัฒนธรรมตระกูลไท - ลาว โดยเฉพาะในช่วงต้นฤดูกาลผลิต จะมีพิธีเซ่นไหว้เพื่อขอฝนจากพญาแถน ที่เรียกว่าการ “เสนขอฝน” นิยมเล่นสาดน้ำกันสนุกสนาน เพื่อความชุ่มช่ำ แตกต่างไปจากอินเดียที่มองว่าการสาดน้ำใส่กันเป็นวัฒนธรรมชั้นต่ำ
.
            ซังกรานอินเดีย มาเจอกับการเล่นสาดน้ำเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของคนตระกูลไท ก็เลยผสมกันอย่างงง ๆ
..
           ในทางมานุษยวิทยา การสาดน้ำสงกรานต์ คือกระบวนการ ลดความ “ตึงเครียด” (Strain) และความขัดแย้งที่ไม่ชัดเจนของสังคม อันสะสมมานานในรอบปี ที่เกิดขึ้นจากกรอบประเพณี กฎศีลธรรมและกฎหมาย (จึงระบายออกมาในรูปของ รดได้ทั้งพระ รดทั้งตำรวจ)

.

.
.
            น้ำ ได้ทำหน้าที่แทนความศักดิ์สิทธิ์ เป็นตัวแทนของอาวุธยิงข้ามชนชั้น ที่เคยสูง - ต่ำแยกกัน กระทำกันไม่ได้ในยามปกติ แต่ในวันสงกรานต์ปีใหม่นี้ สังคมยอมรับให้ข้ามกรอบชนชั้นได้
.
.
           *** การรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ หรือผู้เฒ่าผู้แก่ ในงานสงกรานต์ทุกวันนี้ จึงเป็นร่องรอยของการบูชาอำนาจเหนือธรรมชาติ ด้วยความนอบน้อม ศรัทธา เย็นชื่นใจและหอมหวน ที่ยังคงเหลือรากอันงดงามมาจากยุคอดีต
..
            เป็นการรดน้ำ ดำหัว ด้วยความเคารพบูชาด้วยใจจริง ในรอบวันสำคัญคือมหาสงกรานต์ เพื่อเปลี่ยนผ่านไปสู่ฤดูกาลผลิตใหม่ ด้วยความเป็นมงคลยิ่ง 
..
          จากเดิมรดน้ำตั้งแต่เท้า ขยายขึ้นไปยันไหล่ แต่ไม่ให้เกินขึ้นไปถึงส่วนขวัญของศีรษะแก่ผู้คนอันเป็นที่รัก

.


              แต่เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนแปลงไป การรดน้ำก็เปลี่ยนแปลงตาม คนยุคใหม่นำน้ำไปสาดใส่กันอย่างสนุกสนาน หลงลืมรากเหง้า ลืมเลือนความสำคัญของ “การสรงน้ำ” อันเป็นมงคลไปทีละน้อย ทีละน้อย
..
             ไม่เหลือความศักดิ์สิทธิ์ ความดีงาม หรือมงคลใด ๆ ให้กับตัวเอง ทั้งยังเกินเลยจนกลายเป็นการละเล่น “สาดน้ำเข้าใส่กัน” ของกลุ่มคนในสังคมสมัยใหม่ ถึงจะมีเสน่ห์ สนุกสนาน แต่หลายครั้งก็ผสมด้วยความรื่นเริงของสุราเมรัย จนไร้สติ เกินงาม 
.. 
            ทุกวันนี้ สงกรานต์ของผู้ขาดสติในหลายแห่ง กลายร่างเป็น..."สงคราม" ที่เกินเลย จนกลายเป็นความ “อุบาทว์ – อัปมงคล” ให้กับชีวิตตนเอง 
.
          สงกรานต์ ได้กลับกลายเป็น “โศกา” ไปในที่สุดครับ
..

.
.
ในวาระรอบปีการผลิตใหม่นี้ ก็ขออนุญาต อวยพรแก่ทุกท่านครับ
.
"ขอให้พรอันประเสริฐ มงคลและความดีงาม จงสถิตอยู่แก่ท่านตลอดไป"





อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
แม่หมี from mobile วันที่ : 12/04/2018 เวลา : 13.12 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/mamaomme

การสาดน้ำในวันสงกรานต์ลดความตึงเครียด แต่ปรากฎว่าบางแห่งสงกรานต์กลายเป็นทำสงคราม วัยรุ่นเขม่นกันแล้วยกพวกตีกันก็มี

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
feng_shui วันที่ : 12/04/2018 เวลา : 11.55 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/buzz
feng_shui

เจิม

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

งานวันผู้ไทโลก ครั้งที่ 8

งานวันผู้ไทโลก เท่อที่ 8 "พระธาตุศรีมงคลงามสง่า บูซาเจ้าปู่มเหศักดิ์ โฮมฮักผู้ไทโลก" วันที่ 4 - 6 เมษายน 2560 ณ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร

View All
<< เมษายน 2018 >>
อา พฤ
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          



[ Add to my favorite ] [ X ]