• ศุภศรุต
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : jeabvoranai@gmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-05-28
  • จำนวนเรื่อง : 230
  • จำนวนผู้ชม : 2375131
  • ส่ง msg :
  • โหวต 1574 คน
วรณัย พงศาชลากร
เรื่องราวทางมานุษยวิทยา ประวัติศาสตร์ โบราณคดี สหวิทยาการและมุม Gossip
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/voranai
วันอาทิตย์ ที่ 7 มิถุนายน 2563
Posted by ศุภศรุต , ผู้อ่าน : 984 , 07:55:03 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

           ในบรรดาชาวต่างประเทศที่เข้ามาในกรุงศรีอยุธยาช่วงสมัยสมเด็จพระนารายณ์ อาจมีเพียงคนเดียวเท่านั้นที่ได้เคยเห็นองค์พระศรีสรรเพชญ์ทองคำ ภายในพระอารามของพระราชวังหลวง และได้ทำการจดบันทึกไว้ คือ บาทหลวงคณะเยซูอิคนามว่า “กี ตาชาร์ด” (Guy Tachard ) ที่เดินทางเข้ามา 2 ครั้ง ครั้งแรกในปี 1685 และครั้งที่ 2 ในปี 1687 – 1688 ท่านได้เขียนบันทึกไว้ในหนังสือ จดหมายเหตุการเดินทางสู่ประเทศสยาม (A relation of the voyage to Siam) พิมพ์ครั้งแรกในปี 1688 (พ.ศ.2231) ส่วน “นิโกลาส์ แชร์แวส” (Nicolas Gervaise) ที่เข้ามาในกรุงศรีอยุธยาตั้งแต่ปี 1681 – 1686 (พ.ศ. 2224 – 2229) และได้เขียนบันทึกในหนังสือ “ประวัติศาสตร์ธรรมชาติและการเมืองแห่ง ราชอาณาจักรสยาม” (Histoire naturelle et politique du royaume de Siam) พิมพ์ครั้งแรกในปี 1690 (พ.ศ. 2233) อาจเป็นเพียงบันทึกที่คัดลอกมาจากการสัมภาษณ์และจากบันทึกของบาทหลวงตาชาร์ดครับ

.

 

..
           บันทึกของบาทหลวงตาชาร์ด ได้แสดงความชัดเจนในการพบเห็นพระพุทธรูปทองคำแห่งอาณาจักรด้วยตนเอง ท่านประสงค์ที่จะเห็นพระพุทธรูปทองคำองค์นี้ตามที่มีคนมาเล่าให้ฟัง เมื่อได้รับอนุญาต ท่านจึงได้เดินทางเข้าไปในวัดพระศรีสรรเพชญ์ โดยมี ม. ก็องสตั้งซ์ รอรับอยู่ และได้เดินตรงไปที่วิหารพระศรีสรรเพชญ์ ที่มีหลังคาสีขาว (มุงหลังคาด้วยแผ่นตะกั่วผสมดีบุก) 3 ตับ ท่านได้บันทึกไว้ว่า
.
          “....พระวิหารนี้มีความยาวมาก แต่ค่อนข้างแคบ เมื่อเข้าไปข้างใน มีการประดับสีทองคําเป็นลวดลายกระหนกที่ต้นเสา ผนัง ฝ้าเพดาน บนรูปประติมากรรมทุกรูปปิดทองคำเปลวไว้อย่างงดงาม ... ด้านในเป็นฐานที่ประดิษฐานรูปปฏิมากรรม (พระพุทธรูป) ขนาดเท่ากับบุคคลเป็นสีทองคำทั้งหมด 3 - 4 องค์ เป็นรูปยืน รูปนั่งขาขัดไขว้ (สมาธิ) ตามความนิยมของคนสยาม ด้านในสุดยกฐานสูง ....เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปที่มีมูลค่ามากที่สุดของอาณาจักร มีชื่อพระนามตามชื่อนามของวัด เป็นพุทธรูปประทับแบบยืน ยอดพระเศียรสูงจรดหลังคาพระอุโบสถ ความสูงประมาณ 13.7 เมตร ( 45 ฟุต) และกว้างประมาณ 2 – 2.4 เมตร (7-8 ฟุต) เป็นพระพุทธรูปทองคำแท้ทั้งองค์ .....เล่ากันมาว่าพระพุทธรูปทองคำนี้ ได้มีการเททองหลอมกันตรงที่ประดิษฐานนั่นเอง แล้วจึงมีการสร้างพระวิหารหลวงขึ้นครอบในภายหลัง พระพุทธรูปองค์นี้มีมูลค่ามหาศาลอาจมากกว่ารูปกางเขนศักดิ์สิทธิ์ในยุโรปทั้งหมดรวมกัน...” บาทหลวงตาชาร์ด ได้กล่าวถึงความประทับใจที่ได้เข้ามาเห็นพระศรีสรรเพชญ์ และยังได้กล่าวถึงพระพุทธรูปองค์อื่น ๆ ว่า
.
           “.....ที่ใกล้เคียงกันกับพระพุทธรูปทองคำใหญ่ ก็ยังมีพระพุทธรูปขนาดย่อมลงมาอีกหลายองค์ แต่ละองค์ก็ล้วนประดับด้วยทองคําและอัญมณี เล่ากันว่ายังมีพระพุทธรูปขนาดใหญ่ที่มีพุทธลักษณะอันงดงามประดิษฐานอยู่ในวิหารอีกอยู่หลายแห่งภายในวัดแห่งนี้...”
.
           ในขณะที่นิโกลาส์ แชร์แวส ก็เป็นอีกคนหนึ่ง ที่ได้บันทึกเรื่องราวของวัดพระศรีสรรเพชญ์ แต่ดูเหมือนว่า บันทึกของเขาจะเป็นการคัดลอกคำบอกเล่าจากหลายบุคคลโดยเฉพาะจากบันทึกของบาทหลวงตาชาร์ด โดยที่ไม่ได้เข้าไปเห็นด้วยตัวเอง ในบันทึกภาคที่ 4 บทที่ 6 เขาได้พรรณนาถึงเรื่องทรัพย์สมบัติของพระมหากษัตริย์ภายในพระราชวังหลวงและในส่วนของวัด โดยบันทึกว่า “... ในพระเจดีย์ (Le Pagode) ที่อยู่ในวังหลวงนั้นมีทรัพย์สมบัติมากมายเป็นที่รับรู้กันของชาวต่างประเทศในกรุงศรีอยุธยา เล่ากันว่าภายในวัดมีรูปทองคำบริสุทธิ์ (Idole d'or, tout pur,) สูงประมาณ 12.7 เมตร (42 ฟุต - quarantc-deux pieds) หล่อขึ้นตรงบริเวณที่ประดิษฐาน แล้วจึงสร้างวิหารครอบขึ้นภายหลัง....”
.
            ในข้อความนี้ แชร์วาสอาจได้เข้าใจผิดจากการสับสนในงานคัดลอก โดยเขาได้ทึกทักไปว่า “...พระพุทธรูปทองคำนี้ ประทับนั่งแบบขาขัดไขว้ตามความนิยมของชาวสยาม...” (quoy qu'elle foit affife les jambes croifées à la façon des Siámois) ซึ่งเป็นข้อความเดียวกับที่บาทหลวงตาชาร์ดเคยเขียนไว้ หมายถึงพระพุทธรูปขนาดย่อมกว่าองค์อื่น ๆ ที่อยู่ในวิหารหลวง ไม่ใช่หมายถึงองค์พระศรีสรรเพชญ์โดยตรงครับ
.
         เขายังได้กล่าวถึงเรื่องสงครามเสียกรุงครั้งหลังสุด ที่ชาวพะโค (les Pegus) ได้ตัดพระกร (ส่วนข้อศอกไปจนถึงมือ) ของพุทธรูปทองคำออกไปข้างหนึ่ง “.... ซึ่งถ้าไม่หนักเกินไป พวกเขาก็คงจะยกเอาไปทั้งองค์แล้ว ...” (fi elle n'euft point cfté fi lourde ils l'auroient volontiers emporté toute entiere) แต่ภายหลังชาวสยามได้ทำการบูรณะต่อพระกรขึ้นใหม่ “...แต่ก็น่าเสียดายว่า พระกรที่ต่อขึ้นใหม่นั้น สีของทองคำไม่สุกปลั่ง แวววาวเหมือนเดิม ทำให้ความความงดงามของรูปเคารพนี้ลดลงไปอย่างมาก...” (mais par malheur T'or dont ils luy ont fait un autre bras s'eft trouvé plus pafle que celuy du refte du corps; & cette difference a beaucoup diminuë de la beauté de cette Idole.)
.
             จากหลักฐานชาวต่างประเทศ 2 ชุดนี้ ประกอบกับพระราชพงศาวดารหลายฉบับของฝ่ายไทยที่มีเนื้อความใกล้เคียงกัน เศียรพระพุทธรูปสำริด (เนื้อแก่ทอง) ที่ระบุเพียงว่าพบจากซากวัดพระศรีสรรเพชญ์ เคยเก็บรักษาอยู่ที่อยุธยาพิพิธภัณฑ์ พระราชวังจันทรเกษม พระนครศรีอยุธยานั้น จึงไม่ใช่พระศรีสรรเพชญ์ พระพุทธรูปทองประทับยืนที่บาทหลวงตาชาร์ดเคยเห็น ประกอบกับเรื่องเล่าที่ว่าองค์พระทองคำเคยถูกตัดพระกรข้างหนึ่งโดยพม่า เมื่อมีการต่อใหม่ก็ทำให้สีทองคำที่เคยสุกแวววาวแตกต่างไป ตามบันทึกของแชร์วาสครับ
.
-----------------------------------------

.
           *** แล้วพระเศียรนี้เป็นเศียรพระพุทธรูปอะไร ทำไม่ถึงได้มีความงดงามขนาดนี้ ? เมื่อนำพระเศียรที่มีอยู่แล้วมาใช้เป็นหลักฐานในการสืบหาก็จะพบว่า พระเศียรนั้นมีขนาดความสูงประมาณ 1.70 เมตร ส่วนพระพักตร์กว้างสุดที่ประมาณ 1.1 เมตร หากอยู่ครบทั้งกระหม่อมอุษณีษะ (Ushnisha) และพระเกตุมาลา (Ketumala) พระเศียรจะมีความสูงประมาณ 2.5 - 3 เมตร และเมื่อนำไปเทียบเคียงอัตราส่วนกับพระพุทธรูปในงานศิลปะอยุธยา ก็จะพบว่ามีความสูงทั้งหมดรวมประมาณ 7 เมตร พระอุระจะกว้าง 1.5 – 1.7 เมตร หน้าตักส่วนนั่งขัดสมาธิจะกว้างประมาณ 5.5 เมตร แต่หากจะวัดอัตราส่วนแบบพระยืนก็จะมีความสูงรวมประมาณ 9.5 -10 เมตร เท่านั้น (ซึ่งพระศรีสรรเพชญ์ทองคำ สูงประมาณ 12 – 13 เมตร ตามบันทึกของชาวต่างประเทศ ส่วนในพระราชพงศาวดาร ระบุความสูงไว้ถึง 16 เมตร)
.
            ซึ่งเมื่อนำความกว้างของส่วนหน้าตักพระพุทธรูปในอัตราส่วนที่ได้ประมาณ 5.5 เมตร มาประกอบกับการสำรวจ เปรียบเทียบกับขนาดของ “ฐานชุกชี” ก่ออิฐที่พบภายในวิหารขนาดใหญ่แต่ละหลังภายในวัดพระศรีสรรเพชญ์ก็จะพบว่า วิหารพระโลกนาถนั้นมีฐานชุกชีกว้างประมาณ 4.4 เมตร พระที่นั่งจอมทองฐานชุกชีกว้าง 3.5 เมตร ฐานชุกชีของวิหารป่าเลยไลยก์ มีขนาดกว้าง 4.6 เมตร วิหารจัตุรมุขท้ายพระมหาเจดีย์ มีฐานชุกชีพระประธานในคูหาปีกทิศเหนือกว้าง 1.5 เมตร ทิศตะวันตกกว้าง 4 เมตร ทิศใต้กว้าง 7.5 เมตร และทิศตะวันออก 7.5 เมตร แต่ยังคงมีซากของพระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนขนาดหน้าตักกว้างประมาณ 7 เมตร เหลืออยู่ ส่วนฐานชุกชีของวิหารหลวงพระศรีสรรเพชญ์กว้างประมาณ 7.5 เมตร และฐานชุกชีของพระอุโบสถมีความกว้างประมาณ 6 เมตร และไม่ปรากฏร่องรอยว่าเคยมีพระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนเหลืออยู่ด้านบนของฐานครับ

.

.
           พระอุโบสถของวัดพระศรีสรรเพชญ์ สร้างอยู่เหนือชั้นดินใหม่ด้านบนสุด ทับซ้อนฐานอาคารอิฐในยุคก่อนหน้า ผนังกำแพงที่เหลืออยู่ส่วนท้ายอาคาร แสดงให้เห็นความสูงของตัวอุโบสถ อีกทั้งยังปรากฏใบเสมาหินชนวนขนาดใหญ่ที่เป็นศิลปะนิยมในช่วงอยุธยาตอนกลางในยุคที่ราชวงศ์สุโขทัย (มหาธรรมราชา) จากเมืองพิษณุโลก ลงมาครอบครองกรุงศรีอยุธยา ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 22 (จนมาถึงสมัยพระเจ้าปราสาททอง รวมระยะเวลาประมาณ 60 ปี) ปักวางอยู่โดยรอบ
.
           และเมื่อกลับพิจารณาลักษณะพุทธศิลป์ของพระเศียร จะพบว่าไม่ได้มีกลิ่นอายศิลปะอยุธยาในยุคต้น ที่ยังมีความเป็นศิลปะเขมรตะวันตก (ลวปุระ) ให้เห็นอยู่มาก ถึงจะมีมวยพระเกศาม้วนแหลมขนาดเล็กตามแบบศิลปะหลวงอยุธยา แต่ส่วนที่เหลือกลับมีพุทธศิลป์แบบเมืองพิษณุโลก ที่มีใบพระพักตร์กลมอิ่ม พระขนงที่โก่งโค้งเป็นสันคมมาบรรจบกันที่ตรงกลางเหนือพระนาสิก โดยเว้นช่องกลางพระนลาฏไว้เพื่อต่อเป็นสันโด่งของพระนาสิก โปนพระเนตรโค้งใหญ่รับกับพระขนง พระเนตรล่างที่เปิดเหลือบเป็นลอนโค้งปลายแหลม แอ่นโค้งที่ตรงกลางพระกาฬเนตร พระนาสิกโด่งตรงสมส่วน ริมพระโอษฐ์บาง ปลายแหลมโค้งขึ้นตรงกับพระกาฬเนตรแบบแย้มพระสรวล พระกรรณตั้งโค้งเว้าปลายแหลมแบบหูบายศรีล้านช้าง ติ่งพระกรรณเจาะเป็นช่องยาว เว้าออกส่วนปลายแหลมแบบยอดกลีบบัวมีสัน ใต้พระศอนั้นยังปรากฏร่องรอยของช่องรูอยู่โดยรอบจำนวนมาก ใช้เพื่อการยึดหมุดตามเทคนิคการประกอบพระแซ่วของเมืองเหนือ อีกทั้งการประดับ"อุณาโลม" (Unalome) รูปทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ประดับอัญมณีตรงกลางพระนลาฏ แบบเดียวกับพระพุทธชินราช ที่มีคตินิยมเฉพาะกับรูปพระประธานของวัดครับ
.

.
-------------------------------------------------
           *** ด้วยขนาดของฐานชุกชีพระอุโบสถที่มีขนาดใหญ่กว่าอัตราส่วนของหน้าตักเล็กน้อย ใบเสมาหินชนวนศิลปะนิยมแบบพิษณุโลก-สุโขทัย พุทธศิลป์เมืองเหนือของพระพักตร์ที่สอดรับเข้ากับยุคสมัยของพุทธศตวรรษที่ 22 อุณาโลมประดับอัญมณี ที่ได้บ่งบอกถึงความสำคัญของเศียรพระพุทธรูปสำริดสีแก่ทองนี้ รวมทั้งอิทธิพลของรัฐพิษณุโลกเหนือกรุงศรีอยุธยาที่ชัดเจนในหลักฐานประวัติศาสตร์ พระเศียรนี้จึงควรเป็นพระเศียรของพระประธานใหญ่ที่เคยประดิษฐานอยู่ภายในพระอุโบสถ วัดพระศรีสรรเพชญ์ มากที่สุดครับ




แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

งานวันผู้ไทโลก ครั้งที่ 8

งานวันผู้ไทโลก เท่อที่ 8 "พระธาตุศรีมงคลงามสง่า บูซาเจ้าปู่มเหศักดิ์ โฮมฮักผู้ไทโลก" วันที่ 4 - 6 เมษายน 2560 ณ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร

View All
<< มิถุนายน 2020 >>
อา พฤ
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        



[ Add to my favorite ] [ X ]