• ศุภศรุต
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : jeabvoranai@gmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-05-28
  • จำนวนเรื่อง : 224
  • จำนวนผู้ชม : 2189726
  • ส่ง msg :
  • โหวต 1574 คน
วรณัย พงศาชลากร
เรื่องราวทางมานุษยวิทยา ประวัติศาสตร์ โบราณคดี สหวิทยาการและมุม Gossip
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/voranai
วันศุกร์ ที่ 20 เมษายน 2561
Posted by ศุภศรุต , ผู้อ่าน : 2161 , 20:32:23 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 1 คน นายยั้งคิด โหวตเรื่องนี้

            หน้าบันสลักไม้ที่คงเหลือรอดมาจากอดีตชิ้นหนึ่ง ที่ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเจ้าสามพระยา มักถูกอธิบายด้วยความเข้าใจผิดจากผู้รู้และความหลงลืมคติโบราณไปตามยุคสมัยของผู้คน ว่าเป็นภาพของ “พระนารายณ์ทรงครุฑ” อยู่มาโดยตลอด
.
              แต่ในท่ามกลางองค์ประกอบทางศิลปะและคติความเชื่อที่ยังคงเหลือรอดมาจนในปัจจุบัน ร่วมกันมาอีกหลายแห่งด้วยนั้น รูปสลักไม้นี้ จึงควรเป็น “พระนิรฤติทรงรากษส” อันเป็นความนิยมประดับหน้าบันอุโบสถด้านทิศตะวันตก ตั้งแต่ในช่วงสมัยพระเจ้าปราสาททองมาจนถึงอยุธยาตอนปลาย ครับ 
.

.
           “พระนิรฤติ พระไนรฤติ พระนริฤทติ พระเนรติ พระเนรดี พระนิรฤดี” คือชื่อนามหนึ่งขึ้นเทพผู้รักษาทิศ ตะวันตกเฉียงใต้ ในกลุ่ม “ทิศปาลก” (Dikpālas) ทั้ง 8 ทิศ ซึ่งเมื่อแปลงเสียงสันสกฤตจากพระไนรฤติ นิรฤดี มาเป็นบาลี จึงกลายมาเป็น หรวดี หรือ “ทิศหรดี” ในปัจจุบัน
.
           ชื่อนามของ “พระนิรฤติ - ไนรฤติ” (Nairrita) หมายถึงความโชคร้าย ความซวย ความยากจน ความเจ็บป่วยการทุจริต และบ่อเกิดของความตาย 
.
           ในคัมภีร์ไตรตติริยะสังหิตา หรือ “ยชุรเวทดำ” กล่าวว่า พระไนรฤติ มีกายสีดำ สวมอาภรณ์สีดำ มีผิวกายสีขาบหรือคราม ทรงภูษาเหลือง ถือดาบเป็นอาวุธ ทรงรากษสเป็นพาหนะ
.
            รูปลักษณะทางประติมานของพระนิรฤติ นิยมทำเป็นรูปเทพเจ้า (บางทีก็เป็นรูปอสูร) ประทับอยู่บน “รากษส” (Rakshasa) อาวุธประจำคือ ดาบหรือไม้ทัณฑ์ (แต่ในยุคปัจจุบันเปลี่ยนมาประทับบนม้า บ้างก็ไปจำสับสนกับเทพนพเคราะห์ทั้ง 9 ครับ) 
.
          "รากษส" ผู้เป็นพาหนะแห่งพระนิรฤตินั้น แตกต่างไปจาก "อสูร" (Asura) เพราะมีฐานะต่ำกว่า ถึงแม้ว่าจะมี "เทพฤษีวิศราวัส" เป็นบิดาคนเดียวกันกับกลุ่มยักษ์ แต่ก็คนละแม่กัน
.
           รากษส (รากสด – รากสะสา) นั้นมีรากศัพท์มาจากคำว่า “รักษะ” แปลว่าการปกป้องคุ้มครอง เล่ากันว่าเมื่อแรกเกิดเหล่ารากษสร้องว่า “หิวกระหายเหลือเกิน” พระพรหมจึงนำไปไว้บนโลก ให้คอยคุ้มครองปกป้องแหล่งน้ำ ห้วยหนองคลองบึง ป่าชายน้ำ ป่าชื้นแฉะ บางตัวเผลอลงไปอาศัยอยู่ในน้ำจึงถูกเรียกว่า “ผีเสื้อน้ำ”
.
           รากษสชอบกินเนื้อสด ๆ กินซากศพ และมีนิสัยแปลกๆ คือไม่ชอบฟังเสียงสวดมนตราบูชาเทพเจ้า จึงชอบแอบมารบกวนพวกพราหมณ์ที่กำลังประกอบพิธีกรรม ให้โดนปราบอยู่เสมอ
.

            ดูเหมือนว่าในหลายศิลปะโบราณ ทั้งในอินเดีย ชวาและเขมรจะไม่นิยมสร้างรูปของพระนิรฤติขึ้นมาแบบชัดเจนนัก แต่ก็ยังพบรูปประติมากรรมทางศิลปะของพระนิรฤติบนแท่นที่ประทับ ร่วมกับเทพรักษาทิศองค์อื่น ๆ ในศิลปะจามปา จากหมี่เซิน อายุราวพุทธศตวรรษที่ 14 - 15 ส่วนในศิลปะเขมรโบราณนั้น ไม่เคยพบรูปพระนิรฤติ ที่เป็นงานประติมากรรม ภาพสลักบนตัวหน้าบัน ทับหลังหรือเครื่องบนของตัวปราสาทหิน แต่ก็ยังพบเป็นรูปสลักนูนต่ำบนผนังฝั่งทิศเหนือ ด้านปีกตะวันตก ในเรื่องราว “ศึกเทพเจ้ากับอสูร” (Battle of Devas and Asuras) เป็นการจำหลักขึ้นใหม่ในสมัยของนักองค์จัน (พระองค์จันทร์) กษัตริย์เขมรแห่งกรุงละแวกในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 21 จากโกลนเดิมที่สลักโครงร่างทิ้งค้างไว้ ครับ

.

.
           ในสมัยอยุธยาตอนกลาง (พระเจ้าปราสาททอง) มาถึงยุคปลาย มีการนำรูปพระไนรฤติทรงรากษส มาจัดวางเป็น “ทวารบาล” ในงานศิลปะประดับบานประตู ในฐานะผู้มีอำนาจแห่งความตาย จึงถูกนำคติความเชื่อในอำนาจนั้นมาทำหน้าที่เป็นผู้ปกป้องพุทธสถาน อย่างที่พบจากวัดจำปา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
.
          ในงานสลักไม้บนหน้าบัน ภาพพระนิรฤติ – ไนรฤติทรงรากษส เป็นภาพศิลปะในความนิยม ถูกนำมาใช้ประดับหน้าบันทางทิศตะวันตกคู่กับภาพของพระนารายณ์ทรงครุฑทางด้านหน้าทิศตะวันออก อย่างหน้าบันฝั่งตะวันตกของพระอุโบสถวัดใหญ่สุวรรณารามและหน้าบันตะวันตกของวัดสระบัว จังหวัดเพชรบุรี ครับ 
.

.

.

.
           *** ประติมานบนหน้าบันวัดนางปลื้ม (วัดแม่นางปลื้ม ใกล้หัวรอ ทางตอนเหนือของเกาะเมืองกรุงศรีอยุธยา) แสดงให้เห็นภาพของพระไนรฤติ 2 กร ถือ ดาบไม้ทัณฑ์ ประทับบน “รากษสราชา” ที่มีปากยื่น มีเขี้ยวหน้าและเขี้ยวหลัง จมูกใหญ่ ซึ่งไม่ใช่ลักษณะทางศิลปะของจะงอยปากนกครุฑอย่างแน่นนอนครับ รากษสราชาแสดงท่ากางแขน มือกรีดนิ้วมุทราแสดงอิทธิฤทธิ์ ไม่ปรากฏไรขนหรือปีกนกข้างแขนตามศิลปะของรูปปีกครุฑ ไม่ปรากฏรูปนาคประกอบตามคติการยุดนาค ที่ทุกรูปพระนารายณ์ทรงครุฑในงานศิลปะจะมีประกอบอยู่ด้วยเสมอ 
.


.

.
*** สรุปก็คือ รูปของผู้เป็นวาหนะที่กางแขนบนหน้าบันนี้ ไม่มีประติมานและงานศิลปะที่บ่งบอกถึงความเป็นครุฑที่ตรงไหนเลยครับ
.
            ด้านข้างเป็นภาพของเหล่ารากษสบริวาร วางองค์ประกอบแบบสมมาตร (Balance) เข็มขัดและสันปกเสื้อเป็นลายเกลียวเชือก ถือกระบอง ตามความนิยมทางประติมานที่บ่งบอกว่านี่คือรูปของฝ่ายยักษ์อสูร ที่ปลายสุดของมุมทั้งสองฝั่ง ทำเป็นรูปบุคคลหัวสัตว์ร้าย (จระเข้ ?) บริวารชั้นต่ำของเหล่ารากษส 
.
             แต่ที่น่าประทับใจเป็นยิ่งนัก ก็คือภาพสลักตรงสุดปลายมุมล่างสุดทั้งสองฝั่งของหน้าบันแผ่นนี้ ที่ช่างโบราณได้บรรจงเอาเรื่องราวความเชื่อในความโชคร้าย ความซวยและความตาย ของผู้คนในยุคนั้น (อยุธยา) มาแอบวางไว้ในงานศิลปะอย่างแยบยล
.
          ซึ่งนั่นก็คือภาพของ “นกแสก” อันน่าสะพรึงกลัว ในความเชื่อของคนไทยมาจนถึงในปัจจุบันไงครับ ได้ยินเสียงร้องดังต่อเนื่องบนหน้าจั่วบ้านใคร บ้านนั้น...ต้องมีคนตาย 
.
.
          *** อ่านเรื่องนี้จบแล้ว ท่านยังคิดว่า เป็นภาพนารายณ์ทรงครุฑตามที่ผู้รู้เขาอธิบายต่อกันมาอยู่อีก ก็ไม่ว่ากันแล้วนะครับ !!!





อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
นายยั้งคิด วันที่ : 21/04/2018 เวลา : 18.10 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/political79

ขอบคุณที่ทำให้รู้ลึกไปกว่านารายณ์ทรงครุฑครับ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

งานวันผู้ไทโลก ครั้งที่ 8

งานวันผู้ไทโลก เท่อที่ 8 "พระธาตุศรีมงคลงามสง่า บูซาเจ้าปู่มเหศักดิ์ โฮมฮักผู้ไทโลก" วันที่ 4 - 6 เมษายน 2560 ณ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร

View All
<< เมษายน 2018 >>
อา พฤ
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          



[ Add to my favorite ] [ X ]